Psalm 33 (32 w Wulgacie): Weselcie się, sprawiedliwi, w Panu

Psalm 33 czy psalm 32?

Biblia Tysiąclecia i inne współczesne przekłady idą za tekstem hebrajskim i nazywają ten psalm 33. Wulgata i Septuaginta, a za nimi ks. Wujek i Brewiarz, łączą psalmy 9 i 10 hebrajskie w jeden, dlatego liczą go jako 32. To ten sam Exsultate, justi. Numery wersetów są w obu wydaniach te same. Pełną tabelę obu numeracji znajdziesz na stronie Księgi Psalmów.

Dlatego to samo wyszukiwanie, «psalm 33», może prowadzić do dwóch różnych tekstów:

• psalm 33 współczesnych Biblii = psalm 32 Wulgaty: Exsultate, justi, „Weselcie się, sprawiedliwi, w Panu!”, przedstawiony na tej stronie;
• psalm 33 Wulgaty = psalm 34 współczesnych Biblii: Benedicam Dominum, który u Wujka zaczyna się od słów „Będę błogosławił Pana na każdy czas, chwała jego zawsze w ustach moich”; znajdziesz go na stronie psalmu 34 (33 w Wulgacie).

Podobnie psalm 32 współczesnych Biblii to Beati quorum, radość z przebaczenia grzechów, w Wulgacie psalm 31: „Błogosławieni, którym odpuszczone są nieprawości i których grzechy są zakryte!”.

Psalm 33 — interpretacja

Psalm podejmuje dokładnie to wezwanie, którym kończył się poprzedni, psalm 32 (31 w Wulgacie): „Weselcie się w Panu i radujcie się, sprawiedliwi”. Po radości grzesznika, któremu przebaczono, przychodzi chwała Boga za to, kim jest i co czyni. Tekst hebrajski nie ma tytułu; Wulgata zatytułowała go „Psalm Dawidowy” (w. 1). Psalm rozwija się w czterech ruchach.

Wezwanie do chwały (w. 1-3)

„Weselcie się, sprawiedliwi, w Panu! Prawym przystoi chwała” (w. 1): chwała przystoi tym, których życie jest proste. Psalmista przywołuje cytrę i harfę: „grajcie mu na harfie o dziesięciu strunach!” (w. 2) i prosi o pieśń nową: „Śpiewajcie mu pieśń nową, dobrze mu grajcie wśród okrzyków!” (w. 3). Św. Augustyn często komentuje to wyrażenie: pieśń nowa to pieśń nowego człowieka, odnowionego przez miłość; śpiewa się ją bardziej życiem niż głosem. Apokalipsa każe usłyszeć tę samą pieśń przed tronem Baranka: „I śpiewali pieśń nową, mówiąc: Godzien jesteś, Panie” (Ap 5,9).

Słowo, które stwarza (w. 4-9)

Powodem chwały jest najpierw wierność Boga: „Albowiem prawe jest słowo Pańskie, i wszystkie czyny jego według wierności” (w. 4). Zaraz potem Jego dobroć: „Miłuje miłosierdzie i sąd, miłosierdzia Pańskiego pełna jest ziemia” (w. 5). Potem wielki werset stworzenia: „Słowem Pańskim niebiosa są utwierdzone, a tchnieniem ust jego wszystka moc ich” (w. 6).

Psalm streszcza pierwszy rozdział Księgi Rodzaju, gdzie „rzekł Bóg: «Niech się stanie światłość.» I stała się światłość” (Rdz 1,3), w jednym olśniewającym zdaniu: „Albowiem on rzekł, i są uczynione; on rozkazał, i są stworzone” (w. 9). Bóg nie walczy z oporną materią: mówi, a byt jest posłuszny.

Ojcowie czytali w wersecie 6 jeszcze więcej. «Słowo» Pańskie to Słowo, o którym św. Jan mówi: „Wszystko przez nie się stało” (J 1,3); «tchnienie ust jego», po łacinie spiritus oris ejus, to Duch Święty. Wielu z nich widziało tu zakryte zapowiedzenie Trójcy działającej w stworzeniu: Ojciec stwarza przez Słowo, w Duchu.

