Księga Sędziów

Księga Sędziów jest siódmą księgą Starego Testamentu. Podejmuje opowieść tam, gdzie kończy ją Księga Jozuego: „Po śmierci Jozuego radzili się synowie Izraelowi Pana” (Sdz 1, 1). Obejmuje długi i mroczny okres, w którym pokolenia osiadłe w ziemi obiecanej nie mają króla i wciąż wracają do bałwochwalstwa, a Bóg, ilekroć do Niego wołają, posyła męża albo niewiastę, by ich wybawili. To księga bohaterów, ale jej prawdziwym bohaterem jest cierpliwość Boża. Ks. Wujek, tłumacząc z Wulgaty, zachowuje łacińskie formy imion: Otoniel, Aod, Jefte, Abesan, Ahialon, Gabaa; współczesne przekłady, z Biblią Tysiąclecia czytaną w szkole, piszą Otniel, Ehud, Jefte, Ibsan, Elon, Gibea. Numeracja rozdziałów jest w obu wydaniach ta sama.

Kto napisał Księgę Sędziów?

Księga nie podaje imienia autora. Najczęstsze zdanie w Kościele przypisuje ją prorokowi Samuelowi, ostatniemu z sędziów, i zgadza się z nim tradycja żydowska: Talmud babiloński (traktat Baba Batra) mówi, że Samuel napisał księgę noszącą jego imię, Księgę Sędziów i Księgę Rut.

Wskazówki z samego tekstu dobrze się z tą tradycją zgadzają. Piszący zna już monarchię, bo powtarza, że wtedy króla nie było: „W owe dni nie było króla w Izraelu, ale każdy, co mu się zdało prawego, to czynił” (Sdz 17, 6). A przecież Jeruzalem należy jeszcze do Jebuzejczyków: „i mieszkali Jebuzejczycy z synami Beniamina w Jeruzalem aż do dnia dzisiejszego” (Sdz 1, 21). Dawid zdobył to miasto dopiero po siedmiu latach panowania w Hebronie, więc księga powstała najpewniej wcześniej. Samuel mógł korzystać z dawniejszych zapisów, takich jak pieśń Debory.

Wielu współczesnych egzegetów widzi w Księdze Sędziów część długiej historii zwanej deuteronomistyczną, zredagowanej w czasie wygnania babilońskiego albo po nim. Kościół nie rozstrzygnął pytania o autora.

Kiedy powstała Księga Sędziów?

Według zdania tradycyjnego na początku monarchii, prawdopodobnie za Saula, a w każdym razie przed zdobyciem Jeruzalem przez Dawida, czyli około XI wieku przed Chrystusem. Autor zauważa też, że bałwan Danitów pozostał u nich „przez wszystek czas, póki był dom Boży w Silo” (Sdz 18, 31): pisze jak ktoś, kto widział koniec sanktuarium w Silo za dni Helego i Samuela.

Święty Paweł streszcza ten okres jednym zdaniem: Bóg „dał im sędziów aż do Samuela proroka” (Dz 13, 20). Lata podane przy każdym sędzi, zsumowane, przekraczają rzeczywistą długość epoki, bo niektórzy sędziowie rządzili zapewne równocześnie w różnych częściach kraju; dokładna chronologia pozostaje niepewna.

O czym jest Księga Sędziów? Streszczenie

Księga ma trzy części: wstęp, który tłumaczy, dlaczego Izrael wciąż upada (rozdziały 1-2), dzieje sędziów (3-16) i dwa dodatki, które pokazują, jak nisko schodzi lud bez króla (17-21).

Izrael po Jozuem i koło grzechu (rozdziały 1-2)

W rozdziale 1 pokolenia nie potrafią do końca wypędzić Chananejczyków. W rozdziale 2 pojawia się klucz do całej księgi. Najpierw grzech: „I czynili synowie Izraelowi zło przed oczyma Pańskimi, i służyli Baalom” (Sdz 2, 11). Potem kara: Bóg wydaje ich w ręce łupieżców. Potem ratunek: „I wzbudził Pan sędziów, którzy ich wyzwalali z rąk pustoszących” (Sdz 2, 16). I znów upadek: „A potem gdy umarł sędzia, wracali się i daleko gorsze rzeczy czynili niż ojcowie ich” (Sdz 2, 19).

