Nowenny
Nowenna do św. Rafała Archanioła
Pełny tekst tradycyjnej nowenny do św. Rafała Archanioła — modlitwy wstępne, litania i modlitwa na każdy z dziewięciu dni oparta na Księdze Tobiasza, wraz z życiorysem Anioła uzdrowienia i wskazówkami, jak ją odmawiać przed podróżą, w chorobie i w prośbie o dobrego męża lub żonę.

Nowenna do św. Rafała Archanioła to dziewięciodniowa modlitwa do tego z siedmiu aniołów, którzy stoją przed tronem Bożym, a którego imię — Rafael — znaczy „Bóg uleczył". Odmawiamy ją, gdy powierzamy Panu troskę o zdrowie ciała i duszy, gdy wyruszamy w podróż, gdy stoimy przed ważnym rozstrzygnięciem, a nade wszystko gdy prosimy o dobrego męża lub dobrą żonę oraz o pomyślność w małżeństwie — bo to właśnie św. Rafał przeprowadził bezpiecznie młodego Tobiasza i doprowadził do jego zaślubin z Sarą. Najstosowniej jest ją zakończyć w dniu jego święta, 24 października.
Do czego służy nowenna do św. Rafała Archanioła
Cały obraz tego Archanioła wyłania się z Księgi Tobiasza. Posłany przez Boga, przybrał postać ludzką i imię Azariasz, by towarzyszyć młodemu Tobiaszowi w dalekiej drodze z Niniwy do Rega w Medii. Ustrzegł go od pożarcia przez wielką rybę, pomógł odebrać dług od Gabaela, przepędził złego ducha Asmodeusza, doprowadził do świętego małżeństwa z Sarą, a na koniec przywrócił wzrok jego ociemniałemu ojcu. Dlatego Kościół czci św. Rafała jako patrona chorych i podróżnych, aptekarzy i lekarzy, pielgrzymów, wędrowców i żeglarzy, a przede wszystkim jako orędownika tych, którzy szukają zacnego współmałżonka i błogosławionego domu.
Ta nowenna jest więc modlitwą o uzdrowienie ciała i duszy, o bezpieczną drogę, o uwolnienie od złych skłonności oraz o łaskę dobrego życia małżeńskiego. Możemy ją odprawić w dowolnej naglącej potrzebie; jej treść nie jest przypisana do jednego strapienia, lecz obejmuje całą naszą pielgrzymkę „stąd do wieczności". Jeżeli chcemy poznać samą naturę tego nabożeństwa i jego dziewięciodniowy rytm, warto sięgnąć po nasz przewodnik czym jest nowenna.
Pełny tekst nowenny do św. Rafała Archanioła
Poniżej podajemy uświęcony tradycją tekst polski: trzy modlitwy wstępne, litanię do św. Rafała oraz modlitwę na każdy z dziewięciu dni, osnutą wiernie na kolejnych kartach Księgi Tobiasza. Każdy dzień kończymy odmówieniem Chwała Ojcu.
Modlitwy wstępne (na każdy dzień)
Panie Boże, racz zesłać nam pomoc świętego Rafała Archanioła; ponieważ, jak wierzymy, przebywa on zawsze w obecności Twojego majestatu, niech przedstawia Tobie nasze prośby i wyjedna nam Twoje błogosławieństwo. Przez Pana naszego. Amen.
Boże, który w swej niewysłowionej dobroci uczyniłeś błogosławionego Rafała przewodnikiem wiernych w ich wędrówkach, pokornie prosimy Cię, by poprowadził on nas na drodze zbawienia i byśmy doświadczyli jego pomocy w chorobie duszy. Przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Święty Rafale Archaniele, który czuwasz przed majestatem Bożym i z polecenia Stwórcy byłeś przewodnikiem w niebezpiecznej wędrówce Tobiasza. Czuwaj nad drogami naszego życia, ostrzegaj przed niebezpieczeństwami, jakie zgubić nas mogą. Ty odpędzałeś demony i uzdrawiałeś mocą Bożą — broń nas przed uległością złu, a gdy zdrowie i życie nasze zagrożone będzie, wstawiaj się za nami u Boga, przedstawiaj nasze sprawy i bądź nam pomocny. Amen.
Litania do św. Rafała Archanioła
Kyrie, elejson. Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba, Boże — zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże — zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże — zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże — zmiłuj się nad nami.
