Psalm 34 (33 w Wulgacie): Będę błogosławił Pana na każdy czas

Psalm 34 czy psalm 33?

To ten sam psalm. Biblia Tysiąclecia i inne nowe przekłady liczą psalmy według tekstu hebrajskiego i nazywają go psalmem 34. Septuaginta, Wulgata, ks. Wujek i księgi liturgii łacińskiej nazywają go psalmem 33. Przyczyna leży na początku Psałterza: Wulgata łączy hebrajskie psalmy 9 i 10 w jeden, a potem przez większą część księgi zostaje o jeden numer w tyle.

Dwie pułapki. Psalm 33 nowej Biblii to inny tekst, Exsultate, justi, który w tym czytniku jest psalmem 32. A psalm 34 Wujka to Judica, Domine, nocentes me, w nowych Bibliach psalm 35. Numery wersetów są natomiast w obu tradycjach te same, bo i Wulgata, i Biblia Tysiąclecia liczą tytuł jako werset 1. Wyjątkiem są Biblie angielskie, które tytułu nie liczą: ich werset 34:18 to nasz werset 19.

Psalm 34 — interpretacja

Tytuł osadza psalm w konkretnej chwili: „Dawida, kiedy odmienił twarz swoją przed Achimelechem i opuścił go, i odszedł” (w. 1). I Księga Królewska (1 Księga Samuela) opowiada, jak Dawid, uciekając przed Saulem, schronił się u Achisa, króla Get, a rozpoznany udawał obłąkanego, aby ocalić życie: „I odmienił usta swoje przed nimi, i upadał między rękoma ich” (1 Sm 21,13). Tytuł psalmu nazywa króla Achimelechem (w tekście hebrajskim Abimelech, co bywa tłumaczone jako miano filistyńskich władców). W tekście hebrajskim psalm jest akrostychem: kolejne wiersze zaczynają się od kolejnych liter alfabetu, co przekład zaciera, ale tłumaczy jego spokojny, pouczający tok.

Dziękczynienie ocalonego (w. 2-11)

„Będę błogosławił Pana na każdy czas, chwała jego zawsze w ustach moich” (w. 2). Psalmista nie chwali Boga sam: „Uwielbiajcie Pana ze mną i wywyższajmy imię jego wspólnie!” (w. 4). Opowiada, co go spotkało: „Szukałem Pana i wysłuchał mnie, i ze wszystkich utrapień moich wyrwał mię” (w. 5), i uogólnia to doświadczenie: „Ten ubogi wołał, a Pan go wysłuchał” (w. 7).

Werset 8 zapowiada opiekę aniołów: „Rozłoży się anioł Pański wokoło bojących się go, i wyrwie ich” (w. 8). Dlatego Kościół czyta ten psalm w jutrzni świąt Archaniołów i Aniołów Stróżów; o tej opiece mówi też modlitwa Aniele Boży.

Skosztujcie i obaczcie (w. 9)

Werset 9 jest sercem psalmu: „Skosztujcie, a obaczcie, iż słodki jest Pan; błogosławiony mąż, który w nim ma nadzieję!” (w. 9). Dobroci Boga nie poznaje się z daleka, lecz tak, jak poznaje się smak: przez doświadczenie. Św. Piotr przywołuje ten werset, pisząc do ochrzczonych: „jeśli tylko «skosztowaliście, że słodki jest Pan»” (1 P 2,3).

Szkoła bojaźni Bożej (w. 12-17)

Druga część jest lekcją: „Pójdźcie tu, synowie, słuchajcie mię, bojaźni Pańskiej nauczę was” (w. 12). „Któryż jest człowiek, co chce żywota, pragnie dni dobre widzieć?” (w. 13). Odpowiedź jest prosta i wymagająca: strzec języka, odwrócić się od złego, czynić dobrze, „szukaj pokoju i ubiegaj się za nim” (w. 15). Św. Piotr przytacza ten cały fragment w swoim liście (1 P 3,10-12), a św. Benedykt umieszcza pytanie z wersetu 13 w prologu swojej Reguły: Pan szuka swojego robotnika w tłumie i zadaje mu właśnie to pytanie.

Bliski jest Pan strapionym (w. 18-23)

Ostatnia część zbiera owoce: „Wołali sprawiedliwi, a Pan ich wysłuchał” (w. 18); „Bliski jest Pan tym, którzy są strapionego serca” (w. 19). Psalm nie obiecuje życia bez cierpienia: „Mnogie są uciski sprawiedliwych, ale z nich wszystkich Pan ich wybawi” (w. 20). Kończy się zapewnieniem: „Pan odkupi dusze sług swoich” (w. 23).

Psalm 34 18 i 19: najczęściej szukane wersety

Kto szuka «psalm 34 18», ma zwykle na myśli jedno z dwóch zdań. W numeracji polskiej (Wujek, Biblia Tysiąclecia) werset 18 to „Wołali sprawiedliwi, a Pan ich wysłuchał i wyswobodził ich ze wszystkich ucisków” (w. 18). W numeracji angielskiej, bez tytułu, werset 18 to nasz werset 19: „Bliski jest Pan tym, którzy są strapionego serca, i zbawi przygnębionych na duchu” (w. 19). Oba mówią to samo: Bóg nie jest daleko od tego, kto cierpi i woła.

Wulgata mówi w wersecie 19 o humiles spiritu, «pokornych duchem». Strapione serce, o którym mowa, nie jest więc tylko zranione; to serce, które przestało polegać na sobie, jak w psalmie 51 (50 w Wulgacie). Werset 21, „Strzeże Pan wszystkich kości ich, żadna z nich się nie skruszy” (w. 21), przywodzi na myśl to, co św. Jan pisze o ukrzyżowanym: „Nie będziecie łamać kości jego” (J 19,36). Ewangelista odnosi te słowa przede wszystkim do baranka paschalnego (Wj 12,46), ale wielu komentatorów słyszy w nich także ten psalm.