To koło powtarza się w całej księdze: grzech, niewola, wołanie do Boga, wyzwolenie. U jego korzenia leży bałwochwalstwo, które dziesięć przykazań potępia przed wszystkim innym.

Otoniel, Aod, Samgar, Debora i Barak (rozdziały 3-5)

W rozdziale 3 Pan wzbudza Otoniela przeciw królowi Chusan Rasataimowi, potem Aoda z pokolenia Beniamina, który zabija Eglona, króla moabskiego, a wreszcie Samgara, który „zabił sześciuset mężów filistyńskich lemieszem” (Sdz 3, 31). W rozdziałach 4 i 5 Debora i Barak pokonują Jabina, króla chananejskiego, i jego hetmana Sisarę, który ginie w namiocie Jahel. Rozdział 5 to pieśń Debory, jeden z najstarszych poematów Pisma Świętego.

Gedeon i Abimelech (rozdziały 6-9)

Pod jarzmem Madianitów Anioł Pański powołuje Gedeona, który z trzystu mężami rozgramia Madian (rozdziały 6-8). W rozdziale 9 jego syn Abimelech zabija siedemdziesięciu braci i każe się obwołać królem w Sychem. Ocalały najmłodszy, Joatam, staje na górze Garizim i opowiada przypowieść o drzewach, które szukają króla: oliwka, figa i winorośl odmawiają, zgadza się tylko krzak ciernisty. Abimelech ginie przy oblężeniu wieży, gdy „jedna niewiasta zrzuciwszy z góry ułomek kamienia żarnowego, uderzyła w głowę Abimelecha” (Sdz 9, 53).

Tola, Jair, Jefte i mniejsi sędziowie (rozdziały 10-12)

Rozdział 10 wymienia Tolę i Jaira, a potem opisuje ucisk ze strony Ammonitów. W rozdziale 11 starsi Galaadu przywołują wygnanego Jeftego, który zwycięża Ammona po złożeniu ślubu. Rozdział 12 opowiada o haśle przy brodach Jordanu: Efraimita, który zamiast „Szibbolet” mówił „Sibbolet”, zdradzał się wymową (Sdz 12, 6). Potem następują Abesan z Betlejem, Ahialon z Zabulona i Abdon.

Samson (rozdziały 13-16)

Anioł zapowiada niepłodnej żonie Manuego narodziny syna poświęconego Bogu. Samson rozdziera lwa, podpala zboża Filistynów trzystu lisami, zabija tysiąc wrogów oślą szczęką, aż Dalila wydobywa z niego tajemnicę jego siły. Oślepiony, umiera, burząc dom Dagona (rozdziały 13-16).

Bałwan Michasa i zbrodnia w Gabaa (rozdziały 17-21)

W rozdziałach 17 i 18 Michas z góry Efraim sporządza sobie bałwana; pokolenie Dana, wędrując na północ, zabiera go wraz z jego lewitą. Rozdziały 19-21 opowiadają zbrodnię w Gabaa i wojnę z Beniaminem (o tym niżej). Księga zamyka się swoim refrenem: „We dni owe nie było króla w Izraelu, ale każdy, co się mu zdało dobrego, to czynił” (Sdz 21, 24; w Biblii Tysiąclecia 21,25).

Plan wydarzeń Księgi Sędziów

1. Pokolenia nie wypędzają Chananejczyków; Anioł Pański upomina lud (1-2, 5).
2. Śmierć Jozuego i koło grzechu: bałwochwalstwo, niewola, wołanie, wybawienie (2, 6-23).
3. Otoniel, Aod i Samgar (3).
4. Debora i Barak pokonują Sisarę; Jahel; pieśń Debory (4-5).
5. Powołanie Gedeona, runo, zwycięstwo trzystu mężów nad Madianitami (6-8).
6. Abimelech, przypowieść Joatama i śmierć uzurpatora (9).
7. Tola i Jair; ucisk Ammonitów (10).
8. Jefte, jego ślub i córka; spór z Efraimem i „Szibbolet” (11-12, 7).
9. Abesan, Ahialon i Abdon (12, 8-15).
10. Narodziny i czyny Samsona; Dalila; śmierć w domu Dagona (13-16).
11. Bałwan Michasa i wędrówka Danitów do Lais (17-18).
12. Zbrodnia w Gabaa, wojna z Beniaminem i ocalenie pokolenia (19-21).