Święty Michale, Archaniele wiary i pokory, módl się za nami.
Święty Gabrielu, Archaniele nadziei i pokoju,
Święty Rafale, wielki Archaniele miłości Bożej,
Święty Rafale, który jesteś jednym z siedmiu Archaniołów, którzy stoją przed Panem,
Święty Rafale, który zanosisz nasze modły przed tron Boży,
Święty Rafale, wielki lekarzu, stróżu i przewodniku,
Święty Rafale, obrońco i wspomożycielu w każdej potrzebie,
Święty Rafale, w niedoli na pociechę nam dany,
Święty Rafale, w różnych potrzebach dziwny pomocniku,
Święty Rafale, troskliwy towarzyszu podróży młodego Tobiasza,
Święty Rafale, który uratowałeś Tobiasza od wielkiej ryby,
Święty Rafale, który bezpiecznie zaprowadziłeś Tobiasza do Raguela,
Święty Rafale, który wyszukałeś Tobiaszowi żonę — Sarę,
Święty Rafale, który uwolniłeś Sarę od złego ducha,
Święty Rafale, który pomogłeś Tobiaszowi odebrać od Gabaela pożyczone pieniądze,
Święty Rafale, który przyprowadziłeś młodego Tobiasza do domu zdrowego i żonatego,
Święty Rafale, który przywróciłeś wzrok staremu Tobiaszowi,
Święty Rafale, który mocą Bożą dokonujesz cudów,
Święty Rafale, stróżu nasz,
Święty Rafale, przewodniku nasz,
Święty Rafale, doradco nasz,
Święty Rafale, opiekunie nasz,
Święty Rafale, duchowy nasz bracie,
Święty Rafale, nauczycielu nasz,
Święty Rafale, pocieszycielu nasz,
Święty Rafale, patronie nasz,
Święty Rafale, obrońco nasz,
Święty Rafale, od którego pochodzi natchnienie do dobra,
Święty Rafale, który nas oświecasz.
Od wszelkich niebezpieczeństw — przez św. Rafała wybaw nas, Panie.
Od odstępstwa od wiary — przez św. Rafała wybaw nas, Panie.
Od nagłej, a niespodziewanej śmierci — przez św. Rafała wybaw nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata — przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata — wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata — zmiłuj się nad nami.
Módlmy się. Boże, któryś św. Rafała Archanioła dał słudze swemu Tobiaszowi za towarzysza podróży, daj nam, sługom swoim, aby nas zawsze otaczała jego opieka. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.
Dzień pierwszy — w drodze do wieczności
Najszlachetniejszy archaniele, św. Rafale, który wiernie towarzyszyłeś młodemu Tobiaszowi w drodze z Syrii do Medii, racz towarzyszyć i mnie, żałosnemu grzesznikowi, w niebezpiecznej wędrówce, jaką odbywam stąd do wieczności.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień drugi — obrona przed pokusami
Najmądrzejszy archaniele, św. Rafale, który nad rzeką Tygrys uchroniłeś młodego Tobiasza przed groźbą śmierci, nauczywszy go sposobu pokonania zagrażającej mu ryby, uchroń mą duszę przed potworami osaczającymi mnie ze wszystkich stron.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień trzeci — o darowanie długu grzechów
Najbardziej umiłowany archaniele, św. Rafale, który przybywszy do Medii z młodym Tobiaszem, udałeś się sam do miasta Raga, by odebrać dług od Gabaela, błagam cię, byś pośredniczył pomiędzy moją duszą a Panem i wyjednał dla mnie całkowite umorzenie ogromnego długu, jaki zaciągnąłem u Jego sprawiedliwości.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień czwarty — o uwolnienie od złych skłonności
Najpotężniejszy archaniele, św. Rafale, który uwolniłeś łagodną Sarę od ducha nieczystego, nakazując mu powrócić w otchłań, uwolnij moją duszę od tchórzostwa, pychy, gniewu, pożądliwości, obżarstwa, lenistwa i wszelkich innych złych skłonności, które niczym demony nieustannie ją tyranizują, i wyjednaj dla mnie to, żebym raz się uwolniwszy, już nigdy nie dał się zaprząc w ich bezecne jarzmo.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień piąty — o zjednoczenie duszy z Jezusem
