Psalm 105 (104 w Wulgacie): Wysławiajcie Pana i wzywajcie imienia jego

Psalm 105 czy psalm 104?

Współczesne polskie Biblie, które idą za hebrajskim, liczą ten psalm jako 105; Wulgata, Biblia ks. Wujka i księgi liturgiczne jako 104, ponieważ łączą hebrajskie psalmy 9 i 10. To ten sam tekst, który zaczyna się od Confitemini Domino, et invocate nomen ejus. Wersety mają te same numery: «psalm 105 4» to werset 4, a «psalm 105 15» to werset 15 tej strony.

Dwaj sąsiedzi mogą wprowadzić w błąd. Psalm 104 współczesnych Biblii to wielki hymn o Stwórcy, Benedic, anima mea, Domino, „Błogosław, duszo moja, Panu!”: w Wulgacie to psalm 103. A psalm 105 Wulgaty, który też zaczyna się od Confitemini Domino, ale ciągnie dalej „bo dobry, bo na wieki miłosierdzie jego”, to psalm 106 Biblii współczesnych: znajdziesz go jako psalm 105 Wulgaty. Pełna tablica jest na stronie Księgi Psalmów.

Psalm 105 — interpretacja

To psalm historyczny, śpiewana katecheza. Nie opowiada przede wszystkim o tym, co zrobili ludzie, ale o tym, co Bóg zrobił dla nich, i streszcza się w jednym zdaniu: „Pamiętał wiecznie na przymierze swoje - słowo, które przekazał na tysiąc pokoleń” (w. 8).

Wersety 1-7: wezwanie do chwały

„Alleluja! Wysławiajcie Pana i wzywajcie imienia jego, opowiadajcie między narodami czyny jego!” (w. 1). Wiara Izraela nie jest sprawą prywatną: dzieła Boże trzeba opowiadać narodom. Werset 4, często wyszukiwany, oddaje ducha całego psalmu: „Szukajcie Pana i bądźcie umocnieni, szukajcie oblicza jego zawsze!” (w. 4). Werset 3 obiecuje radość temu, kto szuka: „niech się weseli serce szukających Pana!” (w. 3). Szukanie Boga nie jest tu udręką, ale źródłem wesela.

Wersety 8-15: patriarchowie

Obietnica dana Abrahamowi, zaprzysiężona Izaakowi, potwierdzona Jakubowi, dotyczy ziemi: „Tobie dam ziemię Chanaan, sznur dziedzictwa waszego” (w. 11). Patriarchów było niewielu i byli przybyszami, a jednak Bóg chroni ich przed królami: „Nie tykajcie pomazańców moich i prorokom moim nie czyńcie nic złego!” (w. 15).

To werset «psalm 105 15». „Pomazańcy” są tu samymi patriarchami, poświęconymi przez Boże wybranie; nie byli namaszczani olejem, ale Bóg uczynił ich swoją własnością. Tradycja czyta ten werset szerzej, jako szacunek należny tym, których Bóg sobie poświęcił, a w Kościele zwłaszcza kapłanom. Werset nie jest jednak tarczą przeciw wszelkiej uwadze: mówi o Bożej opiece nad wybranymi, nie o tym, że nie wolno ich upominać.

Wersety 16-22: Józef

Przychodzi głód, a Bóg ma już przygotowaną odpowiedź: „Posłał przed nimi męża, za niewolnika sprzedany został Józef” (w. 17). „Ugięli w pęta nogi jego, żelazo przeszyło duszę jego” (w. 18), aż przyszła godzina Boża; potem król go uwolnił i „Ustanowił go panem domu swego” (w. 21). Św. Szczepan podejmuje tę historię przed Sanhedrynem: „A patriarchowie zazdroszcząc Józefowi, sprzedali go do Egiptu, i Bóg był z nim” (Dz 7, 9). Sam Józef powie braciom w Księdze Rodzaju: „Wyście przeciw mnie zło knowali, ale Bóg obrócił to w dobre” (Rdz 50, 20).

Wersety 23-45: Egipt i Wyjście

Izrael wchodzi do Egiptu; Bóg posyła Mojżesza i Aarona, a plagi spadają na kraj: ciemności, woda zamieniona w krew, żaby, muchy, grad, szarańcza, śmierć pierworodnych (w. 28-36). Potem wyjście ze srebrem i złotem, obłok i ogień, przepiórki i chleb z nieba: „Żądali, i przyleciała przepiórka, i chlebem niebieskim nasycił ich” (w. 40), i woda ze skały (w. 41). Powód wszystkiego jest powtórzony: „Albowiem pomniał na słowo święte swoje, które mówił do Abrahama, sługi swego” (w. 42). Psalm kończy się radością wyjścia, „I wywiódł lud swój z weselem, i wybranych swoich z radością” (w. 43), i jego celem: „aby strzegli usprawiedliwień jego i o zakon jego dbali” (w. 45). Wolność jest dana dla wierności.