Kim byli sędziowie Izraela? Dwunastu sędziów

„Sędziowie” nie byli przede wszystkim urzędnikami od rozstrzygania sporów, lecz wybawcami: gdy lud wołał, Pan „wzbudził im wybawiciela” (Sdz 3, 15). Prowadzili Izraela na wojnę, a potem nim rządzili. Tradycyjnie liczy się ich dwunastu:

1. Otoniel (Sdz 3, 7-11)
2. Aod, po hebrajsku Ehud (Sdz 3, 12-30)
3. Samgar (Sdz 3, 31)
4. Debora, wraz z Barakiem (Sdz 4-5)
5. Gedeon (Sdz 6-8)
6. Tola (Sdz 10, 1-2)
7. Jair (Sdz 10, 3-5)
8. Jefte (Sdz 11, 1 - 12, 7)
9. Abesan, po hebrajsku Ibsan (Sdz 12, 8-10)
10. Ahialon, po hebrajsku Elon (Sdz 12, 11-12)
11. Abdon (Sdz 12, 13-15)
12. Samson (Sdz 13-16)

Sześciu, o których czynach opowiada się szeroko (Otoniel, Aod, Debora, Gedeon, Jefte, Samson), nazywa się sędziami „większymi”, pozostałych „mniejszymi”. Abimelecha się nie liczy, bo władzę zagarnął sam. Dwaj ostatni sędziowie, kapłan Heli i prorok Samuel, występują już w I Księdze Królewskiej, czyli 1 Księdze Samuela: „Sądził też Samuel Izraela po wszystkie dni żywota swego” (1 Sm 7, 15). To on, ostatni sędzia, namaści pierwszego króla.

Gedeon i runo: sędzia, który odrzucił koronę

Gedeon, syn Joasa z pokolenia Manassesa, mieszkał w Efra, gdy Madianici co roku łupili plony. Anioł zastaje go, gdy potajemnie młóci zboże, i pozdrawia słowami: „Pan z tobą, z mężów najmocniejszy!” (Sdz 6, 12). Gedeon się wzbrania: „Oto dom mój najpodlejszy jest w Manassesie, a ja najmniejszy w domu ojca mego” (Sdz 6, 15). Burzy ołtarz Baala swego ojca i odtąd nazywają go Jerobaalem.

Przed bitwą prosi o znak: „położę to runo wełny na boisku: jeśli rosa będzie na samej tylko wełnie, a na wszystkiej ziemi suchość, będę wiedział, że przez rękę moją, jakoś rzekł, wyzwolisz Izraela” (Sdz 6, 37). Następnej nocy prosi o znak odwrotny i Bóg go wysłuchuje: „była suchość na samym tylko runie, a rosa po wszystkiej ziemi” (Sdz 6, 40). Potem Bóg zmniejsza jego wojsko, aby Izrael nie przypisał zwycięstwa sobie, i zostawia mu trzystu mężów (Sdz 7, 7). W nocy otaczają obóz, tłuką dzbany, podnoszą pochodnie, trąbią i wołają: „Miecz Pański i Gedeonów!” (Sdz 7, 20).

Po zwycięstwie ofiarowano mu władzę dla niego i jego potomków. Gedeon odpowiedział: „Nie będę ja ani nie będzie panował nad wami syn mój, ale Pan nad wami panować będzie” (Sdz 8, 23). Pismo nie przemilcza jednak jego upadku: ze złota zdobytego na wrogach zrobił efod, „I cudzołożył z nim wszystek Izrael, i stało się Gedeonowi i wszystkiemu domowi jego na upadek” (Sdz 8, 27).

Ojcowie Kościoła czytali runo jako figurę. Św. Ambroży na początku dzieła O Duchu Świętym widzi w nim Izraela, który pierwszy przyjął rosę słowa Bożego, gdy reszta ziemi była sucha; potem rosa przeszła na wszystkie narody. Św. Bernard z Clairvaux odnosi runo do Najświętszej Maryi Panny, która poczęła Słowo, pozostając dziewicą. Psalm mówił to już o Mesjaszu: „Zstąpi jak deszcz na runo i jak krople na ziemię kapiące” (Ps 71 (72), 6).

