Hymn o miłości (1 Kor 13)

Hymn o miłości: tekst

Pełny tekst rozdziału, werset po wersecie, z łaciną obok, znajdziesz poniżej tego przewodnika. W przekładzie ks. Jakuba Wujka, w rewizji z 1962 roku, hymn brzmi tak:

„Gdybym mówił językami ludzkimi i anielskimi, a miłości bym nie miał; stałem się jak miedź brzęcząca, albo cymbał brzmiący. I choćbym miał dar proroctwa, i znał wszystkie tajemnice i wszelką umiejętność, i choćbym miał wszelką wiarę, tak żebym góry przenosił; a miłości bym nie miał, niczym jestem. I choćbym na żywność ubogim rozdał wszystką majętność swoją, i choćbym wydał ciało swoje tak, żebym gorzał, a miłości bym nie miał; nic mi nie pomoże” (w. 1-3).

„Miłość jest cierpliwa, jest łaskawa, miłość nie zazdrości, na złość nie czyni, nie nadyma się, nie pragnie zaszczytów, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie myśli złego; nie raduje się z niesprawiedliwości, ale weseli się z prawdy. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko przetrwa” (w. 4-7).

„Miłość nigdy nie ginie; choć proroctwa się skończą, choć dar języków ustanie, choć umiejętność zniszczeje. Albowiem po części tylko poznajemy, i po części prorokujemy. Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe, ustanie, co jest częściowe. Gdy byłem dziecięciem, mówiłem jak dziecię, rozumiałem jak dziecię, myślałem jak dziecię. Gdy zaś stałem się mężem, usunąłem, co było dziecinnego. Teraz widzimy przez zwierciadło, przez podobieństwo, lecz wówczas twarzą w twarz; teraz poznaję częściowo, lecz wówczas będę poznawał, tak jak i jestem poznany; a teraz trwa wiara, nadzieja, miłość, to troje; z tych zaś większa jest miłość” (w. 8-13).

W szkole i w parafii czyta się zwykle Biblię Tysiąclecia, gdzie środek hymnu brzmi Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Numeracja wersetów jest ta sama: „1 Kor 13,4” czy „1 Kor 13,13” oznacza w obu przekładach te same słowa.

Kto napisał hymn o miłości i gdzie go znaleźć w Biblii?

Hymn o miłości napisał św. Paweł Apostoł. Jest to cały rozdział 13 Pierwszego Listu do Koryntian, w Nowym Testamencie, który Paweł podyktował w Efezie około 55-57 roku i podpisał własną ręką (1 Kor 16,21). Nie jest to osobny utwór ani psalm: psalmy należą do Starego Testamentu, a hymn o miłości jest częścią listu i nie da się go zrozumieć bez tego, co go otacza. O całym liście, jego autorze, dacie i adresatach mówi przewodnik po 1 Liście do Koryntian.

Do kogo jest skierowany hymn o miłości?

Do chrześcijan z Koryntu, wielkiego portowego miasta Grecji, w którym Paweł założył Kościół około 50-51 roku. Wspólnota była żywa, ale skłócona: chlubiła się darami duchowymi, mówieniem językami, proroctwem, wiedzą, i każdy chciał mieć dar efektowniejszy od drugiego. W rozdziale 12 Paweł tłumaczy, że wszystkie dary pochodzą od jednego Ducha i służą jednemu ciału, a kończy: „Lecz ubiegajcie się o lepsze dary. A ukazuję wam drogę jeszcze wznioślejszą” (1 Kor 12,31). Hymn jest tą drogą. Zaraz po nim rozdział 14 zaczyna się od wezwania: „Starajcie się o miłość!” (1 Kor 14,1). Hymn nie jest więc wierszem o uczuciu dwojga ludzi, lecz odpowiedzią na konkretny spór w Kościele: ponad wszystkimi darami stoi miłość.

O czym mówi hymn o miłości? Interpretacja

Słowo Wulgaty brzmi caritas: Caritas patiens est, benigna est. Nie oznacza ono przede wszystkim uczucia ani zakochania, lecz miłość nadprzyrodzoną, którą Bóg wlewa w duszę: miłość Boga ponad wszystko i bliźniego ze względu na Boga. Paweł mówi o niej w Liście do Rzymian, że „miłość boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który nam jest dany”. To ta sama miłość, o której św. Jan pisze: „Bóg jest miłością” (1 J 4,8). Hymn ma trzy części.

Bez miłości nic nie ma wartości (w. 1-3)

Paweł wylicza najwyższe dary, jakie mógł sobie wyobrazić Koryntianin: mowę języków „ludzkimi i anielskimi”, proroctwo, znajomość wszystkich tajemnic, wiarę, „tak żebym góry przenosił”, a nawet oddanie wszystkiego ubogim i wydanie ciała na spalenie (w. 3). Bez miłości wszystko to jest dźwiękiem bez treści: „miedź brzęcząca, albo cymbał brzmiący” (w. 1). Stopniowanie jest bezlitosne: bez miłości mówca „stał się” hałasem, prorok i wierzący „niczym jest”, a dobroczyńca i męczennik słyszy: „nic mi nie pomoże”. Kościół zawsze wyciągał stąd wniosek, że nawet czyny wielkie z wyglądu nie mają wartości przed Bogiem, jeśli nie płyną z łaski i miłości.

