Psalm 28 (27 w Wulgacie): Do ciebie, Panie, będę wołał

Psalm 28 czy psalm 27?

Ten psalm nosi dwa numery. Współczesne polskie przekłady z hebrajskiego nazywają go psalmem 28; Wulgata, Septuaginta i księgi liturgiczne Kościoła liczą go jako psalm 27, bo łączą w jeden psalm hebrajskie psalmy 9 i 10. To ten sam tekst, który po łacinie zaczyna się od Ad te, Domine, clamabo.

Uwaga na odwrotną pomyłkę: psalm 27 współczesnych Biblii to inny psalm, słynne Dominus illuminatio mea, „Pan oświecenie moje i zbawienie moje”, które znajdziesz na stronie psalmu 27 (26 w Wulgacie). Oba psalmy sąsiadują także w modlitwie Kościoła: Brewiarz odmawia je razem, w tej samej godzinie. A psalm 28 Wulgaty to Afferte Domino, psalm 29 Biblii współczesnych. Wersety mają w obu numeracjach te same numery: wyszukiwany «psalm 28 7» to werset 7 tej strony. Pełna tablica jest na stronie Księgi Psalmów.

Psalm 28 — interpretacja

Tytuł Wulgaty brzmi po prostu „Psalm Dawidowy” (w. 1). Psalm jest krótki i łamie się w połowie, na wersecie 6: najpierw wołanie człowieka w niebezpieczeństwie, potem dziękczynienie człowieka wysłuchanego.

Wersety 1-2: lęk przed milczeniem Boga

Pierwszy werset wypowiada najgłębszą trwogę wierzącego: nie samo niebezpieczeństwo, ale milczenie Boga. „Do ciebie, Panie, będę wołał, Boże mój, nie milcz przede mną, abym nie stał się podobnym zstępującym do grobu, gdy będziesz milczał przede mną” (w. 1). Grób to miejsce umarłych: zostać bez odpowiedzi Boga to już być jak umarły. Potem gest modlitwy: „gdy podnoszę ręce swe ku kościołowi twemu świętemu!” (w. 2). To postawa, której św. Paweł oczekuje od chrześcijan: „Chcę więc, aby mężczyźni modlili się na każdym miejscu, podnosząc czyste ręce” (1 Tm 2, 8).

Wersety 3-5: ludzie o dwóch twarzach

Niebezpieczeństwo ma konkretną twarz: to ci, „którzy mówią o pokoju z bliźnim swoim, a zło jest w sercach ich!” (w. 3). Sprawiedliwy prosi, by nie został porwany razem z nimi i nie podzielił ich losu. Ojcowie rozpoznali w tym portrecie pocałunek Judasza, który pozdrawia Mistrza, wydając Go: „Bądź pozdrowion, Rabbi! I pocałował go” (Mt 26, 49). Wersety 4 i 5 oddają sąd Bogu: „Oddaj im według uczynków ich” (w. 4). Psalmista się nie mści; zostawia odpłatę Bogu, bo ci ludzie „nie zrozumieli spraw Pana i uczynków rąk jego” (w. 5).

Werset 6: zwrot

Bez żadnego przejścia ton się zmienia: „Błogosławiony Pan, bo wysłuchał głos prośby mojej!” (w. 6). Te same łacińskie słowa, vocem deprecationis meæ, które w wersecie 2 mówiły o prośbie, mówią teraz o wysłuchaniu. Psalm nie tłumaczy, co się wydarzyło między jednym a drugim wersetem; mówi tylko, że Bóg odpowiedział.

Wersety 8-9: lud i jego pomazaniec

Modlitwa rozszerza się na cały lud: „Pan mocą ludu swego i obrońcą zbawiennym pomazańca swego” (w. 8). Potem ostatnia prośba: „Zbaw lud twój, Panie, a błogosław dziedzictwu twojemu, i rządź nimi i wywyższaj ich aż na wieki!” (w. 9).

Psalm 28, 7: „Pan pomocnik mój i obrońca mój”

To serce psalmu i jego najczęściej wyszukiwany werset: „Pan pomocnik mój i obrońca mój; w nim nadzieję pokładało serce moje, i poratowany jestem; i zakwitło na nowo ciało moje, i ochotnie wysławiać go będę” (w. 7). Przekłady z hebrajskiego mówią o Panu jako o mocy i tarczy: wojenny obraz tarczy staje się w Wulgacie obrazem obrońcy, protector meus.

Porządek wersetu jest nauką. Najpierw nadzieja, potem pomoc, wreszcie chwała: serce opiera się na Bogu, zanim zostanie wysłuchane, a pomoc przychodzi jako ukoronowanie tej ufności. Wulgata dodaje własny obraz, refloruit caro mea, u ks. Wujka „zakwitło na nowo ciało moje”, jak suche drzewo, które znowu wypuszcza pąki. Tradycja czytała w nim zmartwychwstanie: Chrystusa w poranek Wielkanocy i wiernych w dniu ostatecznym. Zakończenie, „ochotnie wysławiać go będę”, oddaje łacińskie ex voluntate mea: chwała nie jest wymuszona, rodzi się sama z wdzięcznego serca.

Ojcowie Kościoła i Te Deum

Św. Augustyn w Objaśnieniach psalmów słyszy w tym psalmie głos Chrystusa i Jego Ciała, Kościoła. Ten, który boi się zstąpić do grobu i zostać policzony między złych, to najpierw Chrystus w Męce, ukrzyżowany między dwoma łotrami; potem każdy członek Kościoła, który prosi, by nie dzielić losu bezbożnych.

