Nowenna do Ducha Świętego

Nowenna do Ducha Świętego to dziewięć dni modlitwy, w których prosimy Trzecią Osobę Boską o siedem darów i o odnowienie naszych serc — nabożeństwo najstarsze w całym Kościele, bo polecił je sam Zbawiciel. Odmawiamy ją zwłaszcza między Wniebowstąpieniem a Zesłaniem Ducha Świętego, naśladując Apostołów, którzy wraz z Maryją trwali w Wieczerniku, oczekując obiecanego Pocieszyciela; można ją jednak odmawiać w każdej potrzebie — przed bierzmowaniem, przed egzaminem, w chwili ważnej decyzji lub gdy prosimy o światło i moc do dobrego życia. Podajemy tutaj nowennę do Ducha Świętego tekst w całości, w formie tradycyjnej sprzed roku 1958: modlitwę wstępną, dawny hymn O Stworzycielu, Duchu, przyjdź, czytania i modlitwy na każdy z dziewięciu dni oraz modlitwy na zakończenie.

Idziemy tu starą drogą wiary. Nie chcemy ulepszać tego, co Kościół przekazał, lecz wiernie powtórzyć słowa, którymi modlili się przed nami — dlatego czytania podajemy w brzmieniu Biblii ks. Wujka, a modlitwy w kształcie, jaki znajdziemy w dawnych modlitewnikach.

Co to jest nowenna do Ducha Świętego

Słowo „nowenna" pochodzi od łacińskiego novem — dziewięć — i oznacza dziewięć dni modlitwy w jednej intencji. Ta akurat nowenna jest matką wszystkich innych: gdy Pan Jezus wstąpił do nieba, nakazał Apostołom nie odchodzić z Jeruzalem, ale czekać na „obietnicę Ojcowską" (Dz 1, 4). Trwali więc na modlitwie dziewięć dni, aż w dniu Pięćdziesiątnicy zstąpił na nich Duch Święty. Odmawiając tę nowennę, wchodzimy do tego samego Wieczernika i modlimy się przez dziewięć dni w jednej intencji — o przyjście Ducha Świętego.

Prosimy w niej przede wszystkim o siedem darów Ducha Świętego: mądrość, rozum, radę, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Bożą — te same, które Prorok Izajasz zapowiedział o Mesjaszu (Iz 11, 2-3) i które otrzymujemy w sakramencie Bierzmowania.

Kiedy zaczyna się nowenna do Ducha Świętego

Tradycyjnie nowennę do Ducha Świętego odmawia się przed Zesłaniem Ducha Świętego (Zielonymi Świątkami). Rozpoczyna się nazajutrz po uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego — czyli w piątek po szóstej niedzieli wielkanocnej — i trwa dziewięć dni, aż do soboty przed Zesłaniem. Dziewiąty, ostatni dzień wypada w wigilię uroczystości. Ponieważ data Wielkanocy co roku jest inna, inny jest też początek nowenny; zawsze jednak wyznacza go Wniebowstąpienie.

Jest to jedyna nowenna wprost zalecona przez Pana Jezusa i wpisana w rok liturgiczny. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by odmawiać ją także w innym czasie — jako przygotowanie do bierzmowania, przed ważnym egzaminem czy w każdej sprawie, w której potrzebujemy światła Ducha Świętego.

Modlitwy wstępne — odmawiane każdego dnia

Każdy dzień nowenny rozpoczynamy znakiem krzyża i następującą modlitwą wstępną, a po niej śpiewamy lub odmawiamy dawny hymn do Ducha Świętego.

Modlitwa wstępna:

Duchu Święty, Boże, który w dniu narodzin Kościoła raczyłeś zstąpić widomie na Apostołów, aby oświecić ich rozum, zapalić serca, utwierdzić w wierze i życie ich uświęcić — błagamy Cię najgoręcej w czasie tej nowenny, abyś również nam raczył udzielić tych samych darów dla naszego uświęcenia i wzrostu chwały Bożej. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Hymn O Stworzycielu, Duchu, przyjdź (Veni Creator):

O Stworzycielu, Duchu, przyjdź,
Nawiedź dusz wiernych Tobie krąg.
Niebieską łaskę zesłać racz
Sercom, co dziełem są Twych rąk.

