IV Księga Królewska, rozdział 19

1 Quæ cum audisset Ezechias rex, scidit vestimenta sua, et opertus est sacco, ingressusque est domum Domini.

1 Gdy to usłyszał król Ezechiasz, rozdarł szaty swoje i oblókł się w wór, i wszedł do domu Pańskiego.

2 Et misit Eliacim præpositum domus, et Sobnam scribam, et senes de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam prophetam filium Amos.

2 I posłał Eliakima, przełożonego nad domem, i Sobnę pisarza, i starszych z kapłanów, obleczonych w wory, do Izajasza proroka, syna Amosa.

3 Qui dixerunt : Hæc dicit Ezechias : Dies tribulationis, et increpationis, et blasphemiæ dies iste : venerunt filii usque ad partum, et vires non habet parturiens.

3 Ci rzekli: „Tak mówi Ezechiasz: Dniem utrapienia i łajania i bluźnierstwa jest dzień ten; przyszli synowie aż do porodzenia, a siły nie ma rodząca.

4 Si forte audiat Dominus Deus tuus universa verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ut exprobraret Deum viventem et argueret verbis, quæ audivit Dominus Deus tuus : et fac orationem pro reliquiis quæ repertæ sunt.

4 Może usłyszy Pan, Bóg twój, wszystkie słowa Rabsaka, którego przysłał król asyryjski, pan jego, aby hańbił Boga żywego, i strofował słowy, które słyszał Pan, Bóg twój. Uczyń tedy modlitwę za ostatki, które się znalazły.”

5 Venerunt ergo servi regis Ezechiæ ad Isaiam.

5 Przyszli tedy słudzy króla Ezechiasza do Izajasza.

6 Dixitque eis Isaias : Hæc dicetis domino vestro : Hæc dicit Dominus : Noli timere a facie sermonum quos audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me.

6 I rzekł im Izajasz: „To powiecie panu waszemu: To mówi Pan: Nie bój się słów, któreś słyszał, którymi mi bluźnili słudzy króla asyryjskiego.

7 Ecce ego immittam ei spiritum, et audiet nuntium, et revertetur in terram suam, et dejiciam eum gladio in terra sua.

7 Oto ja puszczę nań ducha, i usłyszy nowinę i wróci się do ziemi swojej, i położę go mieczem w ziemi jego.”

8 Reversus est ergo Rabsaces, et invenit regem Assyriorum expugnantem Lobnam : audierat enim quod recessisset de Lachis.

8 Wrócił się tedy Rabsak i znalazł króla asyryjskiego dobywającego Lobny; usłyszał bowiem, że był odciągnął od Lachisu.

9 Cumque audisset de Tharaca rege Æthiopiæ, dicentes : Ecce egressus est ut pugnet adversum te : et iret contra eum, misit nuntios ad Ezechiam, dicens :

9 A gdy usłyszał mówiących o Taraku, królu etiopskim: „Oto wyjechał, aby walczyć przeciw tobie,” i wyruszył przeciw niemu, wyprawił posłów do Ezechiasza mówiąc:

10 Hæc dicite Ezechiæ regi Juda : Non te seducat Deus tuus in quo habes fiduciam, neque dicas : Non tradetur Jerusalem in manus regis Assyriorum.

10 „To powiedzcie Ezechiaszowi, królowi judzkiemu: Niech cię nie zwodzi Bóg twój, w którym masz ufanie, i nie mów: Nie będzie podane Jeruzalem w ręce króla asyryjskiego.

11 Tu enim ipse audisti quæ fecerunt reges Assyriorum universis terris, quomodo vastaverunt eas : num ergo solus poteris liberari ?

11 Albowiem ty sam słyszałeś, co uczynili królowie asyryjscy wszystkim ziemiom, jak je spustoszyli; a więc ty sam będziesz mógł być wybawiony?

12 Numquid liberaverunt dii gentium singulos quos vastaverunt patres mei, Gozan videlicet, et Haran, et Reseph, et filios Eden qui erant in Thelassar ?

12 Czy wybawili bogowie narodów każdego z tych, których zburzyli ojcowie moi, to jest Gozan i Haran, i Resef, i synów Edenu, którzy byli w Telasar?

