Psalm 18 (17 w Wulgacie): Będę cię miłował, Panie, mocy moja

Psalm 18 czy psalm 17?

To ten sam psalm pod dwoma numerami. Biblia Tysiąclecia i inne współczesne przekłady idą za tekstem hebrajskim i nazywają go psalmem 18; Wulgata i Septuaginta, którymi Kościół zawsze się modlił, a za nimi Biblia ks. Wujka, liczą go jako psalm 17, ponieważ łączą w jeden psalm hebrajskie psalmy 9 i 10. Po łacinie zaczyna się od słów Diligam te, Domine, fortitudo mea. Pełna tabela odpowiedniości jest na stronie Księgi Psalmów.

Uważaj na dwie pomyłki, które z tego wynikają:

• w starszym modlitewniku, w Mszale albo u Wujka „psalm 18” to Caeli enarrant, „Niebiosa opowiadają chwałę Boga” (Ps 18, 2), który w Biblii Tysiąclecia jest psalmem 19: znajdziesz go na stronie psalmu 19 (18 w Wulgacie);
• psalm 17 Biblii Tysiąclecia to natomiast Exaudi, Domine, justitiam meam, błaganie, które poprzedza nasz psalm: psalm 17 (16 w Wulgacie).

Numeracja wersetów jest w obu Bibliach taka sama: tytuł stanowi werset 1, więc szukane «psalm 18, 2» to okrzyk otwierający, „Będę cię miłował, Panie, mocy moja!”, a «psalm 18, 3» to wyliczenie imion Boga.

Psalm 18 — interpretacja

Tytuł, „Na koniec. Sługi Pańskiego Dawida”, podaje okoliczności: Dawid wypowiedział słowa tej pieśni „w dzień, gdy go wyrwał Pan z ręki wszystkich nieprzyjaciół jego i z ręki Saula” (w. 1). Pismo zachowało ją dwa razy, prawie słowo w słowo: tutaj i pod koniec dziejów Dawida, w Drugiej Księdze Samuela, rozdział 22 (u Wujka II Księga Królewska), gdzie czytamy: „Dawid zaś mówił Panu słowa tej pieśni, w ów dzień, gdy go wybawił Pan z ręki wszystkich nieprzyjaciół jego i z ręki Saula” (2 Sm 22, 1). To pieśń, która streszcza całe ocalone życie.

Wyznanie miłości (w. 2-4)

Żaden inny psalm tak się nie zaczyna: „Będę cię miłował, Panie, mocy moja!” (w. 2). Łacińskie Diligam to czas przyszły: miłość jest tu bardziej postanowieniem niż uczuciem. Potem, jeden po drugim, jak nagromadzone tytuły, przychodzą imiona, które Dawid daje Bogu: „Pan twierdza moja i ucieczka moja, i wybawiciel mój! Bóg mój wspomożyciel mój, i w nim będę nadzieję miał; ochrona moja i róg zbawienia mego, i obrońca mój!” (w. 3). Tam, gdzie tekst hebrajski mówi „skała moja”, Wulgata ma firmamentum meum, moja podpora; „róg zbawienia” to obraz siły, bo róg jest w Biblii znakiem mocy. Kto tak nazywa Boga, może dodać: „Chwaląc będę wzywał Pana, i będę wybawiony od nieprzyjaciół moich” (w. 4).

Udręka i wołanie (w. 5-7)

Dawid przypomina, skąd wyszedł: „Ogarnęły mię boleści śmierci i strumienie nieprawości zatrwożyły mię” (w. 5); „Boleści otchłani otoczyły mię, pochwyciły mię sidła śmierci” (w. 6). Wtedy zawołał, a Bóg „wysłuchał głos mój z kościoła swego świętego, i wołanie moje przed obliczem jego weszło w uszy jego” (w. 7). Werset 7 jest jednym z najczęściej szukanych: pokazuje, że wołanie z dna udręki dociera do samego Boga.

Bóg zstępuje (w. 8-20)

Przychodzi największa teofania Psałterza. Ziemia drży, góry się poruszają, podnosi się dym, zapala się ogień. „Skłonił niebiosa i zstąpił, a mgła pod nogami jego” (w. 10); „I wstąpił na cherubiny, i leciał, leciał na skrzydłach wiatru” (w. 11). Bóg grzmi, wypuszcza strzały i błyskawice. Cały ten grzmot ma jeden cel: „Spuścił z wysokości i chwycił mię, i wydobył mię z wód wielkich” (w. 17). Powód podaje werset 20: „wywiódł mię na miejsce przestronne, zbawił mię, ponieważ chciał mi dobrze” (w. 20). Psalm, który zaczynał się od miłości Dawida do Boga, odkrywa miłość Boga do Dawida, która tamtą uprzedzała.

