Psalm 62 (61 w Wulgacie): Czyż Bogu nie będzie poddana dusza moja?

Psalm 62 czy psalm 61?

Psalm na tej stronie ma dwa numery. Biblia Tysiąclecia i inne współczesne przekłady, katolickie i protestanckie, idą za numeracją hebrajską i nazywają go psalmem 62; łacińska Wulgata, grecka Septuaginta, Ojcowie, Brewiarz rzymski i Biblia ks. Wujka nazywają go psalmem 61, ponieważ łączą w jeden psalm hebrajskie psalmy 9 i 10. Od tego miejsca aż do psalmu 147 numer łaciński jest prawie zawsze o jeden niższy. Wersety mają w obu numeracjach te same numery, bo tytuł liczy się jako werset 1: szukane «psalm 62, 6-7» czy «psalm 62, 11» to wersety 6-7 i 11 na tej stronie. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.

Przy «psalmie 62» pomyłka zdarza się szczególnie często:

• psalm 62 (hebr.) = psalm 61 (Wulgata): Nonne Deo subjecta, dusza poddana Bogu, ta strona;
• psalm 63 (hebr.) = psalm 62 (Wulgata): Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo, „Boże, Boże mój, do ciebie się zrywam na świtaniu” (Ps 62, 2), psalm pragnienia Boga, który w Brewiarzu i u Wujka nosi numer 62.

Jeśli szukasz psalmu o duszy spragnionej Boga, chodzi o ten drugi; jeśli szukasz psalmu o duszy, która milknie i spoczywa w Bogu, jesteś na właściwej stronie.

Psalm 62 — interpretacja

Tytuł przypisuje psalm Dawidowi i powierza go Iditunowi: „Na koniec, dla Idituna. Psalm Dawidowy” (w. 1). Iditun był jednym z przełożonych nad śpiewem, których król ustanowił przy arce; Pierwsza Księga Kronik (u Wujka I Paralipomenon) wymienia go wśród tych, którzy mieli wysławiać Pana: „A po nim Hemana i Idituna, i innych wybranych, każdego imienia, aby wysławiali Pana, iż na wieki miłosierdzie jego” (1 Krn 16, 41). To modlitwa człowieka niesłusznie atakowanego, który zwraca się do własnej duszy, by nakazać jej pokój. Psalm ma cztery części.

Dusza poddana Bogu (w. 2-3)

Zaczyna się od pytania, które jest już decyzją: „Czyż Bogu nie będzie poddana dusza moja? bo od niego zbawienie moje” (w. 2). Łacińskie subjecta znaczy więcej niż posłuszeństwo: dusza staje pod Bogiem, milknie przed Nim i czeka. Przekłady z hebrajskiego mówią tu o duszy, która tylko w Bogu znajduje spokój; milczenie i poddanie to dwie twarze tej samej ufności. Kto tak się oparł, może dodać: „Bo on sam Bóg mój i zbawiciel mój, on obrońca mój, nie zachwieję się więcej!” (w. 3).

Napaść ludzi (w. 4-5)

Dawid zwraca się do przeciwników: „Dokądże będziecie nacierać na człowieka - chcecie zabić wy wszyscy - jakby na ścianę pochyloną i płot wywrócony?” (w. 4). Rzucają się wszyscy razem na jednego człowieka, którego uważają już za powalonego, jak ścianę, która się przechyla. Ich bronią jest dwulicowość: „usty swymi błogosławili, a sercem swym złorzeczyli” (w. 5). To portret obmowy i pochlebstwa, które uśmiechają się w twarz, a uderzają w plecy.