Kim była Debora w Biblii?

„A była Debora prorokini, żona Lapidota, która sądziła lud w owym czasie” (Sdz 4, 4). Siedziała pod palmą w górach Efraim, a synowie Izraela przychodzili do niej ze swymi sprawami. To jedyna niewiasta wśród sędziów, a zarazem prorokini. Wzywa Baraka, by poprowadził dziesięć tysięcy mężów na górę Tabor; Barak zgadza się tylko wtedy, gdy ona pójdzie z nim, a Debora odpowiada: „Pójdę z tobą, ale tego razu zwycięstwa nie przypiszą tobie, bo w niewieścią rękę będzie dany Sisara” (Sdz 4, 9). Tą niewiastą okaże się Jahel, która zabija śpiącego hetmana w swoim namiocie.

Pieśń z rozdziału 5 opiewa zwycięstwo jako dzieło Boże i daje prorokini piękny tytuł: „aż powstała Debora, powstała matka w Izraelu” (Sdz 5, 7). Kończy się modlitwą: „Tak niechaj zginą wszyscy nieprzyjaciele twoi Panie, a którzy cię miłują, jako jaśnieje słońce, kiedy wschodzi, tak niechaj świecą!” (Sdz 5, 31). Św. Ambroży w księdze O wdowach stawia Deborę za przykład niewiasty, która rządziła ludem i pokazała, że siła płynie z cnoty.

Samson i Dalila: kim był Samson?

Samson z pokolenia Dana rodzi się z niepłodnej matki, której anioł zapowiada syna, „bo będzie nazarejczykiem Bożym od dzieciństwa swego i z żywota matki” (Sdz 13, 5). Nazarejczyk był ślubem poświęcony Bogu: nie pił wina i nie strzygł włosów. Siła Samsona nie pochodzi z włosów samych w sobie, lecz z poświęcenia, którego są znakiem, i z ducha Pańskiego: „Lecz duch Pański przypadł na Samsona, i rozdarł lwa jakby koźlę” (Sdz 14, 6). Z roju pszczół w padlinie lwa układa zagadkę: „Z jedzącego wyszedł pokarm, a z mocnego wyszła słodkość” (Sdz 14, 14).

Wobec własnych namiętności Samson jest jednak najsłabszym z sędziów. Rozmiłował się „w niewieście, która mieszkała w dolinie Sorek, a zwano ją Dalila” (Sdz 16, 4); przekupiona przez książąt filistyńskich, za czwartym razem wydobywa z niego prawdę: „Żelazo nigdy nie postało na głowie mojej, bom jest nazarejczyk, to jest poświęcony Bogu z żywota matki mojej” (Sdz 16, 17). Ogolony we śnie, budzi się, „nie wiedząc, że Pan odstąpił od niego” (Sdz 16, 20). Oślepiony, obraca żarna w więzieniu w Gazie. Przyprowadzony do domu Dagona na pośmiewisko, modli się: „Panie Boże, wspomnij na mnie, a przywróć mi teraz pierwszą moc” (Sdz 16, 28), wstrząsa słupami, „i daleko ich więcej zabił umierając niźli przedtem żywy będąc” (Sdz 16, 30).

Ojcowie widzieli w Samsonie figurę Chrystusa. Jego narodziny, zapowiedziane przez anioła niepłodnej niewieście, zapowiadają narodziny św. Jana Chrzciciela; jego śmierć, która pokonuje wrogów, zapowiada krzyż. Św. Grzegorz Wielki w 21. homilii na Ewangelie odczytuje nocną scenę w Gazie: Samson zamknięty w mieście, który o północy wynosi bramy na szczyt góry (Sdz 16, 3), to Odkupiciel, który powstaje przed świtem, kruszy bramy piekła i wstępuje do nieba. Św. Bazyli Wielki w pierwszej homilii o poście przypisuje niezwyciężoność Samsona postowi, w którym został poczęty, bo anioł zakazał jego matce wina i sycery (Sdz 13, 4).

Jefte i jego ślub: co mówią Ojcowie?