Najżyczliwszy archaniele, św. Rafale, który dopełniłeś szczęścia łagodnej Sary, doprowadziwszy do jej małżeństwa z Tobiaszem, wcześniej wyzwoliwszy ją z diabelskiej niewoli, wyjednaj dla mnie to, by moja dusza, wyzwolona z niewoli namiętności, połączyła się z Jezusem nierozerwalnymi okowami wiecznie żywej wiary i najżarliwszej miłości.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień szósty — o światło dla ślepej duszy
Najlitościwszy archaniele, św. Rafale, który za sprawą cudu przywróciłeś cenny dar wzroku ociemniałemu Tobiaszowi, uwolnij moją duszę, błagam cię, od osłabiającej i kalającej ją ślepoty, tak bym, raz zobaczywszy prawdziwy obraz rzeczy, nigdy już nie dał się zwieść pozorom i mógł zawsze bezpiecznie kroczyć drogą Przykazań Bożych.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień siódmy — o oderwanie od rzeczy doczesnych
Najhojniejszy archaniele, św. Rafale, który napełniwszy dom Tobiasza bogactwem i łaskami, łaskawie odmówiłeś przyjęcia skarbów ofiarowanych tobie na znak wdzięczności, wyjednaj dla mnie, proszę cię, całkowite oderwanie od rzeczy doczesnych, bym mógł ze wszystkich sił dążyć do uzyskania wiecznych i nieprzeliczonych dóbr raju.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień ósmy — o umiłowanie pokory
Najpokorniejszy archaniele, św. Rafale, który odmówiłeś przyjęcia hołdu ofiarowanego tobie przez wdzięczną rodzinę dobrotliwego Tobiasza, wyjednaj dla mnie u Pana Boga naszego wielkie umiłowanie pokory, bym unikając wszelkich zaszczytów i wyróżnień doczesnych, szukał chwały w żywocie utajonym w Jezusie Chrystusie.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Dzień dziewiąty — o życie w obecności Bożej
Najdoskonalszy archaniele, św. Rafale, który zawsze stoisz przed tronem Najwyższego, chwaląc Go, błogosławiąc, wysławiając i Mu służąc, spraw, bym i ja nigdy nie stracił z oczu obecności Boga i żeby wszystkie moje myśli, słowa i uczynki służyły powiększeniu Jego chwały i uświęceniu mnie samego.
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu…
Pieśń do św. Rafała Archanioła
Rafale święty, wielki Archaniele,
przez Ciebie mamy pożytku tak wiele,
Tyś nam w niedoli na pociechę dany,
z nieba zesłany.
O Ty, lekarzu, stróżu, przewodniku,
w różnych potrzebach dziwny pomocniku,
święty Rafale, opiekuj się nami,
Twymi sługami.
Racz być lekarzem, wodzem, stróżem naszym,
proś Boga za nas, tak jak za Tobiaszem,
byśmy w opiece Twej szczęśliwie żyli,
niebo zdobyli.
Warianty tej nowenny, których szukają wierni
Modlitwa do św. Rafała bywa odmawiana w wielu naglących potrzebach. Poniżej wskazujemy, jak posłużyć się powyższym tekstem w każdej z nich.
Nowenna do św. Rafała Archanioła o znalezienie dobrego męża (lub dobrej żony). To najczęstsza intencja tej nowenny — słusznie, bo św. Rafał sam doprowadził Tobiasza do świętych zaślubin z Sarą, oddalając wpierw złego ducha. Odmawiajmy pełny tekst dziewięciu dni, kładąc szczególny nacisk na dzień piąty (o połączenie duszy z Jezusem i uwolnienie od namiętności) i powierzając Bogu prośbę o zacnego, bogobojnego współmałżonka. Dobrze łączy się z osobną modlitwą o dobrego męża oraz z sakramentem małżeństwa jako celem tej prośby.
Nowenna do św. Rafała o uzdrowienie (9-dniowa). Ponieważ imię „Rafael" znaczy „Bóg uleczył", a Archanioł przywrócił wzrok staremu Tobiaszowi, jego wstawiennictwo wzywamy w chorobie ciała i duszy. Odprawiamy tę samą dziewięciodniową nowennę, dołączając własną intencję za chorego; wspiera ją modlitwa o uzdrowienie i modlitwa za chorych.
