Pismo Święte · ks. Jakub Wujek · Biblia Sacra Vulgata
Psalm 89 (88 w Wulgacie): Zmiłowania Pańskie na wieki wyśpiewywać będę
Psalm 89 współczesnych Biblii to psalm 88 Wulgaty, *Misericordias Domini in aeternum cantabo*: wielka pieśń o wierności Boga i o przysiędze złożonej Dawidowi, zakończona skargą i błogosławieństwem. Poniżej pełny tekst w przekładzie ks. Wujka obok łacińskiej Wulgaty, werset po wersecie; przewodnik objaśnia psalm, jego lekturę chrześcijańską, miejsce w liturgii 1962 roku i sposób modlitwy.
Szukasz psalmu 88 według numeracji Biblii tłumaczonych z hebrajskiego, jak Biblia Tysiąclecia? Znajdziesz go tutaj: Psalm 87.
1 Intellectus Ethan Ezrahitæ.
1 Wyrozumienie Etana Ezrahity.
2 Misericordias Domini in æternum cantabo ; in generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.
2 Zmiłowania Pańskie na wieki wyśpiewywać będę, od pokolenia w pokolenie opowiadać twoją prawdę ustami mymi będę.
3 Quoniam dixisti : In æternum misericordia ædificabitur in cælis ; præparabitur veritas tua in eis.
3 Bo mówiłeś: „Miłosierdzie wiecznie zbudowane będzie na niebiosach,” prawda twoja będzie w nich utwierdzona.
4 Disposui testamentum electis meis ; juravi David servo meo :
4 „Zawarłem przymierze z wybranymi moimi, przysiągłem Dawidowi, słudze memu:
5 Usque in æternum præparabo semen tuum, et ædificabo in generationem et generationem sedem tuam.
5 Na wieki utwierdzę potomstwo twoje i zbuduję od pokolenia do pokolenia stolicę twoją.”
6 Confitebuntur cæli mirabilia tua, Domine ; etenim veritatem tuam in ecclesia sanctorum.
6 Będą wysławiać niebiosa cuda twoje, Panie, i prawdę twoją w zgromadzeniu świętych.
7 Quoniam quis in nubibus æquabitur Domino ; similis erit Deo in filiis Dei ?
7 Albowiem któż na obłokach Panu zrównany będzie, podobny będzie Bogu między synami bożymi?
8 Deus, qui glorificatur in consilio sanctorum, magnus et terribilis super omnes qui in circuitu ejus sunt.
8 Bóg, który jest wielbiony w radzie świętych, wielki i straszliwy nad wszystkich, którzy są dokoła niego.
9 Domine Deus virtutum, quis similis tibi ? potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.
9 Panie, Boże zastępów, któż podobny tobie? Możnyś jest, Panie, i prawda twoja jest wokoło ciebie.
10 Tu dominaris potestati maris ; motum autem fluctuum ejus tu mitigas.
10 Ty panujesz nad mocą morską i wzburzenie nawałności jego ty uśmierzasz.
11 Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum ; in brachio virtutis tuæ dispersisti inimicos tuos.
11 Tyś poniżył pysznego, jakby zranionego, mocą ramienia twego rozproszyłeś nieprzyjaciół twoich.
12 Tui sunt cæli, et tua est terra : orbem terræ, et plenitudinem ejus tu fundasti ;
12 Twoje są niebiosa i twoja jest ziemia, ty ugruntowałeś okrąg ziemi i napełnienie jej.
13 aquilonem et mare tu creasti. Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt :
13 Ty stworzyłeś północ i morze, Tabor i Hermon z imienia twego radować się będą;
14 tuum brachium cum potentia. Firmetur manus tua, et exaltetur dextera tua :
14 twoje jest ramię z mocą. Niech się wzmocni ręka twoja i niech się podniesie prawica twoja!
15 justitia et judicium præparatio sedis tuæ : misericordia et veritas præcedent faciem tuam.
15 Sprawiedliwość i sąd podstawą stolicy twojej, miłosierdzie i prawda uprzedzą oblicze twoje.
16 Beatus populus qui scit jubilationem : Domine, in lumine vultus tui ambulabunt,
16 Błogosławiony lud, który zna wesołe śpiewanie! Panie, chodzić będą w jasności oblicza twego
17 et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in justitia tua exaltabuntur.
17 i w imieniu twoim będą się weselić cały dzień i w sprawiedliwości twojej będą podwyższeni.
