IV Księga Królewska, rozdział 17

1 Anno duodecimo Achaz regis Juda, regnavit Osee filius Ela in Samaria super Israël novem annis.

1 Roku dwunastego Achaza, króla judzkiego, został królem Ozeasz, syn Eli, w Samarii nad Izraelem na dziewięć lat.

2 Fecitque malum coram Domino, sed non sicut reges Israël qui ante eum fuerant.

2 I czynił zło przed Panem, ale nie jak królowie izraelscy, którzy przed nim byli.

3 Contra hunc ascendit Salmanasar rex Assyriorum, et factus est ei Osee servus, reddebatque illi tributa.

3 Przeciw temu przyciągnął Salmanasar, król asyryjski, i stał się Ozeasz niewolnikiem jego, i oddawał mu dań.

4 Cumque deprehendisset rex Assyriorum Osee, quod rebellare nitens misisset nuntios ad Sua regem Ægypti ne præstaret tributa regi Assyriorum sicut singulis annis solitus erat, obsedit eum, et vinctum misit in carcerem.

4 A gdy król asyryjski poznał, że Ozeasz chcąc się wyzwolić posłał posłów do Suy, króla egipskiego, aby nie dawać dani królowi asyryjskiemu, jak zwykł był na każdy rok, obległ go i związanego wsadził do więzienia.

5 Pervagatusque est omnem terram : et ascendens Samariam, obsedit eam tribus annis.

5 I przeszedł wszystką ziemię jego, i przyjechawszy do Samarii oblegał ją przez trzy lata.

6 Anno autem nono Osee, cepit rex Assyriorum Samariam, et transtulit Israël in Assyrios : posuitque eos in Hala et in Habor juxta fluvium Gozan, in civitatibus Medorum.

6 A dziewiątego roku Ozeasza zdobył król asyryjski Samarię i przeniósł Izraela do Asyryjczyków, i posadził ich w Hala i w Habor nad rzeką Gozan, w miastach medyjskich.

7 Factum est enim, cum peccassent filii Israël Domino Deo suo, qui eduxerat eos de terra Ægypti, de manu Pharaonis regis Ægypti, coluerunt deos alienos.

7 Stało się bowiem, gdy zgrzeszyli synowie Izraelowi Panu, Bogu swemu, który ich wywiódł z ziemi egipskiej z ręki Faraona, króla egipskiego, że zaczęli chwalić bogów cudzych.

8 Et ambulaverunt juxta ritum gentium quas consumpserat Dominus in conspectu filiorum Israël et regum Israël, quia similiter fecerant.

8 I chodzili według zwyczaju narodów, które wytracił Pan przed oczyma synów Izraelowych, i królów izraelskich, gdyż ci tak samo czynili.

9 Et offenderunt filii Israël verbis non rectis Dominum Deum suum : et ædificaverunt sibi excelsa in cunctis urbibus suis, a turre custodum usque ad civitatem munitam.

9 I obrazili synowie Izraelowi czynami nieprawymi Pana, Boga swego; i nabudowali sobie wyżyn we wszystkich miastach swoich, od wieży stróżów aż do miasta obronnego.

10 Feceruntque sibi statuas et lucos in omni colle sublimi, et subter omne lignum nemorosum :

10 I naczynili sobie słupów i gajów na wszelkim pagórku wysokim i pod wszelkim drzewem gajowym,

11 et adolebant ibi incensum super aras in morem gentium quas transtulerat Dominus a facie eorum : feceruntque verba pessima irritantes Dominum.

11 i palili tam kadzidło na ołtarzach według obyczaju narodów, które był przeniósł Pan od oblicza ich; i czynili co najgorsze rzeczy drażniąc Pana,

12 Et coluerunt immunditias de quibus præcepit eis Dominus ne facerent verbum hoc.

12 i służyli plugastwom, o których im Pan przykazał, aby nie czynili tej rzeczy.

13 Et testificatus est Dominus in Israël et in Juda per manum omnium prophetarum et videntium, dicens : Revertimini a viis vestris pessimis, et custodite præcepta mea et cæremonias, juxta omnem legem quam præcepi patribus vestris, et sicut misi ad vos in manu servorum meorum prophetarum.

13 I świadczył Pan w Izraelu i w Judzie przez usta wszystkich proroków i widzących mówiąc: „Nawróćcie się od dróg waszych bardzo złych, a strzeżcie przykazań moich i ustaw według wszystkiego zakonu, który nakazałem ojcom waszym, i jakie posłałem do was przez usta sług moich, proroków.”

14 Qui non audierunt, sed induraverunt cervicem suam juxta cervicem patrum suorum, qui noluerunt obedire Domino Deo suo.

14 Lecz oni nie słuchali, ale zatwardzili kark swój wedle karku ojców swoich, którzy nie chcieli być posłuszni Panu, Bogu swemu.