Ufność powtórzona i głoszona (w. 6-9)

Refren wraca prawie słowo w słowo, ale z jedną zmianą: „Wszakże, duszo moja, bądź poddana Bogu, bo od niego cierpliwość moja!” (w. 6). Już nie tylko zbawienie, ale cierpliwość, po łacinie patientia mea: próba trwa, a Bóg daje siłę, by ją unieść. Dalej wyznanie: „W Bogu zbawienie moje i chwała moja; on Bogiem pomocy mojej i nadzieja moja jest w Bogu!” (w. 8). Potem osobista modlitwa staje się nauczaniem: „Miejcie nadzieję w nim, całe zgromadzenie ludu, wylewajcie przed nim serca wasze: Bóg pomocnikiem naszym na wieki!” (w. 9). Wylać serce przed Bogiem to powiedzieć Mu wszystko, bez zastrzeżeń, tak jak opróżnia się naczynie.

Marność oparcia ludzkiego (w. 10-11)

„Zaprawdę marni są synowie człowieczy, zwodniczy synowie ludzcy na wadze” (w. 10). Położeni na Bożej wadze, ludzie nic nie ważą. Rada, która następuje, jest zaskakująco aktualna: „Nie miejcie nadziei w nieprawości i drapiestwa nie pożądajcie; jeśli wam przybędzie majętności, nie przykładajcież serca!” (w. 11). Psalm nie potępia dostatku; zakazuje przywiązywać do niego serce. To samo powie Pan: „gdzie jest skarb twój, tam jest i serce twoje” (Mt 6, 21).

Co Bóg raz powiedział (w. 12-13)

Zakończenie jest uroczyste: „Raz rzekł Bóg, te dwie rzeczy słyszałem: iż moc jest u Boga, i u ciebie miłosierdzie, Panie, bo ty oddasz każdemu według uczynków jego” (w. 12-13). Moc i miłosierdzie: sama moc budziłaby lęk, samo miłosierdzie skłaniałoby do zuchwałości. Razem stanowią podstawę nadziei.

Najważniejsze wersety psalmu 62

• Psalm 62, 2 i 6: dwa razy powtórzony refren o duszy poddanej Bogu; pierwszy mówi o zbawieniu, drugi o cierpliwości.
• Psalm 62, 6-7: refren i wyznanie, które po nim następuje: „Bo on Bóg mój i zbawiciel mój; on pomocnik mój, nie będę uciekał!” (w. 7).
• Psalm 62, 9: wezwanie, by wylewać serca przed Bogiem, jedna z najprostszych definicji modlitwy.
• Psalm 62, 11: przestroga przed nieuczciwym zyskiem i przywiązaniem do bogactwa.
• Psalm 62, 12-13: moc i miłosierdzie, a na końcu sąd według uczynków.

Święty Augustyn i lektura tradycji

Święty Augustyn w Enarrationes in Psalmos zatrzymuje się najpierw przy imieniu Iditun, które tłumaczy jako transiliens eos, czyli «ten, który ich przeskakuje»: prawdziwym śpiewakiem tego psalmu jest dusza, która przeskakuje ponad sprawy tego świata, by trzymać się Boga. W człowieku napadniętym ze wszystkich stron widzi Chrystusa i Jego Ciało, Kościół, zawsze atakowany i nigdy nie powalony, bo poddany Bogu. Ściana, która się przechyla, nie upada, bo podtrzymuje ją Bóg.

Także słowo „raz” z wersetu 12 skłaniało do rozmyślania. Księga Hioba mówi coś podobnego: „Raz ci mówi Bóg, a drugi raz tego samego nie powtarza” (Hi 33, 14). Lektura chrześcijańska widziała w tym tajemnicę Słowa: Bóg ma jedno Słowo, odwiecznego Syna, w którym powiedział wszystko; i w tym jednym Słowie słychać „dwie rzeczy”, moc i miłosierdzie.

Ostatnia linijka psalmu przechodzi niemal bez zmian do Nowego Testamentu. Święty Paweł zapowiada sprawiedliwy sąd Boga, który „odda każdemu według uczynków jego” (Rz 2, 6), a Pan mówi o Synu Człowieczym, który przyjdzie w chwale, „a wtedy odda każdemu według uczynków jego” (Mt 16, 27). Miłosierdzie nie znosi sprawiedliwości: daje czas i łaskę, by czynić dzieła godne Boga.

