II Księga Paralipomenon, rozdział 25

1 Viginti quinque annorum erat Amasias cum regnare cœpisset, et viginti novem annis regnavit in Jerusalem : nomen matris ejus Joadan de Jerusalem.

1 Dwadzieścia pięć lat miał Amazjasz, gdy począł królować, a dwadzieścia dziewięć lat królował w Jeruzalem. Imię matki jego Joadan z Jeruzalem.

2 Fecitque bonum in conspectu Domini, verumtamen non in corde perfecto.

2 I czynił dobrze przed oczyma Pańskimi, wszakże niedoskonałym sercem.

3 Cumque roboratum sibi videret imperium, jugulavit servos qui occiderant regem patrem suum,

3 A gdy ujrzał, że wzmocniło się jego królestwo, pomordował służebników, którzy zabili króla, ojca jego.

4 sed filios eorum non interfecit, sicut scriptum est in libro legis Moysi, ubi præcepit Dominus, dicens : Non occidentur patres pro filiis, neque filii pro patribus suis, sed unusquisque in suo peccato morietur.

4 Ale synów ich nie zabił, jak napisano w księdze zakonu Mojżeszowego, gdzie Pan przykazał mówiąc: „Nie będą zabici ojcowie za synów, ani synowie za ojców swych, ale każdy w grzechu swoim umrze.”

5 Congregavit igitur Amasias Judam, et constituit eos per familias, tribunosque et centuriones in universo Juda et Benjamin : et recensuit a viginti annis supra, invenitque trecenta millia juvenum qui egrederentur ad pugnam, et tenerent hastam et clypeum :

5 Zgromadził tedy Amazjasz Judę i ustawił ich według domów, tysiączników i setników po wszystkim Judzie i Beniaminie; i policzywszy ich od dwudziestego roku i wyżej, znalazł trzysta tysięcy młodych, którzy mogli wynijść na wojnę i dzierżyć włócznie i tarcze.

6 mercede quoque conduxit de Israël centum millia robustorum, centum talentis argenti.

6 Najął też za pieniądze z Izraela sto tysięcy mocnych za sto talentów srebra.

7 Venit autem homo Dei ad illum, et ait : O rex, ne egrediatur tecum exercitus Israël : non est enim Dominus cum Israël, et cunctis filiis Ephraim :

7 I przyszedł do niego człowiek Boży, i rzekł: „O królu, niechaj z tobą wojsko izraelskie nie wychodzi, bo nie masz Pana z Izraelem ani ze wszystkimi synami Efraima.

8 quod si putas in robore exercitus bella consistere, superari te faciet Deus ab hostibus : Dei quippe est et adjuvare, et in fugam convertere.

8 A jeśli mniemasz, że wojny polegają na mocy wojska, uczyni Bóg, że będziesz od nieprzyjaciół zwyciężony; Bożą rzeczą bowiem jest i pomóc, i w tył obrócić.”

9 Dixitque Amasias ad hominem Dei : Quid ergo fiet de centum talentis, quæ dedi militibus Israël ? Et respondit ei homo Dei : Habet Dominus unde tibi dare possit multo his plura.

9 I rzekł Amazjasz do człowieka Bożego: „Cóż tedy będzie ze stu talentami, które dałem żołnierzom izraelskim?” I odpowiedział mu człowiek Boży: „Ma Pan skąd może ci dać daleko więcej niźli to.”

10 Separavit itaque Amasias exercitum qui venerat ad eum ex Ephraim, ut reverteretur in locum suum : at illi contra Judam vehementer irati, reversi sunt in regionem suam.

10 Odłączył tedy Amazjasz wojsko, które do niego przyszło z Efraima, aby się wróciło na miejsce swe; a oni rozgniewawszy się bardzo na Judę wrócili się do krainy swojej.

11 Porro Amasias confidenter eduxit populum suum, et abiit in vallem Salinarum, percussitque filios Seir decem millia :

11 Lecz Amazjasz śmiało wywiódł lud swój, pociągnął do doliny Żup, i pobił synów Seiru dziesięć tysięcy.

12 et alia decem millia virorum ceperunt filii Juda, et adduxerunt ad præruptum cujusdam petræ, præcipitaveruntque eos de summo in præceps : qui universi crepuerunt.

12 A synowie judzcy pojmali drugie dziesięć tysięcy mężów i przywiedli na strome miejsce jednej skały, i zrzucili ich z wierzchu na szyję, i wszyscy się rozbili.

13 At ille exercitus quem remiserat Amasias ne secum iret ad prælium, diffusus est in civitatibus Juda, a Samaria usque ad Bethoron, et interfectis tribus millibus, diripuit prædam magnam.

13 Ale owo wojsko, które odesłał Amazjasz, żeby z nim nie szło na wojnę, rozeszło się po miastach judzkich, od Samarii aż do Bethoron, a zabiwszy trzy tysiące, pobrało zdobycz wielką.

14 Amasias vero post cædem Idumæorum, et allatos deos filiorum Seir, statuit illos in deos sibi, et adorabat eos, et illis adolebat incensum.