Nowenna do św. Michała, Rafała i Gabriela (do trzech Archaniołów). Kto pragnie objąć modlitwą wszystkich trzech Archaniołów wymienionych w Piśmie Świętym, może poprzedzić dzienną modlitwę wezwaniami z powyższej litanii („Święty Michale… Święty Gabrielu… Święty Rafale…"). Osobne nabożeństwa znajdzie w naszym opracowaniu o archaniołach oraz w nowennie do św. Michała Archanioła.
Krótka wersja i akty strzeliste. Gdy brak czasu na pełny tekst, wystarczy odmówić trzecią modlitwę wstępną („Święty Rafale Archaniele, który czuwasz przed majestatem Bożym…") wraz z jednym aktem strzelistym: „Święty Rafale, lekarzu i przewodniku, módl się za nami".
Tekst do druku i wersja PDF. Cały tekst powyżej można spokojnie przepisać lub wydrukować na dziewięć dni; w aplikacji Iter Fidei nosimy go przy sobie i wracamy do niego każdego wieczoru bez konieczności drukowania.
Uwaga o św. Rafale Kalinowskim. Część wyszukujących szuka „nowenny do św. Rafała Kalinowskiego" — to inny święty, polski karmelita bosy (1835–1907), a nie Archanioł. Jego nowennę odmawia się zwykle przed jego świętem, 20 listopada; niniejszy tekst dotyczy wyłącznie św. Rafała Archanioła.
Jak odmawiać tę nowennę
Nowennę odprawiamy przez dziewięć kolejnych dni. Codziennie odmawiamy najpierw trzy modlitwy wstępne, następnie — wedle pobożności — litanię, a po niej modlitwę przypisaną do danego dnia, kończąc ją odmówieniem Chwała Ojcu. Na zakończenie można zaśpiewać lub odmówić pieśń do św. Rafała.
Nowennę można rozpocząć w dowolnym czasie, ilekroć przynagla nas potrzeba. Najpiękniej jednak zakończyć ją w samo święto, rozpoczynając zatem dziewięć dni wcześniej. W tradycyjnym kalendarzu rzymskim, do którego papież Benedykt XV wprowadził to święto jako obowiązujące w całym Kościele, wspomnienie św. Rafała Archanioła przypada na 24 października — i to jest właściwy dzień, w którym wieńczymy tę modlitwę. Przez cały czas jej trwania trzymamy w sercu jedną, jasno wyrażoną intencję. Jak każde nabożeństwo, najowocniejsza jest, gdy poprzedza ją dobra spowiedź i Komunia Święta.
Kim był św. Rafał Archanioł — historia nabożeństwa
Spośród siedmiu Archaniołów, którzy w tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej czczeni są jako stojący w szczególny sposób przed tronem Bożym, tylko trzej wymienieni są w Piśmie Świętym z imienia: Michał, Gabriel i Rafał. Otaczano ich czcią w Kościele od najdawniejszych czasów, zwłaszcza na Wschodzie, lecz dopiero za pontyfikatu papieża Benedykta XV liturgiczne święta dwóch ostatnich stały się obowiązujące w całym Kościele zachodnim.
Dzieje św. Rafała opowiada natchniona Księga Tobiasza. Został on posłany przez Boga, by wspomóc starego Tobiasza, który był ślepy i bardzo utrapiony, oraz Sarę, córkę Raguela, której siedmiu kolejnych oblubieńców zginęło każdy w noc poślubną. Gdy młody Tobiasz wyprawiony został do Medii po pieniądze należne jego ojcu, to właśnie Rafał — pod postacią człowieka i pod imieniem Azariasza — towarzyszył mu w drodze, wspomagał w trudnościach i nauczył go, jak bezpiecznie wejść w związek małżeński z Sarą. „Prowadził mnie — mówi Tobiasz — i przywiódł z powrotem cało. Odebrał pieniądze od Gabaela. Sprawił, że mam żonę, i przepędził od niej złego ducha. Uradował jej rodziców. Mnie samego wyrwał od pożarcia przez rybę; tobie zaś dał oglądać światło niebios; i przez niego napełnieni jesteśmy wszelkim dobrem".
