Psalm 107 (106 w Wulgacie): Wysławiajcie Pana, bo dobry jest

Psalm 107 czy psalm 106?

Biblia Tysiąclecia i inne nowsze przekłady liczą psalmy według tekstu hebrajskiego i nazywają ten psalm 107. Wulgata, którą Kościół śpiewał przez wieki i za którą idą ks. Wujek oraz ta strona, liczy go jako 106: różnica bierze się z połączenia hebrajskich psalmów 9 i 10 w jeden. To ten sam tekst, po łacinie zaczynający się od słów Confitemini Domino, quoniam bonus. Wersety mają w obu numeracjach te same numery: szukane «psalm 107 20», «psalm 107 29» i wersety 17-22 to werset 20, werset 29 i wersety 17-22 tej strony. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.

Dwie uwagi oszczędzą pomyłek:

• «psalm 107» w numeracji łacińskiej to inny tekst, Paratum cor meum, „Gotowe serce moje, Boże” (Ps 107 (108), 2), psalm 108 nowszych Biblii;
• psalm 106 nowszych Biblii, czyli 105 Wulgaty, zaczyna się prawie tymi samymi słowami co nasz: „Alleluja! Wysławiajcie Pana, bo dobry, bo na wieki miłosierdzie jego!” (Ps 105 (106), 1); ale opowiada o niewiernościach Izraela, a nasz o wierności Boga.

Psalm 107 — interpretacja

Psalm otwiera piątą i ostatnią księgę Psałterza. Zaczyna się od wezwania, „Wysławiajcie Pana, bo dobry jest, bo na wieki miłosierdzie jego!” (w. 1), i zwraca się do tych, których Bóg zgromadził: „Niech tak mówią, którzy są przez Pana odkupieni, których wykupił z ręki nieprzyjaciela, i zgromadził ich z krajów ze wschodu słońca i z zachodu, z północy i od morza” (w. 2-3). W sensie dosłownym to wygnańcy powracający z Babilonu; w sensie duchowym wszyscy, których Bóg wyrwał z zatracenia.

Zabłąkani na pustyni (w. 4-9)

Pierwszy obraz pokazuje zagubionych wędrowców: „Błądzili po puszczy na miejscu bezwodnym i nie znajdowali drogi do miasta, gdzieby można zamieszkać” (w. 4). Głód i pragnienie wyczerpują ich, aż zaczynają wołać. Wtedy Bóg „naprowadził ich na drogę prostą, aby doszli do miasta, w którym by mieszkali” (w. 7). Zakończenie niesie już całą nadzieję psalmu: „bo nasycił duszę głodną, i duszę łaknącą dobrami napełnił!” (w. 9).

Więźniowie (w. 10-16)

Drugi obraz jest ciemniejszy. Ci ludzie „Siedzieli w ciemnościach i w cieniu śmierci, związani w niedostatku i w żelazie” (w. 10), a psalm mówi, dlaczego: „bo się sprzeciwiali słowom Bożym i wyrokami Najwyższego wzgardzili” (w. 11). Ich niewola jest owocem ich winy. A jednak Bóg ich uwalnia: „przeto że skruszył drzwi miedziane, i połamał zapory żelazne” (w. 16). Tradycja odnosiła te słowa także do zstąpienia Chrystusa do otchłani i do każdej spowiedzi, w której Bóg kruszy kajdany grzesznika.

Psalm 107, 17-22: chorzy

Trzeci obraz opisuje chorych, którzy doszli na skraj grobu: „Wybawił ich z drogi ich nieprawości, bo dla niesprawiedliwości swoich byli poniżeni. Wszelkim pokarmem brzydziła się dusza ich i przybliżyli się aż do bram śmierci” (w. 17-18). Tutaj stoi najczęściej szukany werset psalmu: „Zesłał słowo swoje i uzdrowił ich, i wyrwał ich od zagłady” (w. 20). Uzdrowieni mają odpowiedzieć dziękczynieniem: „A niechaj składają ofiarę chwały i niech opowiadają uczynki jego z weselem!” (w. 22).