13 ubi est rex Emath, et rex Arphad, et rex civitatis Sepharvaim, Ana, et Ava ?

13 Gdzie jest król Ematu i król Arfadu, i król miasta Sefarwaim, Any i Awy?”

14 Itaque cum accepisset Ezechias litteras de manu nuntiorum, et legisset eas, ascendit in domum Domini, et expandit eas coram Domino,

14 Gdy tedy otrzymał Ezechiasz list z ręki posłów i przeczytał go, wstąpił do domu Pańskiego i rozciągnął go przed Panem.

15 et oravit in conspectu ejus, dicens : Domine Deus Israël, qui sedes super cherubim, tu es Deus solus regum omnium terræ : tu fecisti cælum et terram.

15 I modlił się przed oczyma jego mówiąc: „Panie, Boże Izraelów, który siedzisz na cherubach, tyś sam jest Bogiem wszystkich królów ziemi, tyś uczynił niebo i ziemię.

16 Inclina aurem tuam, et audi : aperi, Domine, oculos tuos, et vide : audi omnia verba Sennacherib, qui misit ut exprobraret nobis Deum viventem.

16 Nakłoń ucha twego a usłysz; otwórz, Panie, oczy twoje a wejrzyj; usłysz wszystkie słowa Sennacheryba, który przysłał, aby nam hańbić Boga żywego.

17 Vere, Domine, dissipaverunt reges Assyriorum gentes, et terras omnium.

17 Prawdziwieć, Panie, królowie asyryjscy spustoszyli narody i ziemie wszystkich,

18 Et miserunt deos eorum in ignem : non enim erant dii, sed opera manuum hominum, ex ligno et lapide : et perdiderunt eos.

18 i bogów ich wrzucili w ogień, bo nie byli bogami, ale robotą rąk człowieczych, z drzewa i z kamienia, i wygubili ich.

19 Nunc igitur Domine Deus noster, salvos nos fac de manu ejus, ut sciant omnia regna terræ quia tu es Dominus Deus solus.

19 Teraz tedy, Panie, Boże nasz, wybaw nas z ręki jego, aby poznały wszystkie królestwa ziemi, iżeś ty jest Pan, Bóg jedyny.”

20 Misit autem Isaias filius Amos ad Ezechiam, dicens : Hæc dicit Dominus Deus Israël : Quæ deprecatus es me super Sennacherib rege Assyriorum, audivi.

20 I posłał Izajasz, syn Amosa, do Ezechiasza mówiąc: „To mówi Pan, Bóg Izraelów: O coś się modlił do mnie względem Sennacheryba, króla asyryjskiego, słyszałem.

21 Iste est sermo, quem locutus est Dominus de eo : Sprevit te, et subsannavit te, virgo filia Sion : post tergum tuum caput movit, filia Jerusalem.

21 To jest słowo, które mówił Pan o nim: Wzgardziła tobą i śmiała się z ciebie panna, córka syjońska; kiwała za tobą głową córka jerozolimska.

22 Cui exprobrasti, et quem blasphemasti ? contra quem exaltasti vocem tuam, et elevasti in excelsum oculos tuos ? Contra Sanctum Israël.

22 Kogożeś hańbił i komuś bluźnił? przeciw komu głos swój podnosiłeś i wyniosłeś ku górze oczy twoje? Przeciw świętemu Izraelowemu!

23 Per manum servorum tuorum exprobrasti Domino, et dixisti : In multitudine curruum meorum ascendi excelsa montium in summitate Libani, et succidi sublimes cedros ejus, et electas abietes illius. Et ingressus sum usque ad terminos ejus, et saltum Carmeli ejus

23 Przez usta sług twych hańbiłeś Pana i rzekłeś: W mnóstwie wozów moich wstąpiłem na wysokości gór, na wierzch Libanu, i wyciąłem wysokie cedry jego i wyborne jodły jego; i wszedłem aż do granic jego, i las Karmelu jego

24 ego succidi. Et bibi aquas alienas, et siccavi vestigiis pedum meorum omnes aquas clausas.

24 jam wyrąbał. I wypiłem wody cudze, i wysuszyłem stopami nóg moich wszystkie wody zamknięte.

