Pismo Święte · ks. Jakub Wujek · Biblia Sacra Vulgata
I Księga Królewska, rozdział 20
1 Fugit autem David de Najoth, quæ est in Ramatha, veniensque locutus est coram Jonatha : Quid feci ? quæ est iniquitas mea, et quod peccatum meum in patrem tuum, quia quærit animam meam ?
1 Ale Dawid uciekł z Najot, które jest w Ramata, i przyszedłszy mówił do Jonaty: „Cóżem uczynił? Co za nieprawość moja i co za grzech mój przeciw ojcu twemu, że szuka duszy mojej?”
2 Qui dixit ei : Absit, non morieris : neque enim faciet pater meus quidquam grande vel parvum, nisi prius indicaverit mihi : hunc ergo celavit me pater meus sermonem tantummodo ? nequaquam erit istud.
2 A on mu rzekł: „Uchowaj Boże, nie umrzesz, bo nie uczyni ojciec mój nic wielkiego ani małego, dopóki mi pierwej nie oznajmi; tę tedy tylko rzecz ojciec mój zataił przede mną? Żadną miarą to nie będzie!”
3 Et juravit rursum Davidi. Et ille ait : Scit profecto pater tuus quia inveni gratiam in oculis tuis, et dicet : Nesciat hoc Jonathas, ne forte tristetur. Quinimmo vivit Dominus, et vivit anima tua, quia uno tantum (ut ita dicam) gradu ego morsque dividimur.
3 I znowu przysiągł Dawidowi. A on rzekł: „Wie zaiste ojciec twój, żem znalazł łaskę w oczach twoich, i powie: Niech o tym nie wie Jonata, by się snadź nie frasował. I owszem żyje Pan i żyje dusza twoja, że jeden tylko, że tak rzekę, krok od śmierci mnie dzieli.”
4 Et ait Jonathas ad David : Quodcumque dixerit mihi anima tua, faciam tibi.
4 I rzekł Jonata do Dawida: „Cokolwiek mi rzecze dusza twoja, uczynię tobie.”
5 Dixit autem David ad Jonathan : Ecce calendæ sunt crastino, et ego ex more sedere soleo juxta regem ad vescendum : dimitte ergo me ut abscondar in agro usque ad vesperam diei tertiæ.
5 I rzekł Dawid do Jonaty: „Oto jutro jest nów miesiąca, a ja wedle zwyczaju zwykłem siedzieć koło króla przy stole; puść mię tedy, żebym się skrył na polu aż do wieczora dnia trzeciego.
6 Si respiciens requisierit me pater tuus, respondebis ei : Rogavit me David ut iret celeriter in Bethlehem civitatem suam, quia victimæ solemnes ibi sunt universis contribulibus suis.
6 Jeśli widząc to ojciec twój będzie się pytał o mnie, odpowiesz mu: Poprosił mię Dawid, aby prędko mógł pójść do Betlejem, miasta swego, bo tam są ofiary uroczyste dla wszystkich z pokolenia jego.”
7 Si dixerit : Bene : pax erit servo tuo. Si autem fuerit iratus, scito quia completa est malitia ejus.
7 Jeśli rzecze: Dobrze - pokój będzie słudze twemu; ale jeśli się rozgniewa, wiedz, iż się dopełniła złość jego.
8 Fac ergo misericordiam in servum tuum, quia fœdus Domini me famulum tuum tecum inire fecisti : si autem est iniquitas aliqua in me, tu me interfice, et ad patrem tuum ne introducas me.
8 A tak okaż miłosierdzie słudze twemu, gdyż chciałeś, abym ja, sługa twój, przymierze Pańskie z tobą zawarł. Ale jeśli jaka nieprawość jest we mnie, ty mię zabij, a do ojca twego nie wódź mię!”
9 Et ait Jonathas : Absit hoc a te : neque enim fieri potest, ut si certe cognovero completam esse patris mei malitiam contra te, non annuntiem tibi.