18 Quoniam gloria virtutis eorum tu es, et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum.
18 Albowiem ty jesteś chwałą mocy ich i w upodobaniu twoim podniesie się róg nasz.
19 Quia Domini est assumptio nostra, et sancti Israël regis nostri.
19 Bo Pańska jest nasza obrona, i Świętego Izraelowego, króla naszego.
20 Tunc locutus es in visione sanctis tuis, et dixisti : Posui adjutorium in potente, et exaltavi electum de plebe mea.
20 Wonczas mówiłeś w widzeniu do świętych swoich i rzekłeś: „Dałem pomoc dzielnemu i wywyższyłem wybranego z ludu mojego.
21 Inveni David, servum meum ; oleo sancto meo unxi eum.
21 Znalazłem Dawida, sługę mego, pomazałem go olejem świętym moim.
22 Manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum.
22 Bo ręka moja pomagać mu będzie i wzmocni go ramię moje.
23 Nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei.
23 Nic nie uzyska na nim nieprzyjaciel i syn nieprawości nie zaszkodzi mu więcej.
24 Et concidam a facie ipsius inimicos ejus, et odientes eum in fugam convertam.
24 I wysiekę przed nim nieprzyjaciół jego, i zmuszę do ucieczki nienawidzących go.
25 Et veritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornu ejus.
25 A prawda moja i miłosierdzie moje z nim, i w imię moje podniesie się róg jego.
26 Et ponam in mari manum ejus, et in fluminibus dexteram ejus.
26 I położę na morzu rękę jego, a na rzekach prawicę jego.
27 Ipse invocabit me : Pater meus es tu, Deus meus, et susceptor salutis meæ.
27 On mię będzie wzywał: „Ojcem moim ty jesteś, Bogiem moim i obrońcą zbawienia mego.”
28 Et ego primogenitum ponam illum, excelsum præ regibus terræ.
28 A ja uczynię go pierworodnym, wyższym nad królów ziemi.
29 In æternum servabo illi misericordiam meam, et testamentum meum fidele ipsi.
29 Zachowam mu na wieki miłosierdzie moje i przymierze moje wierne mu będzie.
30 Et ponam in sæculum sæculi semen ejus, et thronum ejus sicut dies cæli.
30 I utrwalę na wieki wieków potomstwo jego, a stolicę jego jak dni nieba.
31 Si autem dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint ;
31 A jeśli synowie jego opuszczą zakon mój i według praw moich postępować nie będą;
32 si justitias meas profanaverint, et mandata mea non custodierint :
32 jeśli zgwałcą ustawy moje i nie będą strzec przykazań moich:
33 visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum ;
33 nawiedzę przestępstwa ich rózgą, a grzechy ich biczami;
34 misericordiam autem meam non dispergam ab eo, neque nocebo in veritate mea,
34 lecz miłosierdzia mego nie oddalę od niego i nie zaszkodzę prawdzie mojej,
35 neque profanabo testamentum meum : et quæ procedunt de labiis meis non faciam irrita.
35 ani nie zgwałcę przymierza mojego, a tego, co wychodzi z ust moich, nie odmienię!
36 Semel juravi in sancto meo, si David mentiar :
36 Raz przysiągłem na świętość moją: „Nie skłamię Dawidowi:
37 semen ejus in æternum manebit.
37 Potomstwo jego będzie trwać na wieki,
38 Et thronus ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in æternum, et testis in cælo fidelis.
38 a stolica jego jak słońce przed oczyma mymi i jak księżyc utwierdzony na wieki, a świadek na niebie wierny.”
39 Tu vero repulisti et despexisti ; distulisti christum tuum.
39 A przecież odrzuciłeś i wzgardziłeś, odtrąciłeś pomazańca twego.
40 Evertisti testamentum servi tui ; profanasti in terra sanctuarium ejus.
40 Obaliłeś przymierze sługi twego, znieważyłeś na ziemi poświęcenie jego.
41 Destruxisti omnes sepes ejus ; posuisti firmamentum ejus formidinem.
41 Rozwaliłeś wszystkie płoty jego, uczyniłeś twierdzę jego przestrachem.
42 Diripuerunt eum omnes transeuntes viam ; factus est opprobrium vicinis suis.
42 Szarpali go wszyscy idący drogą, stał się pośmiewiskiem u sąsiadów swoich.
43 Exaltasti dexteram deprimentium eum ; lætificasti omnes inimicos ejus.
43 Wywyższyłeś prawicę uciskających go, uweseliłeś wszystkich nieprzyjaciół jego.
44 Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello.