Portret miłości (w. 4-7)

Środek hymnu to piętnaście krótkich określeń: dwa twierdzące na początku, „Miłość jest cierpliwa, jest łaskawa” (w. 4), potem osiem przeczeń, czego miłość nie robi, jedno twierdzenie, że „weseli się z prawdy” (w. 6), a na końcu cztery razy „wszystko”: „Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko przetrwa” (w. 7). Każdy rys jest odwrotnością wad Koryntian: zazdrości o dary, nadymania się wiedzą (por. 1 Kor 8,1), szukania swego, sporów. Wielu komentatorów zauważa, że ten portret jest przede wszystkim portretem Chrystusa: w miejsce słowa „miłość” można wstawić Jego imię, a każde zdanie pozostanie prawdziwe. Dla chrześcijanina jest też gotowym rachunkiem sumienia: w miejsce „miłości” wstaw własne imię i zobacz, które zdania przestają być prawdą.

Miłość nigdy nie przemija (w. 8-13)

„Miłość nigdy nie ginie” (w. 8). Proroctwa, języki i wiedza są na czas drogi; skończą się, gdy przyjdzie „to, co jest doskonałe” (w. 10). Paweł porównuje nasze obecne poznanie do mowy i myślenia dziecka (w. 11), a potem do odbicia w lustrze: „Teraz widzimy przez zwierciadło, przez podobieństwo, lecz wówczas twarzą w twarz” (w. 12). Lustra starożytne, z polerowanego metalu, dawały obraz niewyraźny; łacina ma tu in aenigmate, „w zagadce”. Teologia katolicka czyta w tym wersecie zapowiedź widzenia uszczęśliwiającego, oglądania Boga twarzą w twarz, które papież Benedykt XII określił w konstytucji Benedictus Deus (1336).

Ostatni werset zbiera wszystko: „a teraz trwa wiara, nadzieja, miłość, to troje; z tych zaś większa jest miłość” (w. 13). Dlaczego miłość jest największa? Bo w niebie wiara przejdzie w oglądanie, a nadzieja w posiadanie; jedna miłość pozostanie ta sama, tylko doskonała. Te trzy cnoty Kościół nazywa teologalnymi, bo ich przedmiotem jest sam Bóg; omawia je artykuł Cnoty teologalne. Św. Tomasz z Akwinu uczy, że miłość jest formą wszystkich cnót, bo kieruje je wszystkie ku Bogu (Suma teologiczna, II-II, q. 23, a. 8).

Ojcowie i święci o hymnie

Św. Augustyn streścił tę naukę w słynnym zdaniu Dilige, et quod vis fac, „Miłuj, i czyń, co chcesz” (Homilie na Pierwszy List św. Jana, VII, 8): kto naprawdę miłuje, nie zrobi nic przeciw miłości. Św. Teresa od Dzieciątka Jezus opowiada, że czytając rozdziały 12 i 13 tego listu, odnalazła swoje powołanie: być miłością w sercu Kościoła (Rękopis B). Związek hymnu z przykazaniem miłości Boga i bliźniego pokazuje artykuł Przykazanie miłości.

Jak jest zbudowany hymn o miłości?

Hymn o miłości należy do lektur szkolnych i bywa omawiany na maturze, dlatego warto nazwać środki, które naprawdę w nim są, nie dopisując innych.

• Trójdzielna budowa: wartość miłości (w. 1-3), jej cechy (w. 4-7), jej trwałość (w. 8-13).
• Anafora i paralelizm: powtarzane „choćbym…”, „a miłości bym nie miał” w wersetach 1-3; „jak dziecię” trzy razy w wersecie 11.
• Stopniowanie: od daru języków, przez proroctwo i wiarę, aż do oddania majątku i życia.
• Porównanie: „jak miedź brzęcząca, albo cymbał brzmiący”; obraz zwierciadła.
• Uosobienie: miłość „jest cierpliwa”, „nie szuka swego”, „wszystko znosi”, jakby była osobą.
• Wyliczenie i przeczenia: kilkanaście krótkich orzeczeń o miłości, w większości przeczących.
• Antytezy: „teraz” i „wówczas”, „po części” i „to, co jest doskonałe”, dziecko i mąż.
• Puenta: werset 13, który porządkuje trzy cnoty i stawia miłość na szczycie.

Dlaczego nazywa się go hymnem? Sam Paweł tak go nie nazywa; nazwa wzięła się z uroczystego, rytmicznego tonu tekstu, który jest pochwałą, a nie wykładem. Mówiący w pierwszej osobie („gdybym”, „jestem”) nie zwraca się wprost do Boga: hymn nie zawiera apostrofy do Boga, lecz jest zwrócony do czytelników listu, a przez nich do każdego chrześcijanina.