9 I rzekł Jonata: „Boże cię od tego uchowaj; nie może to bowiem być, żebym ci nie oznajmił, jeśli pewnie poznam, że się dopełniła złość ojca mego przeciw tobie.”
10 Responditque David ad Jonathan : Quis renuntiabit mihi, si quid forte responderit tibi pater tuus dure de me ?
10 I odpowiedział Dawid Jonacie: „Któż mi doniesie jeśliby ojciec twój odpowiedział ci o mnie co przykrego?”
11 Et ait Jonathas ad David : Veni, et egrediamur foras in agrum. Cumque exissent ambo in agrum,
11 I rzekł Jonata do Dawida: „Pójdź, a wynijdźmy precz w pole.” A gdy wyszli obaj w pole,
12 ait Jonathas ad David : Domine Deus Israël, si investigavero sententiam patris mei crastino vel perendie, et aliquid boni fuerit super David, et non statim misero ad te, et notum tibi fecero,
12 rzekł Jonata do Dawida: „Panie, Boże Izraelów, jeśli jutro albo pojutrze dowiem się woli ojca mego i będzie co dobrego o Dawidzie, a nie poślę zaraz do ciebie i nie oznajmię ci,
13 hæc faciat Dominus Jonathæ, et hæc addat. Si autem perseveraverit patris mei malitia adversum te, revelabo aurem tuam, et dimittam te, ut vadas in pace, et sit Dominus tecum, sicut fuit cum patre meo.
13 to niech uczyni Pan Jonacie i to niech przyczyni. Ale jeśliby złość ojca mego trwała przeciw tobie, objawię ci i puszczę cię, żebyś poszedł w pokoju, a Pan będzie z tobą, jak był z ojcem moim.
14 Et si vixero, facies mihi misericordiam Domini : si vero mortuus fuero,
14 I jeśli będę żywy, okażesz mi miłosierdzie Pańskie, a jeśli umrę,
15 non auferes misericordiam tuam a domo mea usque in sempiternum, quando eradicaverit Dominus inimicos David, unumquemque de terra : auferat Jonathan de domo sua, et requirat Dominus de manu inimicorum David.
15 nie oddalisz miłosierdzia twego od domu mego, aż na wieki, kiedy wykorzeni Pan każdego z nieprzyjaciół Dawidowych z ziemi; niech zgładzi Jonatę z domu jego, a niech Pan szuka z ręki nieprzyjaciół Dawidowych.”
16 Pepigit ergo Jonathas fœdus cum domo David : et requisivit Dominus de manu inimicorum David.
16 I uczynił Jonata przymierze z domem Dawidowym, i szukał Pan z ręki nieprzyjaciół Dawida.
17 Et addidit Jonathas dejerare David, eo quod diligeret illum : sicut enim animam suam, ita diligebat eum.
17 I jeszcze raz przysiągł Jonata Dawidowi, przeto że go miłował, bo jako duszę swoją, tak go miłował.
18 Dixitque ad eum Jonathas : Cras calendæ sunt, et requireris :
18 I rzekł mu Jonata: „Jutro jest nów księżyca, a będą się o ciebie pytać.
19 requiretur enim sessio tua usque perendie. Descendes ergo festinus, et venies in locum ubi celandus es in die qua operari licet, et sedebis juxta lapidem cui nomen est Ezel.
19 Bo o miejsce twoje będą się pytać aż do dnia trzeciego. A tak pójdź prędko, i idź na miejsce, gdzie się kryć masz w dzień, którego godzi się robić, i będziesz siedział u kamienia, któremu imię Ezel.
20 Et ego tres sagittas mittam juxta eum, et jaciam quasi exercens me ad signum.
20 A ja wystrzelę trzy strzały koło niego, a strzelę jakby ćwicząc się do celu.
21 Mittam quoque et puerum, dicens ei : Vade, et affer mihi sagittas.
21 Poślę też i chłopca mówiąc mu: Idź, a przynieś mi strzały.
22 Si dixero puero : Ecce sagittæ intra te sunt, tolle eas : tu veni ad me, quia pax tibi est, et nihil est mali, vivit Dominus. Si autem sic locutus fuero puero : Ecce sagittæ ultra te sunt : vade in pace, quia dimisit te Dominus.
