IV Księga Królewska, rozdział 14

1 In anno secundo Joas filii Joachaz regis Israël, regnavit Amasias filius Joas regis Juda.

1 Roku wtórego Joasa, syna Joachaza, króla izraelskiego, począł królować Amazjasz, syn Joasa, króla judzkiego.

2 Viginti quinque annorum erat cum regnare cœpisset : viginti autem et novem annis regnavit in Jerusalem. Nomen matris ejus Joadan de Jerusalem.

2 Dwadzieścia pięć lat mu było, gdy począł królować, a dwadzieścia dziewięć lat królował w Jeruzalem; imię matki jego Joadan z Jeruzalem.

3 Et fecit rectum coram Domino, verumtamen non ut David pater ejus. Juxta omnia quæ fecit Joas pater suus, fecit :

3 I czynił co prawe jest przed Panem, wszakże nie jak Dawid, ojciec jego. Wedle wszystkiego, co czynił Joas, ojciec jego, postępował,

4 nisi hoc tantum, quod excelsa non abstulit : adhuc enim populus immolabat, et adolebat incensum in excelsis.

4 jeno to tylko, że wyżyn nie zniósł, bo jeszcze lud ofiarował i palił kadzidło na wyżynach.

5 Cumque obtinuisset regnum, percussit servos suos, qui interfecerant regem patrem suum :

5 A gdy objął królestwo, wytracił sługi swe, którzy zamordowali króla, ojca jego.

6 filios autem eorum qui occiderant, non occidit, juxta quod scriptum est in libro legis Moysi, sicut præcepit Dominus, dicens : Non morientur patres pro filiis, neque filii morientur pro patribus : sed unusquisque in peccato suo morietur.

6 Lecz synów zabójców nie pobił, według tego, co napisano w księdze zakonu Mojżeszowego, jak przykazał Pan mówiąc: „Nie pomrą ojcowie za synów ani synowie pomrą za ojców, ale każdy w grzechu swym umrze.”

7 Ipse percussit Edom in valle Salinarum decem millia, et apprehendit petram in prælio, vocavitque nomen ejus Jectehel usque in præsentem diem.

7 Ten poraził Edom w dolinie Żup Solnych, dziesięć tysięcy, i wziął Skałę na wojnie, i nazwał imię jej Jektehel aż do dnia dzisiejszego.

8 Tunc misit Amasias nuntios ad Joas filium Joachaz filii Jehu regis Israël, dicens : Veni, et videamus nos.

8 Posłał tedy Amazjasz posłów do Joasa, syna Joachaza, syna Jehu, króla izraelskiego, mówiąc: „Przyjedź, a zobaczymy się!”

9 Remisitque Joas rex Israël ad Amasiam regem Juda, dicens : Carduus Libani misit ad cedrum quæ est in Libano, dicens : Da filiam tuam filio meo uxorem. Transieruntque bestiæ saltus quæ sunt in Libano, et conculcaverunt carduum.

9 I odesłał Joas, król izraelski, do Amazjasza, króla judzkiego, mówiąc: „Oset Libanu posłał do cedru, który jest na Libanie, mówiąc: Daj córkę twoją synowi memu za żonę. I przeszły zwierzęta leśne, które są na Libanie, i podeptały oset.

10 Percutiens invaluisti super Edom, et sublevavit te cor tuum : contentus esto gloria, et sede in domo tua : quare provocas malum, ut cadas tu et Judas tecum ?

10 Poraziwszy przemogłeś Edom i podniosło się serce twoje. Poprzestań na sławie i siedź w domu twoim. Czemu zło wyzywasz, abyś upadł ty i Juda z tobą?

11 Et non acquievit Amasias. Ascenditque Joas rex Israël, et viderunt se, ipse et Amasias rex Juda, in Bethsames oppido Judæ.

11 I nie usłuchał Amazjasz. I wyciągnął Joas, król izraelski, i zobaczyli się, on i Amazjasz, król judzki, w Betsames, miasteczku judzkim.

12 Percussusque est Juda coram Israël, et fugerunt unusquisque in tabernacula sua.

12 I pobity został Juda przez Izraela, i uciekli każdy do przybytku swego.

13 Amasiam vero regem Juda, filium Joas filii Ochoziæ, cepit Joas rex Israël in Bethsames, et adduxit eum in Jerusalem : et interrupit murum Jerusalem, a porta Ephraim usque ad portam anguli, quadringentis cubitis.

13 Lecz Amazjasza, króla judzkiego, syna Joasa, syna Ochozjasza, pojmał Joas, król izraelski, w Betsames i przywiódł go do Jeruzalem i wyburzył mur jerozolimski od bramy Efraim aż do bramy narożnej, na czterysta łokci.

14 Tulitque omne aurum et argentum, et universa vasa quæ inventa sunt in domo Domini et in thesauris regis, et obsides, et reversus est in Samariam.