Hymn o miłości w liturgii

W Mszale z 1962 roku cały rozdział, od wersetu 1 do 13, jest lekcją (epistołą) niedzieli Pięćdziesiątnicy (Dominica in Quinquagesima; nie mylić z Zesłaniem Ducha Świętego), ostatniej niedzieli przed Środą Popielcową. Kościół czyta go na progu Wielkiego Postu, jakby przypominał, że post, jałmużna i umartwienie nic nie znaczą bez miłości. Ewangelią tej niedzieli jest zapowiedź Męki i uzdrowienie niewidomego pod Jerychem (Łk 18,31-43): miłość, o której śpiewa Paweł, ma kształt krzyża, ku któremu Chrystus idzie do Jerozolimy.

Tej samej niedzieli Brewiarz bierze z hymnu krótkie czytania (capitula) godzin: werset 1 w Laudesach, wersety 8-9 w Sekście, werset 13 w Nonie. W Jutrzni lekcje z rozdziału 13 czyta się w piątek pierwszego tygodnia po Objawieniu Pańskim, gdy Brewiarz przechodzi kolejno przez cały list. Mszał czyta też wersety 1-8 w święto św. Józefa z Kupertynu, 18 września. Oficjum dnia możesz odmawiać w Brewiarzu Iter Fidei.

Hymn o miłości na ślub

Dziś hymn o miłości jest jednym z najczęściej wybieranych czytań na ślub. Nie ma w tym nic niewłaściwego, pod warunkiem że czyta się go w jego własnym sensie: Paweł nie opisuje zakochania, lecz miłość, którą daje Bóg i o której mówi, że „Wszystko znosi […] wszystko przetrwa” (w. 7). Małżonkowie, którzy obiecują sobie wierność do śmierci, potrzebują właśnie tej miłości; Kościół uczy, że udziela jej sakrament małżeństwa przez łaskę, o czym mówi artykuł Sakrament małżeństwa.

Jak czytać i modlić się hymnem o miłości?

Czytaj go powoli, werset po wersecie, najlepiej wieczorem, jako rachunek sumienia: przy każdym określeniu zapytaj, czy dziś byłeś cierpliwy, łaskawy, czy nie szukałeś swego. Przeczytaj go razem z rozdziałem 12 i początkiem rozdziału 14, żeby zobaczyć, na jaki spór odpowiada. Zakończ aktem miłości, prosząc Boga, by sam rozlał w twoim sercu tę miłość, której nie da się wypracować własnymi siłami. Rozdział z łaciną obok przeczytasz też w aplikacji Biblia katolicka.

Często zadawane pytania

Kto napisał hymn o miłości?

Św. Paweł Apostoł. Hymn o miłości to 13 rozdział jego Pierwszego Listu do Koryntian, napisanego w Efezie około 55-57 roku do chrześcijan z Koryntu.

Gdzie w Piśmie Świętym jest hymn o miłości?

W Nowym Testamencie, w Pierwszym Liście św. Pawła do Koryntian, rozdział 13, wersety 1-13 (1 Kor 13,1-13). Poprzedza go rozdział o darach Ducha Świętego, a następuje rozdział o proroctwie i darze języków.

O czym mówi hymn o miłości?

O tym, że bez miłości nic nie ma wartości, nawet największe dary i najszczodrzejsze czyny; o cechach miłości, która jest cierpliwa, łaskawa, nie zazdrości i nie szuka swego; i o tym, że miłość nigdy nie przemija. Z trzech cnót, wiary, nadziei i miłości, miłość jest największa, bo pozostanie w niebie.

Czy hymn o miłości jest psalmem?

Nie. Psalmy należą do Starego Testamentu, do Księgi Psalmów, a hymn o miłości jest fragmentem listu św. Pawła w Nowym Testamencie. Jeśli szukasz psalmów, znajdziesz je w Księdze Psalmów.

Dlaczego miłość jest największa z trzech cnót?

Bo wiara i nadzieja są cnotami drogi: w niebie wiara przejdzie w oglądanie Boga „twarzą w twarz”, a nadzieja w posiadanie. Miłość nie ustaje, tylko staje się doskonała. Dlatego Paweł pisze: „z tych zaś większa jest miłość”.

Kiedy hymn o miłości czyta się we Mszy?

W Mszale z 1962 roku jest lekcją niedzieli Pięćdziesiątnicy (Quinquagesima; nie mylić z Zesłaniem Ducha Świętego), ostatniej przed Wielkim Postem; jego wersety 1-8 czyta się też w święto św. Józefa z Kupertynu, 18 września. Dziś bywa często wybierany jako czytanie na ślub.

Czy Hymn do miłości ojczyzny to ten sam tekst?

Nie. Hymn do miłości ojczyzny (Święta miłości kochanej ojczyzny…) to wiersz bpa Ignacego Krasickiego z XVIII wieku. Hymn o miłości św. Pawła jest tekstem biblijnym, z 1 Kor 13.