Jefte Galaadyta był „mąż bardzo mocny i waleczny, syn nierządnej niewiasty” (Sdz 11, 1). Wypędzony przez braci, został przywołany przeciw Ammonitom. Przed bitwą złożył ślub: „ktokolwiek pierwszy wynijdzie z drzwi domu mego i zabieży mi wracającemu się w pokoju od synów Ammona, tego ofiaruję na całopalenie Panu” (Sdz 11, 31). Gdy wracał, „wybiegła naprzeciw niego jedyna córka jego z bębnami i z tańcami” (Sdz 11, 34). Córka sama prosiła ojca, by dopełnił ślubu, i wyprosiła tylko zwłokę: „abym przez dwa miesiące obchodziła góry i opłakiwała dziewictwo moje z towarzyszkami moimi” (Sdz 11, 37); potem ojciec „uczynił jej, jak był ślubował, a ona nie poznała męża” (Sdz 11, 39).

Ojcowie w ogromnej większości rozumieją tu prawdziwą ofiarę i surowo ją oceniają. Św. Ambroży w trzeciej księdze O obowiązkach pisze, że nie wolno ślubować tego, czego nie godzi się wypełnić. Św. Tomasz z Akwinu (Summa theologiae, II-II, q. 88, a. 2) przytacza św. Hieronima: Jefte był nierozważny, składając ślub, i bezbożny, wypełniając go, bo samo Prawo zakazywało ofiar z ludzi. Św. Augustyn w Pytaniach do Siedmioksięgu zauważa, że Pismo opowiada ten czyn, nie chwaląc go. Niektórzy komentatorzy, żydowscy i chrześcijańscy, sądzili, że córka została jedynie poświęcona Bogu w dozgonnym dziewictwie; to zdanie mniejszości. Kościół nie chwali ślubu: chwali, za Listem do Hebrajczyków, wiarę Jeftego w walce, a Ojcowie także posłuszeństwo jego córki.

Co się zdarzyło w Gabaa? Księga Sędziów 19

Rozdział 19, którego Polacy często szukają, opowiada najciemniejszą historię całej księgi. Lewita z gór Efraim wraca z nałożnicą z Betlejem i nie chce nocować w Jebus, mieście obcych, lecz idzie dalej, aż „słońce im zaszło koło Gabaa, które jest w pokoleniu Beniamina” (Sdz 19, 14). Gabaa to biblijna Gibea, jak piszą współczesne przekłady. Nikt nie przyjmuje ich w gościnę, prócz starca, który sam jest przybyszem. W nocy mężowie miasta, „synowie Beliala”, otaczają dom, jak niegdyś mieszkańcy Sodomy. Lewita wydaje im nałożnicę; rano znajduje ją martwą na progu, a jej ciało, porąbane na dwanaście części, rozsyła po wszystkich pokoleniach. Kto to widział, wołał: „Nigdy się takowa rzecz nie stała w Izraelu od tego dnia, którego wyszli ojcowie nasi z Egiptu, aż do tego czasu” (Sdz 19, 30).

W rozdziale 20 całe zgromadzenie Izraela żąda wydania winnych, a gdy Beniamin odmawia, dochodzi do wojny, która niemal wyniszcza to pokolenie: ocalało sześciuset mężów na skale Remmon. Rozdział 21 opowiada, jak pozostałe pokolenia, żałując tego, znalazły tym sześciuset żony, by Beniamin nie zginął. Pismo nie pochwala tych czynów, lecz je opowiada, aby pokazać, dokąd prowadzi zapomnienie o Bogu i brak porządku, który On chce dać swemu ludowi. Prorok Ozeasz po wiekach uczyni z tej nocy miarę zepsucia: „Głęboko zgrzeszyli jak za dni Gabaa” (Oz 9, 9).

Interpretacja: tematy i lektura katolicka

Miłosierdzie Boże

Niewierności ludu księga przeciwstawia wierność Boga, który za czasów sędziów „wzruszał się miłosierdziem i słuchał wzdychania utrapionych” (Sdz 2, 18). Każde koło zaczyna się od grzechu, a kończy przebaczeniem. Refren „nie było króla w Izraelu” przygotowuje monarchię Dawida, figurę Króla, który ma przyjść.