44 Odjąłeś pomoc mieczowi jego i nie ratowałeś go na wojnie.
45 Destruxisti eum ab emundatione, et sedem ejus in terram collisisti.
45 Oddaliłeś go od blasku jego, a stolicę jego uderzyłeś o ziemię.
46 Minorasti dies temporis ejus ; perfudisti eum confusione.
46 Skróciłeś dni czasu jego, oblałeś go wstydem.
47 Usquequo, Domine, avertis in finem ? exardescet sicut ignis ira tua ?
47 Dokądże, Panie, odwracasz się do końca, pałać będzie gniew twój jak ogień?
48 Memorare quæ mea substantia : numquid enim vane constituisti omnes filios hominum ?
48 Wspomnij, jaka jest bytność moja; bo czy na próżno stworzyłeś wszystkich synów człowieczych?
49 Quis est homo qui vivet et non videbit mortem ? eruet animam suam de manu inferi ?
49 Któryż jest człowiek, który żyć będzie, a nie ujrzy śmierci, wyrwie duszę swą z ręki otchłani?
50 Ubi sunt misericordiæ tuæ antiquæ, Domine, sicut jurasti David in veritate tua ?
50 Gdzież są, Panie, dawne zmiłowania twoje, jak przysiągłeś Dawidowi w prawdzie twojej?
51 Memor esto, Domine, opprobrii servorum tuorum, quod continui in sinu meo, multarum gentium :
51 Wspomnij, Panie, na zelżywość sług twoich (którą noszę w zanadrzu moim) od wielu narodów,
52 quod exprobraverunt inimici tui, Domine ; quod exprobraverunt commutationem christi tui.
52 którą urągali nieprzyjaciele twoi, Panie, którą urągali odmianie pomazańca twego.
53 Benedictus Dominus in æternum. Fiat, fiat.
53 Błogosławiony Pan na wieki! Stań się! stań się!
Łacina: Biblia Sacra Vulgata (1592). Polski: Biblia Wujka (1599 (éd. révisée 1962)).
Psalm 89 czy psalm 88?
Pod numerem 89 krzyżują się dwa psalmy. W Biblii Tysiąclecia i współczesnych przekładach, które idą za tekstem hebrajskim, psalm 89 to pieśń o przymierzu z Dawidem, opisana na tej stronie; Wulgata, liturgia i brewiarz, a za nimi ks. Wujek, liczą go jako psalm 88, bo łączą w jeden psalmy 9 i 10 hebrajskie.
Odwrotnie, „psalm 89” Wulgaty to modlitwa Mojżesza o krótkości życia, Domine, refugium, „Panie, stałeś się nam ucieczką z pokolenia na pokolenie”, którą współczesne Biblie nazywają psalmem 90 (psalm 90 (89 w Wulgacie)). A psalm 88 Biblii Tysiąclecia to najciemniejsza skarga Psałterza, „Panie, Boże zbawienia mego, we dnie i w nocy wołałem przed tobą” (psalm 88 (87 w Wulgacie)). Numery wersetów są u Wujka i w Biblii Tysiąclecia te same: «psalm 89 15» to werset 15 także tutaj. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.
Psalm 89 — interpretacja
To jeden z najdłuższych i najbardziej dramatycznych psalmów. Tytuł brzmi: „Wyrozumienie Etana Ezrahity” (w. 1). Etan Ezrahita był jednym z mędrców czasów Salomona; III Księga Królewska (w nowszych Bibliach 1 Księga Królewska) mówi o Salomonie, że był „mędrszy niż Etan Ezrahita i Heman” (1 Krl 4,31; w Biblii Tysiąclecia 1 Krl 5,11). Psalm rozwija się w trzech ruchach, a ostatni zdaje się przeczyć dwóm pierwszym.
Hymn o wierności Boga (w. 2-19)
Werset otwierający podaje temat: „Zmiłowania Pańskie na wieki wyśpiewywać będę, od pokolenia w pokolenie opowiadać twoją prawdę ustami mymi będę” (w. 2). Miłosierdzie i prawda, czyli dobroć i wierność, wracają bez przerwy. Bóg nie ma sobie równego: „Panie, Boże zastępów, któż podobny tobie?” (w. 9). Panuje nad morzem i stworzył wszechświat: „Twoje są niebiosa i twoja jest ziemia, ty ugruntowałeś okrąg ziemi i napełnienie jej” (w. 12). Nawet góry się radują: „Tabor i Hermon z imienia twego radować się będą” (w. 13).