22 Jeśli powiem chłopcu: Oto strzały są przed tobą, weźmij je, ty przyjdź do mnie, bo jest pokój tobie i nic nie masz złego, żyje Pan. Lecz jeśli tak powiem chłopcu: Oto strzały są za tobą, idź w pokoju, bo cię Pan wypuścił.
23 De verbo autem quod locuti sumus ego et tu, sit Dominus inter me et te usque in sempiternum.
23 A o słowie, któreśmy mówili ja i ty, niech będzie Pan między mną a tobą, aż na wieki.”
24 Absconditus est ergo David in agro, et venerunt calendæ, et sedit rex ad comedendum panem.
24 Skrył się tedy Dawid na polu, i przyszedł nów księżyca, i siadł król do stołu, aby jeść chleb.
25 Cumque sedisset rex super cathedram suam (secundum consuetudinem) quæ erat juxta parietem, surrexit Jonathas, et sedit Abner ex latere Saul : vacuusque apparuit locus David.
25 A gdy usiadł król według zwyczaju na stolicy swej, która była przy ścianie, powstał Jonata, a Abner siadł obok Saula, a miejsce Dawidowe zostało próżne.
26 Et non est locutus Saul quidquam in die illa : cogitabat enim quod forte evenisset ei, ut non esset mundus, nec purificatus.
26 I nie rzekł Saul nic owego dnia, bo myślał, że mu się może przydarzyło nie być czystym ani oczyszczonym.
27 Cumque illuxisset dies secunda post calendas, rursus apparuit vacuus locus David. Dixitque Saul ad Jonathan filium suum : Cur non venit filius Isai nec heri nec hodie ad vescendum ?
27 A gdy przyszedł wtóry dzień po nowiu, zostało znowu próżne miejsce Dawidowe. I rzekł Saul do Jonaty, syna swego: „Czemu nie przyszedł jeść syn Izaja ani wczoraj, ani dziś?”
28 Responditque Jonathas Sauli : Rogavit me obnixe ut iret in Bethlehem,
28 Odpowiedział Jonata Saulowi: „Prosił mię usilnie, by mógł iść do Betlejem,
29 et ait : Dimitte me, quoniam sacrificium solemne est in civitate, unus de fratribus meis accersivit me : nunc ergo si inveni gratiam in oculis tuis, vadam cito, et videbo fratres meos. Ob hanc causam non venit ad mensam regis.
29 i rzekł: Puść mię, bo ofiara uroczysta jest w mieście, jeden z braci moich wezwał mię; a tak teraz, jeślim znalazł łaskę w oczach twoich, pójdę prędko i zobaczę braci moich. Dla tej przyczyny nie przyszedł do stołu królewskiego.”
30 Iratus autem Saul adversum Jonathan, dixit ei : Fili mulieris virum ultro rapientis, numquid ignoro quia diligis filium Isai in confusionem tuam, et in confusionem ignominiosæ matris tuæ ?
30 I rozgniewawszy się Saul na Jonatę rzekł mu: „Synu niewiasty, chłopa do siebie ciągnącej, czyż nie wiem, że miłujesz syna Izaja na hańbę twoją i na hańbę sromotnej matki twojej?
31 Omnibus enim diebus quibus filius Isai vixerit super terram, non stabilieris tu, neque regnum tuum. Itaque jam nunc mitte, et adduc eum ad me : quia filius mortis est.
31 Bo przez wszystek czas, póki syn Izaja będzie żył na ziemi, nie umocnisz się ty ani królestwo twoje. A tak już teraz poślij i przywiedź go do mnie, bo jest synem śmierci!”