Pocieszycielem jesteś zwan
I najwyższego Boga dar.
Tyś namaszczeniem naszych dusz,
Zdrój żywy, miłość, ognia żar.

Ty darzysz łaską siedmiokroć,
Bo moc z prawicy Ojca masz,
Przez Ojca obiecany nam,
Mową wzbogacasz język nasz.

Światłem rozjaśnij naszą myśl,
W serca nam miłość świętą wlej
I wątłą słabość naszych ciał
Pokrzep stałością mocy Twej.

Nieprzyjaciela odpędź w dal
I Twym pokojem obdarz wraz.
Niech w drodze za przewodem Twym
Miniemy zło, co kusi nas.

Daj nam przez Ciebie Ojca znać,
Daj, by i Syn poznany był.
I Ciebie, jedno tchnienie Dwóch,
Niech wyznajemy z wszystkich sił.

Niech Bogu Ojcu chwała brzmi,
Synowi, który zmartwychwstał,
I Temu, co pociesza nas,
Niech hołd wieczystych płynie chwał. Amen.

Po hymnie odmawiamy czytanie i modlitwę przeznaczone na dany dzień (poniżej), a nowennę kończymy prośbą o siedem darów:

Modlitwa o siedem darów Ducha Świętego. Duchu Święty, Boski Duchu światła i miłości, Tobie poświęcam mój rozum, serce, wolę i całą moją istotę, teraz i na zawsze. Ześlij mi dar mądrości, bym poznał i umiłował Prawdę wiekuistą; dar rozumu, bym pojął tajemnice wiary świętej; dar rady, bym w każdej rzeczy szukał woli Bożej; dar męstwa, bym mężnie znosił przeciwności i pokusy; dar umiejętności, bym poznał marność rzeczy stworzonych, a pragnął jedynie Boga; dar pobożności, bym Ci służył z synowską miłością; i dar bojaźni Bożej, bym się lękał grzechu, który Cię obraża. Amen.

(W wielu domach dodaje się tu siedem razy Ojcze nasz i Chwała Ojcu — na uproszenie siedmiu darów.)

Nowenna do Ducha Świętego — dziewięć dni (pełny tekst)

Poniżej podajemy czytanie z Pisma Świętego i modlitwę na każdy z dziewięciu dni. Każdego dnia poprzedzają je modlitwa wstępna i hymn, a zamyka prośba o siedem darów.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 1

Czytanie (J 7, 37-39): „Jeśli kto pragnie, niech do mnie przyjdzie, a pije. (…) Rzeki wody żywej popłyną z żywota jego. A to mówił o Duchu, którego wziąć mieli wierzący weń."

Modlitwa. Duchu Święty, źródło wody żywej, Ty jak deszcz spadasz na spragnioną ziemię naszych serc. Jak drzewo, gdy przyjmie wodę, rozwija się i przynosi owoc, tak i my — napojeni Twoją łaską — pragniemy przynieść owoce cnót. Wlej w nas gorące pragnienie Ciebie i uczyń nas godnymi Twoich darów. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 2

Czytanie (Tt 3, 5-7): „Zbawił nas (…) przez obmycie odrodzenia i odnowienia Ducha Świętego, którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego."

Modlitwa. Duchu Święty, który w wodach Chrztu obficie zostałeś na nas wylany i uczyniłeś nas dziećmi Bożymi, umocnij w nas łaskę odrodzenia. Niech nie zmarnujemy daru, któryś w nas złożył, lecz strzeżmy go czystym sumieniem, ożywiając w sobie wiarę, nadzieję i miłość. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 3

Czytanie (1 Kor 12, 13): „Albowiem w jednym Duchu my wszyscy w jedno ciało jesteśmy ochrzczeni (…) i wszyscyśmy jednym Duchem napojeni."

Modlitwa. Duchu Święty, który jednoczysz wszystkich wierzących w jedno Ciało Chrystusowe, oddal od nas wszelki rozłam i niezgodę. Spraw, byśmy trwali w jedności Kościoła, miłując się wzajemnie tą samą miłością, którą Ty rozlewasz w sercach naszych. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 4

Czytanie (2 Kor 1, 21-22): „A ten, który nas utwierdza z wami w Chrystusie, i który nas pomazał, Bóg: który też popieczętował nas i dał zadatek Ducha w sercach naszych."