15 Et abjecerunt legitima ejus, et pactum quod pepigit cum patribus eorum, et testificationes quibus contestatus est eos : secutique sunt vanitates, et vane egerunt : et secuti sunt gentes quæ erant per circuitum eorum, super quibus præceperat Dominus eis ut non facerent sicut et illæ faciebant.

15 I odrzucili prawa jego i przymierze, które uczynił z ojcami ich, i przestrogi, którymi ich ostrzegał, i poszli za nikczemnościami, i sprawowali się nikczemnie naśladując narody, które były dokoła nich, o których przykazał im był Pan, aby nie czynili, jak one czyniły.

16 Et dereliquerunt omnia præcepta Domini Dei sui : feceruntque sibi conflatiles duos vitulos, et lucos, et adoraverunt universam militiam cæli : servieruntque Baal,

16 I opuścili wszystkie przykazania Pana, Boga swego, i uczynili sobie dwa lite cielce i gaje, i kłaniali się wszystkiemu wojsku niebieskiemu i służyli Baalowi,

17 et consecraverunt filios suos et filias suas per ignem : et divinationibus inserviebant, et auguriis : et tradiderunt se ut facerent malum coram Domino, ut irritarent eum.

17 i poświęcali synów swych i córki swe przez ogień, i bawili się wieszczbami i wróżbami, i oddali się, aby czynić zło przed Panem, aby go drażnić.

18 Iratusque est Dominus vehementer Israëli, et abstulit eos a conspectu suo, et non remansit nisi tribus Juda tantummodo.

18 I rozgniewał się Pan bardzo na Izraela i zniósł ich od oblicza swego, i nie zostało, jeno tylko pokolenie Juda.

19 Sed nec ipse Juda custodivit mandata Domini Dei sui : verum ambulavit in erroribus Israël, quos operatus fuerat.

19 Ale ani sam Juda nie strzegł przykazań Pana, Boga swego, ale chodził w błędach Izraela, które był popełnił.

20 Projecitque Dominus omne semen Israël, et afflixit eos, et tradidit eos in manu diripientium, donec projiceret eos a facie sua :

20 I odrzucił Pan wszystko potomstwo Izraelowe, i utrapił ich, i wydał ich w ręce łupieżców, aż ich odrzucił od oblicza swego;

21 ex eo jam tempore quo scissus est Israël a domo David, et constituerunt sibi regem Jeroboam filium Nabat : separavit enim Jeroboam Israël a Domino, et peccare eos fecit peccatum magnum.

21 już od owego czasu, którego się oderwał Izrael od domu Dawidowego, i ustanowili sobie królem Jeroboama, syna Nabata; Jeroboam bowiem oddzielił Izraela od Pana i przywiódł ich do grzechu wielkiego.

22 Et ambulaverunt filii Israël in universis peccatis Jeroboam quæ fecerat : et non recesserunt ab eis,

22 I chodzili synowie Izraelowi we wszystkich grzechach Jeroboama, które czynił, a nie odstąpili od nich,

23 usquequo Dominus auferret Israël a facie sua, sicut locutus fuerat in manu omnium servorum suorum prophetarum : translatusque est Israël de terra sua in Assyrios, usque in diem hanc.

23 aż Pan zniósł Izraela od oblicza swego, jak był powiedział przez usta wszystkich sług swoich, proroków; i przeniesiony został Izrael z ziemi swej do Asyrii, aż do dnia tego.

24 Adduxit autem rex Assyriorum de Babylone, et de Cutha, et de Avah, et de Emath, et de Sepharvaim : et collocavit eos in civitatibus Samariæ pro filiis Israël : qui possederunt Samariam, et habitaverunt in urbibus ejus.

24 A król asyryjski przywiódł ludzi z Babilonu i z Kuty, i z Awy, i z Ematu, i z Sefarwaim, i osadził ich w miastach samaryjskich na miejsce synów izraelskich; ci posiedli Samarię i mieszkali w miastach jej.

25 Cumque ibi habitare cœpissent, non timebant Dominum : et immisit in eos Dominus leones, qui interficiebant eos.

25 A gdy tam zaczęli mieszkać, nie bojąc się Pana, wypuścił Pan na nich lwy, które ich zabijały.

26 Nuntiatumque est regi Assyriorum, et dictum : Gentes quas transtulisti, et habitare fecisti in civitatibus Samariæ, ignorant legitima Dei terræ : et immisit in eos Dominus leones, et ecce interficiunt eos, eo quod ignorent ritum Dei terræ.

26 I dano znać królowi asyryjskiemu, i rzeczono: „Narody, któreś przeprowadził i posadził w miastach samaryjskich, nie znają praw Boga ziemi, i wypuścił Pan na nich lwy, a oto ich mordują, przeto iż nie znają chwały Boga ziemi.”

27 Præcepit autem rex Assyriorum, dicens : Ducite illuc unum de sacerdotibus quos inde captivos adduxistis, et vadat, et habitet cum eis : et doceat eos legitima Dei terræ.