„Pomazaniec” z wersetu 8 to po łacinie christus suus, jego namaszczony. Król Izraela otrzymywał namaszczenie, ale tradycja czyta tu Chrystusa, Pomazańca w najwyższym sensie, którego Ojciec wybawił od śmierci i który stał się mocą swojego ludu.

Werset 9 miał szczególne dzieje: Kościół wprowadził go niemal dosłownie do hymnu Te Deum: Salvum fac populum tuum, Domine, et benedic hereditati tuæ. Et rege eos, et extolle illos usque in æternum. Prośba Dawida za Izraela stała się prośbą Kościoła za lud chrześcijański, ilekroć uroczyście dziękuje Bogu.

Psalm 27 w liturgii 1962 roku

W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku, według psałterza św. Piusa X (1911), psalm 27 odmawia się w Tercji poniedziałku, po dwóch częściach psalmu 26, Dominus illuminatio mea. Antyfoną tej godziny jest właśnie Illuminatio mea et salus mea Dominus. Możesz odmówić go na jego miejscu w brewiarzu; o godzinach Oficjum przeczytasz w przewodniku Divinum Officium.

Mszał z 1962 roku sięga po niego kilka razy:

• VI niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego. Introit Dominus fortitudo plebis suæ śpiewa wersety 8-9, z wersetem 1, Ad te, Domine, clamabo, jako wersetem psalmowym.
• XI niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego. Graduał In Deo speravit cor meum, et adjutus sum: et refloruit caro mea podejmuje werset 7, z wersetem 1 jako drugą częścią.
• Wielki Post. Ten sam graduał wraca w piątek III tygodnia; w środę II tygodnia graduałem jest werset 9, Salvum fac populum tuum, Domine.

Jak się modlić psalmem 28?

Gdy Bóg zdaje się milczeć. Werset 1 jest modlitwą godzin oschłości, gdy modlisz się i nic nie czujesz, a niebo wydaje się zamknięte. Psalm nie zachęca do milczenia, lecz do dalszego wołania, i obiecuje, że milczenie nie potrwa wiecznie.

W dziękczynieniu. Gdy pomoc przyszła, wersety 6 i 7 dają słowa wdzięczności. Dobrze łączą się z modlitwą dziękczynną i z psalmem 30 (29 w Wulgacie), w którym człowiek wyciągnięty z grobu zamienia płacz w radość.

Razem z psalmem 27. Brewiarz łączy oba psalmy nie bez powodu. Dominus illuminatio mea zaczyna od pewności i przechodzi w prośbę; Ad te, Domine, clamabo zaczyna od prośby i dochodzi do pewności. Odmówione jeden po drugim tworzą pełny obraz wiary w próbie: ufność, która woła, i wołanie, które zostaje wysłuchane. W obu powraca też ta sama troska o dom Boży: tam pragnienie, „abym mieszkał w domu Pańskim” (Ps 26 [27], 4), tu ręce podniesione „ku kościołowi twemu świętemu”.

Przed południem, za Kościół. Za przykładem Tercji możesz go odmawiać przed południem, kończąc wersetem 9 za cały lud Boży. Zakończ, jak w Oficjum, Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Dlaczego psalm 28 nazywa się też psalmem 27?

Bo Wulgata i Septuaginta, za którymi idzie liturgia katolicka i Biblia ks. Wujka, łączą w jeden psalm hebrajskie psalmy 9 i 10. Psalm 28 współczesnych Biblii jest więc psalmem 27 Wulgaty, Ad te, Domine, clamabo. Psalm 27 Biblii współczesnych to Dominus illuminatio mea, w Wulgacie psalm 26.

Co mówi psalm 28, werset 7?

U ks. Wujka: „Pan pomocnik mój i obrońca mój; w nim nadzieję pokładało serce moje, i poratowany jestem”. Przekłady z hebrajskiego mówią o mocy i tarczy. Werset uczy, że ufność poprzedza pomoc, a pomoc wzywa do chwały.

Co znaczy „abym nie stał się podobnym zstępującym do grobu”?

Grób oznacza miejsce umarłych. Psalmista boi się, że milczenie Boga zostawi go jak umarłego, bez żadnej odpowiedzi. Św. Augustyn czyta tu także upadek duszy oddzielonej od Boga.

Kto napisał psalm 28?

Tytuł przypisuje go Dawidowi, Psalmus ipsi David. Tradycja przyjmuje go jako modlitwę króla zagrożonego przez przewrotnych nieprzyjaciół; Ojcowie słyszą w nim także głos Chrystusa w Męce.

Co łączy psalm 28 z Te Deum?

Werset 9, „Zbaw lud twój, Panie, a błogosław dziedzictwu twojemu, i rządź nimi i wywyższaj ich aż na wieki!”, wszedł niemal dosłownie do hymnu Te Deum. Kościół powtarza go za każdym razem, gdy uroczyście dziękuje Bogu.

Czy psalm 28 jest modlitwą o ochronę?

Jest przede wszystkim modlitwą błagalną i modlitwą ufności: wołaniem zagrożonego człowieka, który znajduje w Bogu pomocnika i obrońcę. Odmawia się go w niebezpieczeństwie i w dziękczynieniu, a kończy się prośbą za cały lud Boży.