14 Amazjasz zaś po porażce Idumejczyków i po przyniesieniu bożków synów Seiru, postawił ich sobie za bogów i kłaniał się im, i palił im kadzidło.

15 Quam ob rem iratus Dominus contra Amasiam misit ad illum prophetam, qui diceret ei : Cur adorasti deos qui non liberaverunt populum suum de manu tua ?

15 Rozgniewał się przeto Pan na Amazjasza i posłał do niego proroka, aby mu powiedział: „Czemużeś się kłaniał bogom, którzy nie wybawili ludu swego z ręki twojej?”

16 Cumque hæc ille loqueretur, respondit ei : Num consiliarius regis es ? quiesce, ne interficiam te. Discedensque propheta : Scio, inquit, quod cogitaverit Deus occidere te quia fecisti hoc malum, et insuper non acquievisti consilio meo.

16 A gdy to on mówił, odpowiedział mu: „Czyś ty jest radnym królewskim? Daj pokój, bym cię nie zabił!” A prorok odchodząc: „Wiem, rzecze, że umyślił Bóg zabić cię, żeś to zło uczynił, a nadto nie usłuchałeś rady mojej.”

17 Igitur Amasias rex Juda inito pessimo consilio, misit ad Joas filium Joachaz filii Jehu regem Israël, dicens : Veni, videamus nos mutuo.

17 Amazjasz tedy, król Judy, powziąwszy myśl bardzo złą, posłał do Joasa, syna Joachaza, syna Jehu, króla izraelskiego, mówiąc: „Przyjedź, zobaczmy się ze sobą!”

18 At ille remisit nuntios, dicens : Carduus qui est in Libano misit ad cedrum Libani, dicens : Da filiam tuam filio meo uxorem : et ecce bestiæ quæ erant in silva Libani, transierunt, et conculcaverunt carduum.

18 Ale on odesłał posłów mówiąc: „Oset, który jest na Libanie, posłał do cedru Libanu mówiąc: „Daj córkę twą synowi memu za żonę.” A oto zwierzęta, które były w lesie Libanu, przeszły i podeptały oset.

19 Dixisti : Percussi Edom, et idcirco erigitur cor tuum in superbiam : sede in domo tua : cur malum adversum te provocas, ut cadas et tu, et Juda tecum ?

19 Rzekłeś: Poraziłem Edom, i dlatego podnosi się w pychę serce twoje. Siedź w domu twoim, czemu wyzywasz przeciw sobie zło, abyś upadł i ty, i Juda z tobą?”

20 Noluit audire Amasias, eo quod Domini esset voluntas ut traderetur in manus hostium propter deos Edom.

20 Nie chciał posłuchać Amazjasz, przeto iż wolą Pańską było, aby był wydany w ręce nieprzyjaciół z powodu bogów Edomu.

21 Ascendit igitur Joas rex Israël, et mutuos sibi præbuere conspectus : Amasias autem rex Juda erat in Bethsames Juda :

21 Wyjechał tedy Joas, król izraelski, i oglądali się wzajemnie, a Amazjasz, król judzki, był w Betsames Judy;

22 corruitque Juda coram Israël, et fugit in tabernacula sua.

22 i padł Juda przed Izraelem i uciekł do przybytków swoich.

23 Porro Amasiam regem Juda, filium Joas filii Joachaz, cepit Joas rex Israël in Bethsames, et adduxit in Jerusalem : destruxitque murum ejus a porta Ephraim usque ad portam anguli quadringentis cubitis.

23 A Amazjasza, króla judzkiego, syna Joasa, syna Joachaza, pojmał Joas, król izraelski, w Betsames i przywiódł do Jeruzalem, i rozwalił mur jego od bramy Efraima aż do bramy Narożnej na czterysta łokci.

24 Omne quoque aurum et argentum, et universa vasa quæ repererat in domo Dei, et apud Obededom in thesauris etiam domus regiæ, necnon et filios obsidum, reduxit in Samariam.

24 Wszystko też złoto i srebro, i wszystkie sprzęty, które znalazł w domu Bożym i u Obededoma, w skarbach też domu królewskiego, zawiózł do Samarii, a nadto i synów zakładników.

25 Vixit autem Amasias filius Joas rex Juda, postquam mortuus est Joas filius Joachaz rex Israël, quindecim annis.

25 I żył Amazjasz syn Joasa, król judzki, po śmierci Joasa, syna Joachaza, króla izraelskiego, piętnaście lat.

26 Reliqua autem sermonum Amasiæ priorum et novissimorum scripta sunt in libro regum Juda et Israël.

26 A resztę czynów Amazjasza pierwszych i ostatnich opisano w księdze królów judzkich i izraelskich.

27 Qui postquam recessit a Domino, tetenderunt ei insidias in Jerusalem. Cumque fugisset in Lachis, miserunt, et interfecerunt eum ibi.

27 A gdy on odstąpił od Pana, uczyniono nań w Jeruzalem zasadzkę. A gdy uciekł do Lachis, posłano i zabito go tam.

28 Reportantesque super equos, sepelierunt eum cum patribus suis in civitate David.

28 A przywiózłszy go na koniach, pogrzebali go z ojcami jego w mieście Dawidowym.