Owe dzieła uzdrowienia oraz sam fakt, że imię Rafała oznacza „Bóg uleczył", sprawiły, iż utożsamiono go z aniołem poruszającym wody uzdrawiającej sadzawki owczej (por. J 5,1–4); to utożsamienie uznaje sama liturgia, w której Mszy świętej na jego święto czyta się ów fragment Ewangelii. W Księdze Tobiasza (12,15) Archanioł wprost mówi o sobie: „Ja jestem Rafał, jeden z siedmiu, którzy stoją w pogotowiu i wchodzą przed majestat Pański" — i wyznaje, że nieustannie zanosił modlitwy młodego Tobiasza przed oblicze Boże.
Z tej świętej historii wyrasta cała pobożność ku św. Rafałowi. Kościół czci go jako patrona uzdrowienia, szczęśliwej podróży, dobrych zaślubin i wszystkich, którzy pielgrzymują — czy to drogami tej ziemi, czy drogą wiodącą do wieczności. Kto chce zgłębić naukę Kościoła o duchach niebieskich i ich posłudze wobec ludzi, znajdzie ją w naszym opracowaniu o chórach anielskich.
Często zadawane pytania
Kiedy odmawia się nowennę do św. Rafała Archanioła?
Nowennę można rozpocząć w każdym czasie, ilekroć przynagla nas potrzeba. Najstosowniej jednak zakończyć ją w samo święto Archanioła, przypadające w tradycyjnym kalendarzu rzymskim na 24 października; rozpoczynamy więc dziewięć dni wcześniej.
Do czego pomaga nowenna do św. Rafała Archanioła?
Wzywamy jego wstawiennictwa o uzdrowienie ciała i duszy, o bezpieczną podróż, o uwolnienie od pokus i złych skłonności, a nade wszystko o znalezienie dobrego męża lub żony i o błogosławieństwo dla małżeństwa i rodziny.
Jak odmawiać nowennę do św. Rafała, gdy prosimy o dobrego męża lub żonę?
Odmawiamy pełny tekst dziewięciu dni, dołączając wyraźnie tę intencję. Szczególnie polecamy dzień piąty, w którym prosimy — na wzór wyzwolenia i zaślubin Sary — by dusza, wolna od namiętności, złączyła się z Jezusem i by Bóg dał nam zacnego, bogobojnego współmałżonka.
Czym różni się św. Rafał Archanioł od św. Rafała Kalinowskiego?
To dwie różne osoby. Św. Rafał Archanioł jest jednym z trzech Archaniołów wymienionych w Piśmie Świętym. Św. Rafał Kalinowski był polskim karmelitą bosym żyjącym w XIX wieku. Niniejsza nowenna dotyczy Archanioła; nowennę do św. Rafała Kalinowskiego odmawia się zwykle przed jego świętem, 20 listopada.
Czy można odmawiać jedną nowennę do św. Michała, Gabriela i Rafała naraz?
Tak. Można poprzedzić modlitwę dnia wezwaniami z litanii, które przyzywają wszystkich trzech Archaniołów. Osobne nabożeństwa do każdego z nich znajdziemy w naszym opracowaniu o archaniołach.
Dlaczego św. Rafał jest patronem podróżnych i chorych?
Ponieważ w Księdze Tobiasza przeprowadził bezpiecznie młodego Tobiasza w dalekiej i niebezpiecznej drodze, a jego imię znaczy „Bóg uleczył" — sam przywrócił wzrok ociemniałemu ojcu Tobiasza i oddalił złego ducha.
Ile dni trwa nowenna do św. Rafała Archanioła?
Trwa dziewięć kolejnych dni — stąd sama nazwa „nowenna", od łacińskiego novem, czyli dziewięć. Więcej o tej formie modlitwy piszemy w artykule czym jest nowenna.
Noś tę nowennę i cały skarbiec tradycyjnych modlitw zawsze przy sobie w aplikacji Iter Fidei — modlitewnik wierny obrządkowi z 1962 roku. Pobierz tutaj.
Źródła. Pismo Święte, Księga Tobiasza (przekład ks. Jakuba Wujka); Ewangelia św. Jana 5,1–4; Butler, Żywoty Świętych (św. Rafał Archanioł, 24 października); Acta Apostolicae Sedis, t. XII (1922); tradycyjne polskie modlitewniki i zatwierdzone teksty nowenny oraz litanii do św. Rafała Archanioła.