Bóg wybiera to, co słabe

Gedeon, najmniejszy w swoim domu; Debora, niewiasta; Aod, mańkut; Samson, ślepy i skuty: Bóg wybiera narzędzia najsłabsze, aby zwycięstwo okazało się Jego. Św. Paweł powie: „i wybrał Bóg słabych świata, aby zawstydził mocnych” (1 Kor 1, 27). Dlatego List do Hebrajczyków stawia sędziów wśród bohaterów wiary: „Albowiem czasu nie stanie, gdybym rozprawiał o Gedeonie, Baraku, Samsonie, Jeftem, Dawidzie, Samuelu i prorokach” (Hbr 11, 32). Chwalić wiarę nie znaczy pochwalać każdego czynu. Św. Ambroży w księdze O obowiązkach, czytanej w Brewiarzu w pierwszą niedzielę października, przypomina Gedeona, który z trzystoma mężami odniósł triumf nad wielkim wojskiem.

Echa maryjne i chrystologiczne

Anioł pozdrawia Gedeona słowami „Pan z tobą”, a Debora śpiewa: „Błogosławiona między niewiastami Jahel” (Sdz 5, 24). Te same słowa wracają w pełni przy Matce Bożej: „Bądź pozdrowiona, łaski pełna, Pan z tobą, błogosławionaś ty między niewiastami” (Łk 1, 28). To pozdrowienie powtarzamy w każdym Zdrowaś Maryjo.

Manuemu anioł mówi o swoim imieniu, „które jest dziwne” (Sdz 13, 18); Izajasz da Mesjaszowi podobne imię: „i nazwą imię jego: «Przedziwny, Radny, Bóg, Mocny […]»” (Iz 9, 6).

Najważniejsze wersety Księgi Sędziów

• Sdz 2, 16: „I wzbudził Pan sędziów, którzy ich wyzwalali z rąk pustoszących”.
• Sdz 5, 7: „aż powstała Debora, powstała matka w Izraelu”.
• Sdz 6, 12: „Pan z tobą, z mężów najmocniejszy!”
• Sdz 7, 20: okrzyk trzystu: „Miecz Pański i Gedeonów!”
• Sdz 8, 23: „ale Pan nad wami panować będzie”.
• Sdz 9, 8: początek przypowieści Joatama: „Poszły drzewa, aby pomazać nad sobą króla, i rzekły oliwie: «Rozkazuj nam!»”
• Sdz 14, 14: zagadka Samsona: „Z jedzącego wyszedł pokarm, a z mocnego wyszła słodkość”.
• Sdz 16, 28: ostatnia modlitwa Samsona: „Panie Boże, wspomnij na mnie”.
• Sdz 17, 6: refren księgi: „W owe dni nie było króla w Izraelu”.

Księga Sędziów w kanonie i w liturgii

Księga Sędziów stoi między Księgą Jozuego a Księgą Rut we wszystkich Bibliach katolickich, a jej miejsce w kanonie nigdy nie było kwestionowane. W Biblii hebrajskiej nosi nazwę Szofetim i należy do Proroków wcześniejszych. Wulgata nazywa ją Liber Judicum, a Sobór Trydencki (sesja IV, 1546) wymienia ją między Jozuem a Rut. Księga Rut, która następuje, zaczyna się słowami: „Za czasów jednego sędziego, gdy sędziowie byli przełożonymi, nastał głód w ziemi” (Rt 1, 1).

Mszał z 1962 roku nie bierze z niej czytań, a Brewiarz nie czyta jej w ciągu w Jutrzni. Jej postacie wchodzą jednak do liturgii. Homilia św. Bazylego o poście, czytana w Jutrzni IV niedzieli Wielkiego Postu, mówi o poście, który nazaraeum sanctificat, uświęca nazarejczyka, jakim był Samson. W oktawę Bożego Narodzenia, 1 stycznia, Nieszpory śpiewają antyfonę Quando natus es ineffabiliter ex Virgine: gdy narodziłeś się w niewypowiedziany sposób z Dziewicy, wypełniły się Pisma; zstąpiłeś jak deszcz na runo, aby zbawić rodzaj ludzki.