Bóg, który kieruje dziejami (w. 10-15)

Kto stworzył, ten też rządzi. „Pan rozprasza plany narodów, wniwecz obraca myśli ludzkie i zamiary książąt odrzuca” (w. 10). „A plany Pańskie trwają na wieki, myśli serca jego od rodu do rodu” (w. 11). To nauka o Opatrzności: nic nie uchodzi uwagi Boga, który „uformował każde z osobna serce ich” i „rozumie wszystkie ich sprawy” (w. 15). Stąd błogosławieństwo wersetu 12: „Błogosławiony naród, którego Bogiem jest Pan, lud, który on obrał za dziedzictwo sobie!” (w. 12).

Fałszywe zabezpieczenia i prawdziwe (w. 16-22)

Psalm rozbiera następnie ludzkie zabezpieczenia: ani wojsko króla, ani siła olbrzyma, ani koń bojowy nie ratują: „Zawodny jest koń ku wybawieniu” (w. 17). Jedynym oparciem jest spojrzenie Boga: „Oto oczy Pańskie nad bojącymi się go i nad tymi, którzy nadzieję mają w miłosierdziu jego” (w. 18), „aby wyrwał od śmierci ich duszę i żywił ich w głodzie” (w. 19). Lud odpowiada aktem nadziei: „Dusza nasza wyczekuje Pana, bo jest pomocnikiem i obrońcą naszym” (w. 20).

Psalm 33, 5: «miłosierdzia Pańskiego pełna jest ziemia»

Wiele osób szuka tego psalmu po wersecie 5, znanym ze współczesnych śpiewów jako Pełna jest ziemia łaskawości Pana. U Wujka, wiernego łacińskiemu misericordia Domini plena est terra, brzmi on: „Miłuje miłosierdzie i sąd, miłosierdzia Pańskiego pełna jest ziemia” (w. 5). Werset łączy dwie rzeczy, które ludzie łatwo rozdzielają: miłosierdzie i sąd. Bóg nie jest miłosierny kosztem sprawiedliwości ani sprawiedliwy kosztem miłosierdzia. A ziemia jest pełna Jego miłosierdzia, zanim jeszcze człowiek o nie poprosi: samo istnienie świata jest jego pierwszym darem.

Ten werset otwiera introit drugiej niedzieli po Wielkanocy, niedzieli Dobrego Pasterza (zob. niżej).

Psalm 33, 22: od Starego Testamentu do Te Deum

Psalm kończy się modlitwą, której Kościół nigdy nie przestał powtarzać: „Niech będzie miłosierdzie twoje, Panie, nad nami, jak mieliśmy nadzieję w tobie!” (w. 22). Po łacinie: Fiat misericordia tua, Domine, super nos, quemadmodum speravimus in te. Ten werset stoi słowo w słowo wśród ostatnich wezwań hymnu Te Deum, tuż przed końcowym In te, Domine, speravi: non confundar in aeternum. Ilekroć więc Kościół uroczyście dziękuje, powtarza przed zakończeniem słowa tego psalmu.

Miara proszonego miłosierdzia jest uderzająca: „jak mieliśmy nadzieję w tobie”. Psalm uczy, że nadzieja nie jest biernym czekaniem, lecz postawą, która otwiera duszę na dar.

Psalm 33 w liturgii z 1962 roku

W poniedziałkowej Nonie. W Brewiarzu Rzymskim z 1962 roku psalm 32 Wulgaty odmawia się w poniedziałek w Nonie, podzielony na dwie części (wersety 1-11 i 12-22), po psalmie 31, z antyfoną Exsultate, justi, et gloriamini, omnes recti corde. Oba psalmy następują po sobie w Oficjum tak jak w Psałterzu: radość grzesznika, któremu przebaczono, potem chwała Stwórcy. Znajdziesz je tego dnia w brewiarzu.