Jego tron opiera się na dwóch kolumnach, i to jest werset, o który pytają szukający «psalm 89 15»: „Sprawiedliwość i sąd podstawą stolicy twojej, miłosierdzie i prawda uprzedzą oblicze twoje” (w. 15). „Stolica” to u Wujka tron, łac. sedes. Szczęśliwy jest lud, który zna ten tron: „Błogosławiony lud, który zna wesołe śpiewanie! Panie, chodzić będą w jasności oblicza twego” (w. 16).
Przysięga dana Dawidowi (w. 20-38)
Bóg przypomina wyrocznię daną przez proroka Natana, zapisaną w II Księdze Królewskiej, czyli 2 Księdze Samuela, rozdział 7: „Znalazłem Dawida, sługę mego, pomazałem go olejem świętym moim” (w. 21). Król będzie synem, który wzywa Boga słowami „Ojcem moim ty jesteś, Bogiem moim i obrońcą zbawienia mego” (w. 27), i pierworodnym: „A ja uczynię go pierworodnym, wyższym nad królów ziemi” (w. 28).
Nawet grzech potomków nie zerwie przymierza: „nawiedzę przestępstwa ich rózgą, a grzechy ich biczami; lecz miłosierdzia mego nie oddalę od niego” (w. 33-34). Tron będzie trwał „jak słońce przed oczyma mymi i jak księżyc utwierdzony na wieki, a świadek na niebie wierny” (w. 38).
Skarga (w. 39-52)
Nagle wszystko się wali: „A przecież odrzuciłeś i wzgardziłeś, odtrąciłeś pomazańca twego” (w. 39). Łacina ma tu Christum tuum, «twojego Pomazańca». Poświęcenie króla zostaje znieważone, twierdze leżą w gruzach, król okryty wstydem (w. 40-46). Psalmista przypomina Bogu krótkość życia: „Któryż jest człowiek, który żyć będzie, a nie ujrzy śmierci?” (w. 49). I stawia pytanie, które przebiega przez cały psalm: „Gdzież są, Panie, dawne zmiłowania twoje, jak przysiągłeś Dawidowi w prawdzie twojej?” (w. 50).
Ostatni werset nie odpowiada, tylko błogosławi: „Błogosławiony Pan na wieki! Stań się! stań się!” (w. 53). „Stań się” to łacińskie fiat, hebrajskie amen. Ta doksologia zamyka trzecią księgę Psałterza.
Chrystus, syn Dawida i pierworodny
Psalm stawia zagadkę, którą rozwiązuje dopiero Nowy Testament. Bóg przysiągł tron wieczny, a tron jest obalony. Ojcowie odpowiadają: obietnica nie mierzyła przede wszystkim w ziemską dynastię, lecz w Chrystusa, Syna Dawida według ciała. Archanioł Gabriel podejmuje ją przy Zwiastowaniu: „I da mu Pan Bóg stolicę Dawida, ojca jego, i będzie królował w domu Jakubowym na wieki” (Łk 1,32). Św. Paweł w Antiochii Pizydyjskiej przytacza werset 21: „Znalazłem Dawida, syna Jessego, męża według serca mego” (Dz 13,22).
Werset 28 nie spełnił się w pełni w żadnym królu judzkim. Św. Jan odnosi go do Jezusa, który jest „pierworodnym z umarłych” i „książęciem królów ziemi” (Ap 1,5), podejmując także «świadka na niebie wiernego» z wersetu 38. W końcowej skardze Ojcowie widzą Mękę: odrzucony i okryty hańbą Pomazaniec to Ukrzyżowany, którego Zmartwychwstanie podniosło tron na zawsze. To jest królowanie, które Kościół czci w święto Chrystusa Króla.
Psalm 88 w liturgii 1962 roku
Nona piątku. W psałterzu brewiarza rzymskiego 1962 roku psalm 88 śpiewa się w nonie piątku, godzinie wczesnego popołudnia, podzielony na trzy części (wersety 2-19, 20-38, 39-53), z antyfoną Misericordia et veritas praecedent faciem tuam, Domine. Miejsce jest wymowne: w piątek, o godzinie, w której Chrystus umarł na krzyżu, Kościół śpiewa pieśń o odrzuconym Pomazańcu. Tę godzinę odmówisz w brewiarzu.