W III niedzielę Adwentu jedno z responsoriów Jutrzni zaczyna się słowami Descendet Dominus sicut pluvia in vellus: zstąpi Pan jak deszcz na runo. A psalm 82 Wulgaty (83 w Biblii Tysiąclecia) prosi Boga, by uczynił wrogom swego ludu, jak uczynił w czasach sędziów: „Uczyń im jak Madianitom i Sisarze, jak Jabinowi u potoku Cison” (Ps 82 (83), 10). Pełne oficjum każdego dnia znajdziesz w Brewiarzu.

Jak czytać Księgę Sędziów?

Przeczytaj najpierw rozdział 2 i zapamiętaj jego schemat, bo wszystkie dalsze opowieści się w niego wpisują. Potem czytaj po kolei wielkie opowiadania: Debora (4-5), Gedeon (6-8), Jefte (11-12), Samson (13-16), zwracając uwagę, jak sędziowie stopniowo słabną, od nienagannego Otoniela do Samsona, który gubi się przez swoje namiętności. Pięć ostatnich rozdziałów czytaj jako sąd Pisma nad ludem, który porzucił porządek Boży, i przejdź dalej do Księgi Rut i I Księgi Królewskiej (1 Samuela). Tekst łaciński obok polskiego pozwala zobaczyć, jak Kościół czytał te strony: Dominus tecum, virorum fortissime.

Często zadawane pytania

Kto napisał Księgę Sędziów?

Księga nie podaje autora, ale najczęstsze zdanie w Kościele, podobnie jak Talmud, przypisuje ją prorokowi Samuelowi, który mógł korzystać z dawniejszych zapisów, takich jak pieśń Debory. Wielu współczesnych egzegetów zakłada redakcję znacznie późniejszą. Kościół nie rozstrzygnął tej kwestii.

O czym jest Księga Sędziów?

O dziejach Izraela od śmierci Jozuego do czasów Samuela. Lud popada w bałwochwalstwo, zostaje uciśniony przez sąsiadów, woła do Pana i zostaje wybawiony przez sędziego wzbudzonego przez Boga, jak Debora, Gedeon, Jefte i Samson. Dwa ostatnie dodatki (rozdziały 17-21) pokazują zepsucie ludu, który nie miał króla.

Ilu było sędziów Izraela?

Tradycyjnie dwunastu w tej księdze: Otoniel, Aod, Samgar, Debora (z Barakiem), Gedeon, Tola, Jair, Jefte, Abesan, Ahialon, Abdon i Samson. Abimelech panował, ale nie jest liczony. Heli i Samuel, ostatni sędziowie, występują w I Księdze Królewskiej (1 Samuela).

Ile rozdziałów ma Księga Sędziów?

Dwadzieścia jeden, w przekładzie ks. Wujka 618 wersetów. Rozdziały 1-2 przedstawiają epokę, rozdziały 3-16 opowiadają o sędziach, a rozdziały 17-21 tworzą dwa dodatki. Numeracja rozdziałów jest taka sama jak w Biblii Tysiąclecia; wersety różnią się tylko na końcu rozdziałów 5 i 21.

Który sędzia odrzucił koronę?

Gedeon. Po zwycięstwie nad Madianitami Izraelici chcieli, aby panował nad nimi on i jego potomkowie, a on odpowiedział: „Nie będę ja ani nie będzie panował nad wami syn mój, ale Pan nad wami panować będzie” (Sdz 8, 23).

Kto był ostatnim sędzią Izraela?

Prorok Samuel, który sądził Izraela przez całe życie i namaścił Saula, pierwszego króla. Jego dzieje opisuje I Księga Królewska w przekładzie ks. Wujka, którą współczesne Biblie nazywają 1 Księgą Samuela.

Co oznacza runo Gedeona?

To znak, o który Gedeon prosił Boga: rosa na samym runie, a potem na całej ziemi oprócz runa (Sdz 6, 36-40). Św. Ambroży widział w nim przejście łaski od Izraela do narodów; św. Bernard i liturgia Bożego Narodzenia widzą w nim Wcielenie: Chrystusa, który zstąpił do łona Dziewicy jak deszcz na runo, nie naruszając jej dziewictwa.

Księgę Sędziów możesz czytać werset po wersecie, po polsku i po łacinie, także w aplikacji Biblia katolicka Iter Fidei.