Modlitwa. Duchu Święty, Boża pieczęci na duszach naszych, Tyś jest zadatkiem naszego wiecznego szczęścia. Utwierdź nas w wierności Chrystusowi, byśmy nosili to znamię aż do końca i nie utracili dziedzictwa, które nam wysłużył. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 5

Czytanie (Rz 8, 26-27): „Duch wspomaga niemoc naszą (…) sam Duch prosi za nami wzdychaniem niewymownym."

Modlitwa. Duchu Święty, który przychodzisz z pomocą naszej słabości i sam wstawiasz się za nami, naucz nas modlić się, jak potrzeba. Gdy nie umiemy nawet prosić, Ty módl się w nas i przemień nasze westchnienia w modlitwę miłą Bogu. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 6

Czytanie (Ga 5, 22-25): „A owoc Ducha jest: miłość, wesele, pokój, cierpliwość, dobrotliwość, dobroć, nieskwapliwość, cichość, wiara, skromność, wstrzemięźliwość, czystość."

Modlitwa. Duchu Święty, sprawco wszelkiej cnoty, wydaj w nas owoce swoje: miłość, radość i pokój. Daj nam żyć według Ducha, a nie według ciała, byśmy po drzewie poznani byli — po dobrych czynach, które z Ciebie się rodzą. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 7

Czytanie (1 Kor 6, 19-20): „Członki wasze są kościołem Ducha Świętego, który w was jest (…) Chwalcież i noście Boga w ciele waszym."

Modlitwa. Duchu Święty, który mieszkasz w nas jak w świątyni, daj nam czystym sercem i czystym ciałem oddawać Ci cześć. Uczyń nas panami wszelkich pokus i pożądliwości, byśmy nie zbezcześcili przybytku, w którym Ty raczysz przebywać. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 8

Czytanie (1 Kor 2, 9): „Czego oko nie widziało i ucho nie słyszało, i w serce człowiecze nie wstąpiło, co nagotował Bóg tym, którzy go miłują."

Modlitwa. Duchu Święty, ogniu Bożej miłości, rozpal w nas tęsknotę za niebem. Oderwij nasze serca od tego, co przemija, i skieruj je ku szczęściu, którego oko nie widziało — ku Bogu, dla którego jesteśmy stworzeni. Amen.

Nowenna do Ducha Świętego — dzień 9

Czytanie (Dz 2, 1-4): „A gdy się dopełniały dni Pięćdziesiątnice (…) napełnieni są wszyscy Duchem Świętym i poczęli mówić rozmaitymi językami."

Modlitwa. Duchu Święty, który w dniu Pięćdziesiątnicy zstąpiłeś na Apostołów w językach ognistych i uczyniłeś ich świadkami Chrystusa aż po krańce ziemi — zstąp i na nas. Napełnij nas swoimi darami i uczyń narzędziami Bożej miłości, byśmy słowem, czynem i przykładem świadczyli o Tobie przed światem. Amen.

Modlitwy na zakończenie nowenny

Po dziewiątym dniu, a można i codziennie, dobrze jest dodać dawny werset i kolektę o Ducha Świętego oraz Akt poświęcenia:

V. Ześlij Ducha Twego, a powstanie życie.
R. I odnowisz oblicze ziemi.

Módlmy się. Boże, któryś serca wiernych światłem Ducha Świętego oświecić raczył, daj nam w tymże Duchu poznać, co jest prawe, i pociechą Jego zawsze się radować. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Akt poświęcenia się Duchowi Świętemu. Duchu Święty, Boski Duchu światła i miłości, Tobie poświęcam mój rozum, serce, wolę i całą moją istotę, teraz i na zawsze. Spraw, aby mój rozum był zawsze posłuszny Twoim natchnieniom i by odkrywał Twoją obecność w Kościele, który Ty nieomylnie prowadzisz. Niech moje serce zawsze płonie miłością Boga i bliźniego, a moja wola niech będzie zgodna z wolą Bożą, aby całe moje życie stało się wiernym naśladowaniem życia i cnót naszego Pana i Zbawiciela Jezusa Chrystusa, któremu z Tobą i z Ojcem niech będzie cześć i chwała na wieki. Amen.