27 I rozkazał król asyryjski mówiąc: „Zawiedźcie tam jednego z kapłanów, których stamtąd jako więźniów przywiedliście, a niech idzie i mieszka z nimi, i nauczy ich praw Boga ziemi.”

28 Igitur cum venisset unus de sacerdotibus his qui captivi ducti fuerant de Samaria, habitavit in Bethel, et docebat eos quomodo colerent Dominum.

28 Gdy tedy przyszedł jeden z tych kapłanów, którzy byli zagnani w niewolę ze Samarii, mieszkał w Betel i nauczał ich, jak mieli chwalić Pana.

29 Et unaquæque gens fabricata est deum suum : posueruntque eos in fanis excelsis quæ fecerant Samaritæ, gens et gens in urbibus suis, in quibus habitabat.

29 I każdy naród uczynił sobie boga swego, i postawili ich w zborach wysokich, które pobudowali Samarytanie, każdy naród w miastach swych, w których mieszkał.

30 Viri enim Babylonii fecerunt Sochothbenoth : viri autem Cuthæi fecerunt Nergel : et viri de Emath fecerunt Asima.

30 Mężowie bowiem Babilońscy uczynili Sochotbenot, a mężowie Kutyjscy uczynili Nergela, a mężowie z Ematu uczynili Asimę.

31 Porro Hevæi fecerunt Nebahaz et Tharthac. Hi autem qui erant de Sepharvaim, comburebant filios suos igni, Adramelech et Anamelech diis Sepharvaim,

31 Hewejczycy znowu uczynili Nebahaza i Tartaka, a ci, którzy byli z Sefarwaim, palili synów swoich w ogniu Adramelechowi i Anamelechowi, bogom sefarwaimskim;

32 et nihilominus colebant Dominum. Fecerunt autem sibi de novissimis sacerdotes excelsorum, et ponebant eos in fanis sublimibus.

32 a mimo to chwalili Pana i z najpodlejszych uczynili kapłanów wyżyn i ustanowili ich w zborach wysokich.

33 Et cum Dominum colerent, diis quoque suis serviebant juxta consuetudinem gentium, de quibus translati fuerant Samariam.

33 I gdy Pana chwalili, bogom też swoim służyli według zwyczaju narodów, z których ich przeniesiono do Samarii.

34 Usque in præsentem diem morem sequuntur antiquum : non timent Dominum, neque custodiunt cæremonias ejus, judicia, et legem, et mandatum, quod præceperat Dominus filiis Jacob, quem cognominavit Israël :

34 Aż po dziś dzień trzymają się zwyczaju starego: nie boją się Pana ani strzegą ustaw jego, sądów i zakonu, i rozkazania, które dał Pan synom Jakuba, którego nazwał Izraelem,

35 et percusserat cum eis pactum, et mandaverat eis, dicens : Nolite timere deos alienos, et non adoretis eos, neque colatis eos, et non immoletis eis :

35 i ustanowił z nimi przymierze, i rozkazał im mówiąc: „Nie bójcie się bogów cudzych i nie kłaniajcie się im, ani ich chwalcie i nie ofiarujcie im;

36 sed Dominum Deum vestrum, qui eduxit vos de terra Ægypti in fortitudine magna et in brachio extento, ipsum timete, et illum adorate, et ipsi immolate.

36 ale Pana, Boga waszego, który was wywiódł z ziemi egipskiej w mocy wielkiej i w ramieniu wyciągniętym, tego się bójcie i jemu się kłaniajcie, i jemu ofiarujcie.

37 Cæremonias quoque, et judicia, et legem, et mandatum, quod scripsit vobis, custodite ut faciatis cunctis diebus : et non timeatis deos alienos.

37 Ustaw też i sądów, i zakonu, i przykazania, które wam napisał, strzeżcie, abyście je pełnili po wszystkie dni, a bogów cudzych się nie bójcie.

38 Et pactum quod percussit vobiscum, nolite oblivisci : nec colatis deos alienos,

38 I przymierza, które uczynił z wami, nie zapominajcie, i nie chwalcie cudzych bogów,

39 sed Dominum Deum vestrum timete, et ipse eruet vos de manu omnium inimicorum vestrorum.

39 ale Pana, Boga waszego, bójcie się, a on was wyrwie z ręki wszystkich nieprzyjaciół waszych.”

40 Illi vero non audierunt, sed juxta consuetudinem suam pristinam perpetrabant.

40 Lecz oni nie słuchali, ale według zwyczaju swego dawnego postępowali.

41 Fuerunt igitur gentes istæ timentes quidem Dominum, sed nihilominus et idolis suis servientes : nam et filii eorum, et nepotes, sicut fecerunt patres sui, ita faciunt usque in præsentem diem.

41 Narody owe bały się wprawdzie Pana, wszakże i bałwanom swym służyły, bo i synowie ich i wnuki tak czynią i po dziś dzień, jak ojcowie ich czynili.