25 Numquid non audisti quid ab initio fecerim ? ex diebus antiquis plasmavi illud, et nunc adduxi : eruntque in ruinam collium pugnantium civitates munitæ.

25 Czyś to nie słyszał, com uczynił od początku? Od dni starodawnych utworzyłem je, a teraz przywiodłem, i będą ruinami pagórków miasta obronne walczących.

26 Et qui sedent in eis, humiles manu, contremuerunt et confusi sunt : facti sunt velut fœnum agri, et virens herba tectorum, quæ arefacta est antequam veniret ad maturitatem.

26 A ci, którzy siedzą w nich, słabi ręką, zadrżeli i zawstydzili się, stali się jak siano polne i jak zielona trawa na dachu, która uschła, zanim dojrzała.

27 Habitaculum tuum, et egressum tuum, et introitum tuum, et viam tuam ego præscivi, et furorem tuum contra me.

27 Mieszkanie twoje i wyjście twoje, i wejście twoje, i drogę twoją jam przedtem poznał, i popędliwość twoją przeciwko mnie.

28 Insanisti in me, et superbia tua ascendit in aures meas : ponam itaque circulum in naribus tuis, et camum in labiis tuis, et reducam te in viam per quam venisti.

28 Szalałeś przeciwko mnie, a pycha twoja wstąpiła do uszu moich; założę tedy kolce na nozdrza twoje, a wędzidło na usta twoje, a wrócę cię na drogę, którąś przyszedł.

29 Tibi autem, Ezechia, hoc erit signum : comede hoc anno quæ repereris : in secundo autem anno, quæ sponte nascuntur : porro in tertio anno seminate et metite : plantate vineas, et comedite fructum earum.

29 A tobie, Ezechiaszu, to będzie znakiem: Jedz tego roku, co znajdziesz, a drugiego roku, co się samo urodzi, ale trzeciego roku siejcie i żnijcie, sadźcie winnice i jedzcie owoce ich.

30 Et quodcumque reliquum fuerit de domo Juda, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum.

30 A cokolwiek zostanie z domu Judy, puści korzeń na dół i uczyni owoc ku górze.

31 De Jerusalem quippe egredientur reliquiæ, et quod salvetur de monte Sion : zelus Domini exercituum faciet hoc.

31 Z Jeruzalem bowiem wynijdą ostatki i to, co ma być zachowane, z góry Syjońskiej. Zawistna miłość Pana zastępów uczyni to.

32 Quam ob rem hæc dicit Dominus de rege Assyriorum : Non ingredietur urbem hanc, nec mittet in eam sagittam, nec occupabit eam clypeus, nec circumdabit eam munitio.

32 Przeto to mówi Pan o królu asyryjskim: Nie wnijdzie do tego miasta ani nie wystrzeli na nie strzały, ani go odzierży tarcza, ani otoczą go szańce.

33 Per viam qua venit, revertetur : et civitatem hanc non ingredietur, dicit Dominus.

33 Drogą, którą przyszedł, wróci się, a do tego miasta nie wnijdzie, mówi Pan.

34 Protegamque urbem hanc, et salvabo eam propter me, et propter David servum meum.

34 I obronię to miasto i zachowam je dla mnie i dla Dawida, sługi mego.”

35 Factum est igitur in nocte illa, venit angelus Domini, et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Cumque diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuorum : et recedens abiit,

35 Stało się tedy owej nocy, przyszedł Anioł Pański i pobił w obozie asyryjskim sto osiemdziesiąt pięć tysięcy. A wstawszy rano ujrzał wszystkie ciała umarłych, i odstąpiwszy odjechał

36 et reversus est Sennacherib rex Assyriorum, et mansit in Ninive.

36 i wrócił się Sennacheryb, król asyryjski, i mieszkał w Niniwie.

37 Cumque adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Armeniorum : et regnavit Asarhaddon filius ejus pro eo.

37 A gdy się kłaniał w kościele Nesrochowi, bogu swemu, Adramelech i Sarasar, synowie jego, zabili go mieczem i uciekli do ziemi Armeńskiej, i królem został Asarhaddon, syn jego, zamiast niego.