Wielu odmawia na koniec także krótką modlitwę zawierzenia, znaną z pobożności tradycyjnej:

Duchu Święty — natchnij mnie. Miłości Boża — pochłoń mnie. Na właściwą drogę — zaprowadź mnie. Maryjo, Matko — spojrzyj na mnie. Z Jezusem — błogosław mnie. Od wszelkiego złego, od wszelkiego złudzenia, od wszelkiego niebezpieczeństwa — zachowaj mnie. Amen.

Nowennę można wzbogacić Litanią do Ducha Świętego albo krótszą modlitwą do Ducha Świętego, jeśli brak czasu na całość.

Warianty nowenny do Ducha Świętego

Long-tail wyszukiwań pokazuje, że szukamy nowenny do Ducha Świętego w bardzo różnych sprawach. Poniżej najczęstsze potrzeby — a odpowiadamy na nie jednym, tym samym tradycyjnym tekstem, dodając odpowiednią intencję.

• Nowenna do Ducha Świętego przed bierzmowaniem. To najlepsze przygotowanie do sakramentu, w którym otrzymujemy pełnię siedmiu darów. Odmawiamy powyższą nowennę przez dziewięć dni poprzedzających bierzmowanie, prosząc szczególnie o dar męstwa, byśmy odważnie wyznawali wiarę. Więcej o samym sakramencie: bierzmowanie.
• Nowenna do Ducha Świętego przed egzaminem lub maturą. Prosimy wtedy zwłaszcza o dar rozumu i umiejętności — o światło dla pamięci i spokój serca. Ta sama nowenna, odmawiana w tej intencji, jest modlitwą wielu uczniów i studentów.
• Nowenna o dary Ducha Świętego. To właściwy cel każdej nowenny do Ducha Świętego: siedem darów. Odmawiamy ją w całości, kładąc nacisk na Modlitwę o siedem darów i siedmiokrotne Ojcze nasz.
• Nowenna do Ducha Świętego o rozeznanie lub w trudnej decyzji. Gdy stajemy na rozdrożu, prosimy zwłaszcza o dar rady — „byśmy w każdej rzeczy szukali woli Bożej". Zobacz też modlitwę w trudnej sytuacji.
• Krótka nowenna do Ducha Świętego. Kto ma mało czasu, może każdego dnia odmówić samą modlitwę wstępną, czytanie i modlitwę danego dnia oraz jedno Ojcze nasz — to wystarcza, by zachować ducha nowenny.
• Nowenna do Ducha Świętego tekst, pdf, do druku. Cały tekst masz powyżej; wystarczy go wydrukować lub zapisać, by mieć nowennę pod ręką przez wszystkie dziewięć dni.

Jak odmawiać tę nowennę

1. Dzień rozpoczęcia. Klasycznie zaczynamy nazajutrz po Wniebowstąpieniu, by zakończyć w wigilię Zesłania Ducha Świętego. W innej intencji rozpoczynamy dziewięć dni przed dniem, na który prosimy (np. przed bierzmowaniem czy egzaminem).
2. Codziennie to samo. Każdego dnia: znak krzyża, modlitwa wstępna, hymn O Stworzycielu, Duchu, przyjdź, czytanie i modlitwa danego dnia, wreszcie prośba o siedem darów. Całość zajmuje kilka minut.
3. Dziewięć dni bez przerwy. Istota nowenny to wytrwałość — dziewięć dni z rzędu, jak Apostołowie w Wieczerniku. Gdyby jeden dzień wypadł, odmów zaległy nazajutrz i idź dalej.
4. Zakończenie w święto. W samą uroczystość Zesłania warto przystąpić do spowiedzi i Komunii Świętej — to owoc, do którego cała nowenna prowadzi.

Historia nabożeństwa do Ducha Świętego

Nowenna do Ducha Świętego jest najstarszą nowenną w Kościele — i jedyną, której początek dał sam Zbawiciel. Wstępując do nieba, Pan Jezus rzekł Apostołom: „Zostańcie w mieście, aż będziecie przyobleczeni mocą z wysokości" (Łk 24, 49). Posłuszni temu słowu, Apostołowie wraz z Najświętszą Maryją Panną i niewiastami „trwali jednomyślnie na modlitwie" (Dz 1, 14) przez dziewięć dni — od Wniebowstąpienia aż do dnia Pięćdziesiątnicy, gdy Duch Święty zstąpił na nich w postaci ognistych języków. Te dziewięć dni oczekiwania w Wieczerniku jest pierwowzorem każdej nowenny.