Boże Narodzenie i Chrystus Król. Psalm otwiera trzeci nokturn jutrzni Bożego Narodzenia, z antyfoną Ipse invocabit me, alleluja: Pater meus es tu, alleluja (werset 27), a offertorium trzeciej Mszy Bożego Narodzenia śpiewa jego wersety 12 i 15: Tui sunt caeli et tua est terra. W jutrzni Chrystusa Króla jest podzielony na dwa psalmy, z antyfonami Et ego primogenitum ponam illum: excelsum prae regibus terrae i Thronus ejus sicut sol in conspectu meo. W jutrzni Przemienienia Pańskiego, 6 sierpnia, antyfona śpiewa werset 13: Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt.
Msze świętych. Werset 2, Misericordias Domini in aeternum cantabo, jest wersetem psalmu w introicie święta Najdroższej Krwi (1 lipca). Werset 21, Inveni David servum meum, wraca we Mszach świętych biskupów: jest graduałem św. Mikołaja (6 grudnia) i offertorium św. Atanazego (2 maja). Werset 6, Confitebuntur caeli mirabilia tua, Domine, śpiewa się w święta Apostołów, na przykład śś. Filipa i Jakuba.
Jak się modlić psalmem 89?
W dziękczynieniu. Pierwsza część jest czystą pochwałą wierności Boga, który dotrzymuje obietnic.
Gdy Bóg zdaje się nie dotrzymywać słowa. Trzecia część uczy wołać, nie przestając błogosławić, jak ostatni werset.
W piątek, o godzinie nony, w zjednoczeniu z Męką.
Za Kościół i jego pasterzy, polecając Bogu tych, których wybrał i namaścił, jak wybrał Dawida. Kończy się go doksologią Chwała Ojcu.
Często zadawane pytania
O czym jest psalm 89?
To pieśń o przymierzu, które Bóg zaprzysiągł Dawidowi: potomstwo i tron na wieki. Psalm śpiewa wierność Boga, przypomina przysięgę, potem skarży się na obalony tron, a mimo to kończy błogosławieństwem. Tradycja czyta w nim obietnicę wypełnioną w Chrystusie, Synu Dawida, którego królestwu nie będzie końca.
Jak zaczyna się psalm 89?
U ks. Wujka: „Zmiłowania Pańskie na wieki wyśpiewywać będę, od pokolenia w pokolenie opowiadać twoją prawdę ustami mymi będę”. Po łacinie Misericordias Domini in aeternum cantabo: to werset psalmu w introicie święta Najdroższej Krwi.
Co mówi psalm 89, werset 15?
U ks. Wujka: „Sprawiedliwość i sąd podstawą stolicy twojej, miłosierdzie i prawda uprzedzą oblicze twoje”. Tron Boga opiera się na sprawiedliwości, a Jego przyjście poprzedzają miłosierdzie i wierność. Antyfona nony piątku pochodzi z drugiej połowy tego wersetu.
Kto napisał psalm 89?
Tytuł przypisuje go Etanowi Ezrahicie, którego Pismo wymienia wśród najsłynniejszych mędrców czasów Salomona. Tradycja przyjmuje to przypisanie; głównym autorem jest Duch Święty.
Który werset psalmu 89 zapowiada Chrystusa?
Przede wszystkim wersety 27 i 28: król nazywa Boga „Ojcem moim”, a Bóg czyni go „pierworodnym, wyższym nad królów ziemi”. Żaden król judzki nie wypełnił tego słowa; św. Jan stosuje je do Chrystusa w Apokalipsie, a Kościół śpiewa je w Boże Narodzenie.
Czy psalm 90 to psalm 89?
W numeracji Wulgaty tak: „psalm 89” ksiąg liturgicznych to modlitwa Mojżesza, Domine, refugium, w Biblii Tysiąclecia psalm 90. Psalm 89 Biblii Tysiąclecia to natomiast Misericordias Domini z tej strony.
Cała Biblia bez internetu, z zakładką i zaznaczonymi wersetami: Biblia katolicka w aplikacji.
Psalm 88 (89) · z aplikacją
Wczesny dostęp