Sprawiedliwość sługi (w. 21-31)

Dawid mówi potem: „I odda mi Pan według sprawiedliwości mojej” (w. 21). Nie twierdzi, że jest bez grzechu, Miserere powie wystarczająco wyraźnie co innego: twierdzi, że jego sprawa była słuszna wobec Saula, który prześladował go bez powodu. Bóg odpowiada każdemu według tego, kim jest: „Z świętym święty będziesz, a z mężem niewinnym niewinny będziesz” (w. 26). W samym środku stoi modlitwa na każdy wieczór: „Bo ty rozświecasz pochodnię moją, Panie; Boże mój, oświeć ciemności moje!” (w. 29).

Zwycięski król (w. 32-51)

Ostatnia część to pieśń zwycięstwa. Bóg opasał Dawida mocą, uczynił jego nogi krzepkimi „jak jeleni” (w. 34), to On „uczy ręce moje do boju” (w. 35). Psalm kończy się uwielbieniem: „Przeto będę cię wysławiał między narodami, Panie, a imieniu twemu pieśń zaśpiewam” (w. 50), i obietnicą miłosierdzia „pomazańcowi swemu Dawidowi i potomstwu jego aż na wieki” (w. 51).

Psalm 18, 32: „Któż jest Bogiem oprócz Pana?”

Werset 32 jest osią psalmu: „Bo któż jest Bogiem oprócz Pana, albo kto Bogiem oprócz Boga naszego?” (w. 32). Przekłady z hebrajskiego oddają drugie pytanie obrazem skały; Wulgata dwa razy mówi „Bóg”, ale sens jest ten sam: wszystkie opisane w psalmie wybawienia pochodzą od jednego Boga i nie ma innego oparcia. To wyznanie wiary w jedynego Boga, które Izrael powtarzał wobec bożków narodów.

Mszał z 1962 roku połączył ten werset z wersetem 28 w ofertorium ósmej niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego: Populum humilem salvum facies, Domine, et oculos superborum humiliabis: quoniam quis Deus praeter te, Domine? Jedyny Bóg to Ten, który zbawia pokornych i poniża pysznych.

Chrystus w psalmie 18

Święty Paweł przytacza werset 50 w Liście do Rzymian, aby pokazać, że chwała Boża miała objąć pogan: „Dlatego wyznawać cię będę wśród pogan, Panie, i będę śpiewał imieniowi twemu” (Rz 15, 9). Koniec psalmu wykracza więc poza Dawida: Tym, który wysławia Boga między narodami i któremu służy „Lud, którego nie znałem” (w. 45), jest Chrystus, Syn Dawida, Król Kościoła zebranego z pogan.

Święty Augustyn w swoim objaśnieniu tego psalmu w Enarrationes in Psalmos czyta go w całości w ten sposób. Boleści śmierci i otchłani, które otaczają modlącego się, zapowiadają Mękę i zstąpienie Chrystusa do otchłani; ręka wyciągnięta z wysokości, która wydobywa Go z wielkich wód, to Zmartwychwstanie; potomstwo Dawida „aż na wieki” to królestwo, które nie będzie miało końca.

Ojcowie czytali też wojenne obrazy ostatniej części jako obrazy walki duchowej: moc, która opasuje biodra, chyże nogi, ręce wyćwiczone do boju, to oręż chrześcijanina przeciw pokusie i nieprzyjacielowi dusz.

Psalm 18 w liturgii 1962 roku

W Jutrzni poniedziałkowej. W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku, który zachowuje tygodniowy psałterz św. Piusa X (1911), psalm 17 odmawia się w Jutrzni poniedziałku, podzielony na trzy części; poprzedza go tam psalm 17 hebrajski (16 w Wulgacie), który jest jakby przygotowującym go błaganiem. Możesz go odmówić w brewiarzu na dziś.