14 I zabrał wszystko złoto i srebro, i wszystkie sprzęty, które się znalazły w domu Pańskim i w skarbach królewskich, i ludzi w zakład, i wrócił się do Samarii.

15 Reliqua autem verborum Joas quæ fecit, et fortitudo ejus qua pugnavit contra Amasiam regem Juda, nonne hæc scripta sunt in libro sermonum dierum regum Israël ?

15 A reszta czynów Joasa, których dokonał, i męstwo jego, którym walczył przeciw Amazjaszowi, królowi judzkiemu, czy to nie jest opisane w księdze czynów dni królów izraelskich?

16 Dormivitque Joas cum patribus suis, et sepultus est in Samaria cum regibus Israël, et regnavit Jeroboam filius ejus pro eo.

16 I zasnął Joas z ojcami swymi, i pogrzebany został w Samarii z królami izraelskimi, a królem został Jeroboam, syn jego, zamiast niego.

17 Vixit autem Amasias filius Joas rex Juda postquam mortuus est Joas filius Joachaz regis Israël, quindecim annis.

17 A Amazjasz, syn Joasa, król judzki, żył po śmierci Joasa, syna Joachaza, króla izraelskiego, piętnaście lat.

18 Reliqua autem sermonum Amasiæ, nonne hæc scripta sunt in libro sermonum dierum regum Juda ?

18 A reszta czynów Amazjasza, czy nie jest opisana w księdze czynów dni królów judzkich?

19 Factaque est contra eum conjuratio in Jerusalem : at ille fugit in Lachis. Miseruntque post eum in Lachis, et interfecerunt eum ibi :

19 I stało się nań sprzysiężenie w Jeruzalem, ale on uciekł do Lachis. I posłali za nim do Lachis, i tam go zabili.

20 et asportaverunt in equis, sepultusque est in Jerusalem cum patribus suis in civitate David.

20 I odwieziono go na koniach, i pogrzebany został w Jeruzalem z ojcami swymi w mieście Dawidowym.

21 Tulit autem universus populus Judæ Azariam annos natum sedecim, et constituerunt eum regem pro patre ejus Amasia.

21 A wszystek lud judzki wziął Azariasza, który miał szesnaście lat, i uczynili go królem zamiast ojca jego Amazjasza.

22 Ipse ædificavit Ælath, et restituit eam Judæ, postquam dormivit rex cum patribus suis.

22 Ten zbudował Elat i przywrócił go Judzie, gdy zasnął król z ojcami swymi.

23 Anno quintodecimo Amasiæ filii Joas regis Juda, regnavit Jeroboam filius Joas regis Israël in Samaria, quadraginta et uno anno.

23 Roku piętnastego Amazjasza, syna Joasa, króla judzkiego, został królem Jeroboam, syn Joasa, króla izraelskiego, w Samarii na czterdzieści jeden lat;

24 Et fecit quod malum est coram Domino : non recessit ab omnibus peccatis Jeroboam filii Nabat, qui peccare fecit Israël.

24 i czynił zło przed Panem. Nie odstąpił od wszystkich grzechów Jeroboama, syna Nabata, który o grzech przyprawił Izraela.

25 Ipse restituit terminos Israël ab introitu Emath usque ad mare solitudinis, juxta sermonem Domini Dei Israël quem locutus est per servum suum Jonam filium Amathi prophetam, qui erat de Geth, quæ est in Opher.

25 Ten przywrócił granice Izraela od wejścia do Emat aż do morza pustyni, według słowa Pana, Boga Izraelowego, które mówił przez sługę swego Jonasa proroka, syna Amaty, pochodzącego z Get, które jest w Ofer.

26 Vidit enim Dominus afflictionem Israël amaram nimis, et quod consumpti essent usque ad clausos carcere et extremos, et non esset qui auxiliaretur Israëli.

26 Widział bowiem Pan utrapienie Izraela zbyt gorzkie i że wyniszczeni byli aż do zamkniętych w ciemnicy i ostatecznych, a nie było, kto by dopomógł Izraelowi.

27 Nec locutus est Dominus ut deleret nomen Israël de sub cælo, sed salvavit eos in manu Jeroboam filii Joas.

27 A nie mówił Pan, że wygładzi imię Izraelowe z podniebia, ale wybawił ich przez rękę Jeroboama, syna Joasa.

28 Reliqua autem sermonum Jeroboam, et universa quæ fecit, et fortitudo ejus qua præliatus est, et quomodo restituit Damascum et Emath Judæ in Israël, nonne hæc scripta sunt in libro sermonum dierum regum Israël ?

28 A reszta czynów Jeroboama i wszystko, co zdziałał, i męstwo jego, którym walczył, i jak przywrócił Damaszek i Emat Judy do Izraela, czy to nie jest opisane w księdze czynów dni królów izraelskich?

29 Dormivitque Jeroboam cum patribus suis regibus Israël, et regnavit Zacharias filius ejus pro eo.

29 I zasnął Jeroboam z ojcami swymi, królami izraelskimi, a zamiast niego został królem Zachariasz, syn jego.