Kościół od wieków przedłużał tę modlitwę w liturgii dni po Wniebowstąpieniu. W czasach nowszych papież Leon XIII listem apostolskim Provida Matris Caritate (1895) wprowadził, a encykliką Divinum illud munus (1897) na stałe polecił, by w całym Kościele odprawiać co roku uroczystą nowennę do Ducha Świętego przed uroczystością Zesłania — dając tej dawnej pobożności ludu urzędowe potwierdzenie. Odmawiając ją dzisiaj, stajemy więc w jednym szeregu z Apostołami, z Maryją i z pokoleniami wiernych, którzy przez wieki wołali tymi samymi słowami: Przyjdź, Duchu Święty.

Często zadawane pytania

Kiedy zaczyna się nowenna do Ducha Świętego?

Klasycznie rozpoczyna się nazajutrz po uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego i trwa dziewięć dni, aż do soboty przed Zesłaniem Ducha Świętego. Ponieważ data Wielkanocy jest ruchoma, co roku wypada w innym terminie, ale zawsze wyznacza ją Wniebowstąpienie.

Od kiedy i ile trwa nowenna do Ducha Świętego?

Trwa dokładnie dziewięć dni — stąd jej nazwa (łac. novem — dziewięć). Zaczyna się po Wniebowstąpieniu, a kończy w wigilię Zesłania Ducha Świętego, więc jej dziewiąty dzień poprzedza samą uroczystość.

Co to jest nowenna do Ducha Świętego?

To dziewięciodniowa modlitwa o siedem darów Ducha Świętego i o odnowienie serca, odmawiana na wzór Apostołów, którzy dziewięć dni oczekiwali w Wieczerniku na Pocieszyciela. Jest najstarszą nowenną Kościoła.

Kiedy i jak odmawiać nowennę do Ducha Świętego?

Najlepiej w dziewięciu dniach przed Zesłaniem, ale można ją odmawiać w każdej intencji i o każdej porze roku. Codziennie odmawiamy modlitwę wstępną, hymn O Stworzycielu, Duchu, przyjdź, czytanie i modlitwę danego dnia oraz prośbę o siedem darów — całość zajmuje kilka minut.

Ile trwa nowenna do Ducha Świętego przed bierzmowaniem?

Tyle samo — dziewięć dni. Odmawiamy ją w dziewięciu dniach poprzedzających sam sakrament bierzmowania, prosząc szczególnie o dar męstwa i o pełnię siedmiu darów, które w tym sakramencie otrzymujemy.

O jakie dary prosimy w tej nowennie?

O siedem darów Ducha Świętego: mądrość, rozum, radę, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Bożą. Zapowiedział je Prorok Izajasz (Iz 11, 2-3), a Kościół wylicza je w tej samej kolejności; otrzymujemy je w Bierzmowaniu, a przez tę nowennę prosimy o ich rozwój.

Czy nowennę do Ducha Świętego można odmawiać samemu w domu?

Tak. Choć pięknie jest odprawiać ją wspólnie w kościele, jest to również modlitwa do prywatnego odmawiania — w domu, indywidualnie lub w rodzinie. Wystarczy podany wyżej tekst i wierność przez dziewięć dni.

Czy jest krótsza wersja tej nowenny?

Tak. Kto ma mało czasu, może każdego dnia odmówić samą modlitwę wstępną, czytanie i modlitwę danego dnia oraz jedno Ojcze nasz. Zachowuje wtedy istotę nabożeństwa, choć pełniejszy owoc daje odmawianie całości z hymnem i prośbą o siedem darów.

Nosimy tę nowennę i cały skarbiec dawnych modlitw Kościoła w naszej aplikacji Iter Fidei — byś mógł wołać „Przyjdź, Duchu Święty" każdego dnia, gdziekolwiek jesteś. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Dz 1-2; J 7; Rz 8; 1 i 2 Kor; Ga 5; Tt 3; Iz 11); hymn Veni Creator Spiritus (przypisywany Rabanowi Maurowi) w tradycyjnym przekładzie polskim; papież Leon XIII, list apostolski Provida Matris Caritate (1895) i encyklika Divinum illud munus (1897); Katechizm św. Piusa X (o darach Ducha Świętego); tradycyjne polskie modlitewniki (modlitwa wstępna nowenny, Akt poświęcenia się Duchowi Świętemu).