W Mszale. Niewiele psalmów dało Mszy tyle śpiewów:

• Niedziela Siedemdziesiątnicy. Introit Circumdederunt me gemitus mortis, dolores inferni circumdederunt me (w. 5-7), z wersetem Diligam te, Domine, otwiera okres przygotowania do Wielkiego Postu; zobacz artykuł o roku liturgicznym.
• Druga niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego. Introit Factus est Dominus protector meus, et eduxit me in latitudinem (w. 19-20).
• Dni Krzyżowe. Introit Mszy krzyżowej Exaudivit de templo sancto suo vocem meam, alleluia (w. 7).
• Wtorek w oktawie Wielkanocy. Ofertorium Intonuit de caelo Dominus, et Altissimus dedit vocem suam: et apparuerunt fontes aquarum (w. 14 i 16).
• Okres Męki Pańskiej. Werset 48, Liberator meus de gentibus iracundis, jest wersetem graduału Niedzieli Męki Pańskiej i introitem środy po niej.
• Czwarta niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego. Antyfona na Komunię Dominus firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus (w. 3).
• Ósma niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego. Ofertorium Populum humilem, wspomniane wyżej.

Jak się modlić psalmem 18?

Po wybawieniu. To przede wszystkim psalm dziękczynienia. Po uzdrowieniu, po uniknięciu niebezpieczeństwa, po przejściu próby kładzie na usta wdzięczność, której nie zawsze umiemy wyrazić. Przedłuża tradycyjną modlitwę dziękczynną.

Sam pierwszy werset. „Będę cię miłował, Panie, mocy moja!” można powtarzać jak akt strzelisty, po przebudzeniu albo w ciągu dnia: to akt miłości Boga zamknięty w jednym zdaniu.

Wieczorem. Werset 29, „oświeć ciemności moje”, dobrze nadaje się do modlitwy przed snem.

W trudnej sytuacji i w walce duchowej. Wersety 5-7 dają słowa temu, kto czuje się otoczony ze wszystkich stron; ostatnia część psalmu pozwala prosić o moc, jaką Bóg dał Dawidowi. Dobrze łączy się z modlitwą w trudnej sytuacji i z psalmem 91 (90 w Wulgacie).

Zakończ, jak w Oficjum, modlitwą Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Dlaczego psalm 18 ma też numer 17?

Bo Wulgata i Septuaginta, za którymi idzie liturgia katolicka i Biblia ks. Wujka, łączą w jeden psalm hebrajskie psalmy 9 i 10. Od tego miejsca ich numeracja jest o jeden niższa niż we współczesnych Bibliach. Psalm 18 Biblii Tysiąclecia to więc psalm 17 Wulgaty, Diligam te, Domine.

Co mówi psalm 18, werset 2?

U Wujka: „Będę cię miłował, Panie, mocy moja!”. Ponieważ werset 1 to tytuł, jest to pierwsze zdanie właściwej modlitwy. Po łacinie, Diligam te, Domine, fortitudo mea, śpiewa się je w introicie Niedzieli Siedemdziesiątnicy.

Co mówi psalm 18, werset 3?

Wylicza imiona Boga: „Pan twierdza moja i ucieczka moja, i wybawiciel mój! Bóg mój wspomożyciel mój, i w nim będę nadzieję miał; ochrona moja i róg zbawienia mego, i obrońca mój!”. Róg jest w Biblii obrazem mocy, a cały werset to wyznanie, że jedynym oparciem człowieka jest Bóg.

Kto napisał psalm 18?

Tytuł przypisuje go Dawidowi, słudze Pańskiemu, i umieszcza w dniu, w którym Bóg wyrwał go z ręki Saula i wszystkich nieprzyjaciół. Tę samą pieśń wkłada w usta Dawida Druga Księga Samuela (u Wujka II Królewska), rozdział 22. Tradycja przyjmuje ją jako natchnioną przez Ducha Świętego.

O czym jest psalm 18?

To dziękczynienie człowieka, którego Bóg wyrwał ze śmierci. Opiewa miłość wiernego do Boga, interwencję Boga, który zstępuje z nieba, by go ocalić, a potem zwycięstwo króla. Ojcowie czytają w nim Mękę, Zmartwychwstanie i powszechne królestwo Chrystusa.

Czy psalm 18 to Caeli enarrant, psalm o niebiosach opowiadających chwałę Boga?

Nie w Biblii Tysiąclecia. Caeli enarrant to psalm 18 Wulgaty i Biblii ks. Wujka, ale psalm 19 współczesnych przekładów. Psalm 18 współczesnych Biblii to Diligam te, Domine, przedstawiony na tej stronie.