Psalm należy do rodziny wielkich psalmów ufności. Ma tę samą pewność co psalm 23 (22 w Wulgacie) i psalm 91 (90 w Wulgacie), a z psalmem 131 (130 w Wulgacie) dzieli milczenie duszy uciszonej jak dziecko na ręku matki.

Psalm 62 w liturgii 1962 roku

W tygodniowym psałterzu Brewiarza rzymskiego z 1962 roku, ułożonym przez św. Piusa X w 1911 roku, psalm 61 otwiera Jutrznię czwartku, nocną Godzinę Oficjum: jest jej pierwszym psalmem, z antyfoną In Deo salutare meum et gloria mea: et spes mea in Deo est, wziętą z wersetu 8. Kościół zaczyna więc nocną modlitwę czwartku aktem zawierzenia. Oficjum tego dnia możesz odmówić w brewiarzu na dziś; o Godzinach Oficjum przeczytasz w artykule o Liturgii Godzin i Brewiarzu z 1962 roku.

Jak się modlić psalmem 62?

Psalm pasuje do każdej sytuacji, w której ludzie wprowadzają duszę w niepokój.

• W oszczerstwie i niesprawiedliwości. Uczy nie odpowiadać złem na zło, tylko powierzyć Bogu swoją sprawę: sprawiedliwy najpierw się nie broni, tylko poddaje się Bogu.
• Wobec pieniędzy i sukcesu. Werset 11 jest rachunkiem sumienia: do czego przywiązane jest moje serce?
• W niepokoju. Można powoli powtarzać refren z wersetów 2 i 6, po polsku albo po łacinie, aż dusza się uciszy. To szkoła zawierzenia Opatrzności; dobrze łączy się z aktem zawierzenia i z modlitwą w trudnej sytuacji.
• Kiedy nie wiesz już, jak się modlić, z wersetem 9: „wylewajcie przed nim serca wasze”. Powiedzieć Bogu wszystko, tak jak jest, to już modlitwa.

Zakończ, jak w Oficjum, modlitwą Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Czy psalm 62 i psalm 61 to ten sam psalm?

Tak. Psalm 62 Biblii Tysiąclecia to psalm 61 Wulgaty, Brewiarza rzymskiego i Biblii ks. Wujka. Różnica jednego numeru bierze się stąd, że Wulgata łączy hebrajskie psalmy 9 i 10. Tekst jest ten sam: Nonne Deo subjecta erit anima mea.

Czy psalm 62 to psalm o duszy, która szuka Boga od świtu?

Nie w Biblii Tysiąclecia. Psalm Deus, Deus meus, o duszy, która szuka Boga od świtu, nosi numer 62 w Wulgacie, w Brewiarzu i u Wujka, ale numer 63 we współczesnych Bibliach; znajdziesz go na stronie psalmu 63 (62 w Wulgacie). Ten psalm, Nonne Deo, to psalm 62 hebrajski i 61 łaciński.

Kto napisał psalm 62?

Tytuł przypisuje go królowi Dawidowi i powierza Iditunowi, przełożonemu śpiewaków za czasów Dawida. To przypisanie, które Kościół zawsze przyjmował; głównym autorem Pisma jest Duch Święty.

O czym jest psalm 62?

To psalm ufności: dusza nie chce opierać się na ludziach, na ich sądach ani na bogactwie, tylko poddaje się samemu Bogu, od którego przychodzi jej zbawienie i cierpliwość. Kończy się podwójną pewnością, że u Boga jest moc i miłosierdzie i że odda On każdemu według jego uczynków.

Co mówi werset 11 psalmu 62?

Przestrzega przed niesprawiedliwością i pieniądzem: „Nie miejcie nadziei w nieprawości i drapiestwa nie pożądajcie; jeśli wam przybędzie majętności, nie przykładajcież serca!”. Dobra nie są złe same w sobie; złe jest przywiązanie do nich serca.

Kiedy psalm 62 odmawia się w Brewiarzu?

W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku jest pierwszym psalmem Jutrzni czwartku, z antyfoną In Deo salutare meum et gloria mea, wziętą z wersetu 8.