Ojcowie Kościoła i lektura chrześcijańska

Pierwsze wersety powracają niemal słowo w słowo w pieśni, którą Dawid powierzył Asafowi w dniu, gdy Arka weszła do Jeruzalem: „Wysławiajcie Pana i wzywajcie imienia jego” (1 Krn 16, 8, u ks. Wujka I Księga Paralipomenon). Tam też stoi zdanie: „Nie tykajcie pomazańców moich” (1 Krn 16, 22). Na tym opiera się tradycyjne przypisanie psalmu Dawidowi.

Ojcowie czytali całą tę historię jako figurę Kościoła i zbawienia. Józef, sprzedany przez braci, upokorzony, a potem wywyższony, by żywić tych, którzy go zdradzili, jest jedną z wielkich figur Chrystusa. Chleb z nieba to ten, o którym Jezus mówi: „Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam chleb z nieba prawdziwy” (J 6, 32). A wyjście z Egiptu jest figurą Paschy Chrystusa i Chrztu, przez który ochrzczony przechodzi z niewoli do wolności.

Psalm tworzy dyptyk z następnym, psalmem 106 (105 w Wulgacie): jeden opowiada o wierności Boga, drugi o niewierności ludu, „Zgrzeszyliśmy z ojcami naszymi” (Ps 105 [106], 6). Tę samą pamięć dziejów świętych zawiera psalm 78 (77 w Wulgacie).

Psalm 104 w liturgii 1962 roku

Jutrznia soboty. Brewiarz rzymski z 1962 roku przeznacza go na Jutrznię soboty: tworzy cały pierwszy nokturn, podzielony na trzy części (w. 1-15, 16-27, 28-45), przed dwoma psalmami historycznymi, które po nim następują. Antyfony idą za opowieścią: Memor fuit in sæculum testamenti sui Dominus Deus noster, Auxit Dominus populum suum, Eduxit Deus populum suum in exsultatione, et electos suos in lætitia. Werset nokturnu brzmi Memor fuit Dominus verbi sancti sui. Możesz go odmówić w brewiarzu.

Oktawa Wielkanocy. W Mszale z 1962 roku werset 1, Confitemini Domino, et invocate nomen ejus, jest wersetem psalmowym introitów poniedziałku i wtorku wielkanocnego; a w Białą Sobotę introit śpiewa werset 43: Eduxit Dominus populum suum in exsultatione, alleluja: et electos suos in lætitia. Nowo ochrzczeni z Wigilii Paschalnej są nowym Izraelem wyprowadzonym z Egiptu; zob. Wielkanoc.

Wielki Post i Suche dni. Wersety 3 i 4, Lætetur cor quærentium Dominum: quærite Dominum, et confirmamini: quærite faciem ejus semper, tworzą introit czwartku IV tygodnia Wielkiego Postu i piątku wrześniowych Suchych dni. Werset 1 jest wreszcie wersetem Alleluja XIX niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego.

Jak się modlić psalmem 105?

W dziękczynieniu, rozszerzając pamięć o własnych dobrodziejstwach na całą historię zbawienia; zob. modlitwę dziękczynną.

W oczekiwaniu, za przykładem Józefa: obietnica się opóźnia, ale nie jest zapomniana.

W szukaniu Boga. Werset 4 zachowaj jak akt strzelisty: szukać zawsze Jego oblicza.

W okresie wielkanocnym, gdy Kościół śpiewa go jako hymn nowego Wyjścia. Zakończ Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Dlaczego psalm 105 nazywa się też psalmem 104?

Bo Wulgata i Septuaginta łączą w jeden psalm hebrajskie psalmy 9 i 10. Psalm 105 współczesnych Biblii jest więc psalmem 104 Wulgaty, Confitemini Domino, et invocate nomen ejus.

Co znaczy psalm 105, werset 15?

U ks. Wujka: „Nie tykajcie pomazańców moich i prorokom moim nie czyńcie nic złego!”. W psalmie Bóg chroni patriarchów, swoich wybranych, przed obcymi królami. Tradycja czyta w nim szerzej szacunek należny tym, których Bóg sobie poświęcił.

Co mówi psalm 105, werset 4?

„Szukajcie Pana i bądźcie umocnieni, szukajcie oblicza jego zawsze!” To szukanie nie kończy się na ziemi: oblicze Boga ogląda się w pełni dopiero w niebie. Razem z wersetem 3 tworzy introit Lætetur cor quærentium Dominum.

O czym jest psalm 105?

To śpiewana historia wierności Boga: przymierze z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem, dzieje Józefa, plagi egipskie, wyjście, manna i woda ze skały. Wszystko dzieje się dlatego, że Bóg „pomniał na słowo święte swoje”.

Kto napisał psalm 105?

Tradycja przypisuje go Dawidowi, bo jego pierwsze wersety tworzą pieśń, którą według Księgi Paralipomenon kazał śpiewać przy wprowadzeniu Arki do Jeruzalem. Głównym autorem jest Duch Święty.