Najświętsze Serce Pana Jezusa. Święto Najświętszego Serca Pana Jezusa uczyniło z wersetu 11 swoje słowo wejścia. Introit Mszy śpiewa Cogitationes Cordis ejus in generatione et generationem: ut eruat a morte animas eorum, et alat eos in fame (w. 11 i 19), z wersetem psalmu Exsultate, justi, in Domino; w Jutrzni tego święta psalm śpiewa się z antyfoną Cogitationes Cordis ejus. «Myśli serca jego», trwałe od rodu do rodu, są czytane jako zamysły miłości Serca Chrystusa.

Psalm świętych. Pierwszy werset, Exsultate, justi, in Domino: rectos decet collaudatio, jest wersetem psalmu w introicie Gaudeamus uroczystości Wszystkich Świętych i wielu świąt świętych. Wspólne Oficjum o wielu męczennikach śpiewa ten psalm w Jutrzni z antyfoną Justi autem in perpetuum vivent, et apud Dominum est merces eorum.

Inne Msze. Introit drugiej niedzieli po Wielkanocy, niedzieli Dobrego Pasterza, zaczyna się od wersetów 5 i 6: Misericordia Domini plena est terra, alleluja: verbo Domini caeli firmati sunt, alleluja. Graduał Beata gens, cujus est Dominus Deus eorum, z wersetu 12, śpiewa się w XVII niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego, w środę IV tygodnia Wielkiego Postu i w środę wrześniowych Suchych Dni.

Jak się modlić psalmem 33?

Po przebudzeniu. Wersety 6-9 są pięknym aktem uwielbienia Stwórcy na początek dnia.

Wobec niepokoju o świat. Wersety 10 i 11 przypominają, że plany możnych przemijają, a zamysł Boga trwa.

Gdy za bardzo ufasz własnym siłom. Wersety 16-20 prostują to złudzenie i prowadzą z powrotem do nadziei.

W dziękczynieniu. Werset 22 możesz odmawiać sam, jak akt strzelisty, albo razem z Te Deum.

Zakończ, jak w Oficjum, modlitwą Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Czy psalm 33 to «Będę błogosławił Pana na każdy czas»?

Nie we współczesnych Bibliach. Ten psalm, Benedicam Dominum, to psalm 34 Biblii Tysiąclecia i psalm 33 Wulgaty oraz dawnych modlitewników. Psalm 33 współczesnych Biblii to Exsultate, justi, przedstawiony na tej stronie: „Weselcie się, sprawiedliwi, w Panu!”.

Co znaczy «on rzekł, i są uczynione»?

To wyznanie, że Bóg stworzył świat samym słowem, bez wcześniejszej materii i bez trudu. Werset 9 streszcza opis Księgi Rodzaju, a Ojcowie rozpoznają w nim odwieczne Słowo, przez które wszystko się stało.

Czym jest «pieśń nowa» z psalmu 33?

To pieśń człowieka odnowionego przez łaskę. Św. Augustyn tłumaczy, że stary człowiek śpiewa starą pieśń, a nowy człowiek nową: prawdziwa chwała zakłada nawrócenie serca, a śpiewa się ją przede wszystkim życiem.

Skąd pochodzą słowa «Niech będzie miłosierdzie twoje, Panie, nad nami»?

Z ostatniego wersetu tego psalmu (w. 22). Ten sam werset po łacinie, Fiat misericordia tua, Domine, super nos, należy do ostatnich wezwań hymnu Te Deum, który Kościół śpiewa w dziękczynieniu.

Kto napisał psalm 33?

Tytuł Wulgaty mówi „Psalm Dawidowy” i takie jest tradycyjne przypisanie. Tekst hebrajski nie daje temu psalmowi żadnego tytułu, co komentatorzy odnotowują od dawna. Głównym autorem, jak całego Pisma, jest Duch Święty.

Kiedy Kościół modli się psalmem 33?

W Brewiarzu z 1962 roku co poniedziałek w Nonie i w Jutrzni Najświętszego Serca Pana Jezusa. Jego wersety wracają w wielu Mszach: w introicie Wszystkich Świętych i Najświętszego Serca, w introicie niedzieli Dobrego Pasterza i w graduale Beata gens.