Psalm Komunii: Ojcowie Kościoła

Werset 9 od starożytności towarzyszy Komunii świętej. Św. Cyryl Jerozolimski w Katechezach mistagogicznych (V, 20) opisuje, jak przy rozdawaniu Komunii śpiewano wiernym właśnie Gustate et videte, „Skosztujcie, a obaczcie”, aby zachęcić ich do przystąpienia. Kościół rzymski zachował ten werset jako antyfonę na Komunię jednej z niedziel po Zesłaniu Ducha Świętego. O samym sakramencie przeczytasz w artykule o Komunii świętej.

Św. Augustyn, w Enarrationes in Psalmos, czyta tytuł psalmu przez dawny łaciński przekład Księgi Królewskiej, w którym o Dawidzie powiedziano, że ferebatur in manibus suis, «był niesiony we własnych rękach». Jak człowiek może nieść sam siebie we własnych rękach? Augustyn odpowiada, że dosłownie spełniło się to w Chrystusie przy Ostatniej Wieczerzy, gdy trzymał w rękach własne Ciało, mówiąc: To jest Ciało moje. Polski tekst ks. Wujka idzie tu za Wulgatą i tego zwrotu nie ma, ale lektura Augustyna pokazuje, jak wcześnie Kościół usłyszał w tym psalmie Eucharystię.

Psalm 34 w liturgii 1962

W brewiarzu. W Brewiarzu rzymskim 1962 psalm 33, podzielony na dwie części, otwiera kompletę środy, z antyfoną Immittet Angelus Domini in circuitu timentium eum: et eripiet eos, wziętą z wersetu 8; po nim następuje psalm 61 (60 w Wulgacie). Ta sama modlitwa wraca więc co tydzień przed snem, jako prośba o anielską straż na noc. O tej godzinie przeczytasz w artykule o komplecie. Psalm 33 należy też do jutrzni ze wspólnych tekstów o Apostołach, do jutrzni świąt św. Michała Archanioła i Aniołów Stróżów oraz uroczystości Wszystkich Świętych.

W mszale. Psalm jest jednym z najczęściej używanych w mszale. Werset 9 to antyfona na Komunię Gustate et videte VIII niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego. Wersety 2-3 tworzą graduał Benedicam Dominum in omni tempore XII niedzieli, werset 12 graduał Venite, filii VII niedzieli, a wersety 8-9 ofertorium Immittet Angelus Domini XIV niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego. Werset 18, Clamaverunt justi, daje introit kilku Mszy o męczennikach.

Jak modlić się psalmem 34?

• Po wysłuchanej prośbie. Wersety 2-8 są gotowym dziękczynieniem: opowiedz Bogu, z czego cię wyrwał, i zaproś innych, by chwalili Go z tobą.
• Przed Komunią i po niej. Werset 9 jest najkrótszym przygotowaniem do Komunii świętej, jakie zna Pismo.
• W cierpieniu. Wersety 19-20 nie obiecują, że cierpienia nie będzie, ale że Bóg jest blisko i wyprowadzi z niego.
• Wieczorem. Odmawiając go w środę na komplecie albo w każdy wieczór, proś słowami wersetu 8 o straż Anioła Stróża; pomoże w tym modlitwa do Anioła Stróża.
• Jako rachunek sumienia. Wersety 13-15 to krótki program życia: język, zło, dobro, pokój.

Często zadawane pytania

Czy psalm 34 to ten sam psalm co psalm 33?

Tak: Benedicam Dominum to psalm 34 w Biblii Tysiąclecia i psalm 33 w Wulgacie oraz u ks. Wujka. Ale psalm 33 nowej Biblii to inny tekst, Exsultate, justi, czyli psalm 32 Wulgaty. Numery wersetów są w obu numeracjach polskich takie same.

Jak zaczyna się psalm 34?

U ks. Wujka: „Będę błogosławił Pana na każdy czas, chwała jego zawsze w ustach moich”, po łacinie Benedicam Dominum in omni tempore. Przed tymi słowami stoi tytuł, który łączy psalm z ucieczką Dawida przed Saulem.

Co oznacza psalm 34, werset 18?

W numeracji polskiej to zdanie „Wołali sprawiedliwi, a Pan ich wysłuchał”. Wiele osób szuka jednak pod tym numerem wersetu z Biblii angielskich, który u nas jest wersetem 19: „Bliski jest Pan tym, którzy są strapionego serca”. Oba wyrażają tę samą pewność: Bóg słyszy wołanie cierpiących.

Co znaczy „Skosztujcie, a obaczcie, iż słodki jest Pan”?

Że dobroć Boga poznaje się przez doświadczenie, jak smak, a nie z opowiadania. Kościół od starożytności śpiewał ten werset przy Komunii świętej, o czym świadczy św. Cyryl Jerozolimski, i zachował go jako antyfonę na Komunię w mszale.

Kto napisał psalm 34?

Tytuł przypisuje go Dawidowi i łączy z chwilą, gdy udawał obłąkanego na dworze Achisa, króla Get, aby ocalić życie. Tradycja Kościoła przyjmowała go jako psalm Dawidowy.

Kiedy odmawia się psalm 34?

W Brewiarzu rzymskim 1962 na komplecie w środę. W mszale jego wersety wracają w kilku niedzielach po Zesłaniu Ducha Świętego, zwłaszcza jako antyfona na Komunię Gustate et videte.