32 Respondens autem Jonathas Sauli patri suo, ait : Quare morietur ? quid fecit ?
32 A odpowiadając Jonata Saulowi, ojcu swemu, rzekł: „Czemuż ma umrzeć, co uczynił?”
33 Et arripuit Saul lanceam ut percuteret eum. Et intellexit Jonathas quod definitum esset a patre suo, ut interficeret David.
33 I porwał Saul oszczep, aby go przebić. I zrozumiał Jonata, że postanowione było od ojca jego, aby zabić Dawida.
34 Surrexit ergo Jonathas a mensa in ira furoris, et non comedit in die calendarum secunda panem. Contristatus est enim super David, eo quod confudisset eum pater suus.
34 Wstał tedy Jonata od stołu w gniewie zapalczywości i nie jadł chleba wtórego dnia nowego księżyca, bo się frasował o Dawida, dlatego że go był zawstydził ojciec jego.
35 Cumque illuxisset mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo.
35 A gdy było rano, przyszedł Jonata na pole według woli Dawidowej i chłopiec mały z nim.
36 Et ait ad puerum suum : Vade, et affer mihi sagittas quas ego jacio. Cumque puer cucurrisset, jecit aliam sagittam trans puerum.
36 I rzekł do chłopca swego: „Idź, a przynieś mi strzały, które wystrzelę.” A gdy chłopiec bieżał, wystrzelił drugą strzałę za chłopca.
37 Venit itaque puer ad locum jaculi quod miserat Jonathas : et clamavit Jonathas post tergum pueri, et ait : Ecce ibi est sagitta porro ultra te.
37 Przyszedł tedy chłopiec na miejsce strzały, którą był wystrzelił Jonata, i zawołał Jonata za chłopcem, i rzekł: „Oto tam dalej za tobą jest strzała.”
38 Clamavitque iterum Jonathas post tergum pueri, dicens : Festina velociter, ne steteris. Collegit autem puer Jonathæ sagittas, et attulit ad dominum suum :
38 I znowu zawołał Jonata za chłopięciem mówiąc: „Spiesz się rychło, nie stój.” Tedy pozbierało chłopię Jonaty strzały i przyniosło do pana swego,
39 et quid ageretur, penitus ignorabat, tantummodo enim Jonathas et David rem noverant.
39 a co się działo, zgoła nie wiedziało, bo tylko Jonata i Dawid rzecz wiedzieli.
40 Dedit ergo Jonathas arma sua puero, et dixit ei : Vade, et defer in civitatem.
40 Dał tedy Jonata oręż swój chłopcu i rzekł mu: „Idź a zanieś do miasta.”
41 Cumque abiisset puer, surrexit David de loco qui vergebat ad austrum, et cadens pronus in terram, adoravit tertio : et osculantes se alterutrum, fleverunt pariter, David autem amplius.
41 A gdy odszedł chłopiec, wstał Dawid z miejsca, które leżało na południu, i padłszy twarzą na ziemię, pokłonił się trzykroć, i pocałowawszy jeden drugiego płakali razem, a więcej Dawid.
42 Dixit ergo Jonathas ad David : Vade in pace : quæcumque juravimus ambo in nomine Domini, dicentes : Dominus sit inter me et te, et inter semen meum et semen tuum usque in sempiternum.
42 I rzekł Jonata do Dawida: „Idź w pokoju, cośmy przysięgli obaj na imię Pańskie mówiąc: Pan niech będzie między mną a tobą, i między potomstwem moim i potomstwem twoim aż na wieki.”
43 Et surrexit David, et abiit : sed et Jonathas ingressus est civitatem.
43 I wstał Dawid, i odszedł, ale i Jonata wszedł do miasta.
Łacina: Biblia Sacra Vulgata (1592). Polski: Biblia Wujka (1599 (éd. révisée 1962)).
Cała Biblia bez internetu, z zakładką i zaznaczonymi wersetami: Biblia katolicka w aplikacji.
I Księga Królewska 20 · z aplikacją
Wczesny dostęp