Psalm 107, 23-32: żeglarze w burzy

Ostatni obraz jest najbardziej żywy. Ci, „Którzy się puszczają okrętami na morze kupiectwo uprawiając na wodach wielkich” (w. 23), widzą, jak morze się wzdyma: „Podnoszą się aż do nieba i zstępują aż do przepaści” (w. 26), chwieją się „jak pijani” (w. 27). Potem Bóg „obrócił burzę jego w ciszę, i uspokoiły się nawałności jego” (w. 29) i przyprowadził ich „do portu pożądanego” (w. 30). Jak nie pomyśleć o burzy na Jeziorze Galilejskim, gdy Chrystus „rozkazał wiatrom i morzu, i stała się cisza wielka” (Mt 8, 26)? Uczniowie zobaczyli wtedy w czynie Jezusa to, co psalm przypisywał samemu Bogu.

Dwa refreny i zakończenie (w. 33-43)

Każdy obraz wyznaczają dwa refreny. Pierwszy mówi o modlitwie: „I wołali do Pana, gdy w ucisku byli, i wybawił ich z ich utrapień” (w. 13). Drugi o wdzięczności: „Niechże wysławiają Pana zmiłowania jego i cuda jego dla synów ludzkich” (w. 8). Ostatnia część poszerza spojrzenie: Bóg obraca rzeki w pustynię i pustynię w jeziora, osadza głodnych i błogosławi ich plony, a psalm kończy się pytaniem dla mądrego: „Któż mądry, a strzec będzie tego, i wyrozumie miłosierdzie Pańskie?” (w. 43).

Psalm 107, 20: „Zesłał słowo swoje i uzdrowił ich”

W sensie dosłownym werset 20 mówi o mocy Bożego rozkazu, który leczy słowem, bez lekarstw. Księga Mądrości mówiła to o Izraelitach uzdrowionych na pustyni: „Albowiem ani zioła ani plastry nie uzdrowiły ich, ale twoje słowo, Panie, które uzdrawia wszystko” (Mdr 16, 12).

Tradycja chrześcijańska widziała w nim więcej. Słowo, które Ojciec posyła, by uzdrawiać, to Jego wieczne Słowo: „A Słowo ciałem się stało, i mieszkało między nami” (J 1, 14). Uzdrowienia z Ewangelii wypełniają ten werset, jak uzdrowienie sługi setnika na odległość, jednym słowem Pana. Setnik to zrozumiał: „tylko powiedz słowo, a będzie uzdrowiony sługa mój” (Mt 8, 8); Kościół powtarza jego słowa przed każdą Komunią.

Dlatego psalmem modli się chętnie za chorych, a zarazem o uzdrowienie duszy: Słowo, które leczy ciała, przyszło przede wszystkim, by wyrwać ludzi „od zagłady”. Zob. też modlitwę o uzdrowienie.

Ojcowie Kościoła o psalmie 107

W Objaśnieniach psalmów św. Augustyn widzi w odkupionych Kościół zgromadzony z czterech stron świata. Cztery utrapienia oznaczają dla niego cztery stany duszy oddalonej od Boga: zagubienie kogoś, kto nie znajduje prawdziwego miasta, niewolę grzesznika, osłabienie kogoś, kto stracił smak pokarmu słowa, i burze, przez które przechodzą ci, którzy rządzą w Kościele. Na każde odpowiada to samo lekarstwo: wołanie do Boga, a potem dziękczynienie.

Pierwszy werset jest też aklamacją, która otwiera psalm 118 (117 w Wulgacie), Confitemini Domino, i która powtarza się po każdym wersecie w psalmie 136 (135 w Wulgacie), wielkim Hallel. Psalm poprzedni, jak powiedziano, opowiadał o niewiernościach ludu; ten opowiada o wierności Boga.

Psalm 107 w liturgii 1962 roku

Sobotnia Jutrznia. W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku psalm 106 odmawia się w sobotę na Jutrzni (Matutinum), podzielony na trzy części, po dwóch wielkich psalmach historycznych, 104 i 105 Wulgaty. Antyfony idą krok w krok za psalmem: Clamaverunt ad Dominum, et de necessitatibus eorum liberavit eos; Ipsi viderunt opera Dei et mirabilia ejus; Videbunt recti et laetabuntur, et intellegent misericordias Domini. Na końcu werset Exaltent Dominum in ecclesia plebis z odpowiedzią Et in cathedra seniorum laudent eum bierze się z wersetu 32. Oficjum dnia znajdziesz w brewiarzu.

W mszale.

• II niedziela po Objawieniu, niedziela Ewangelii o godach w Kanie, ma za graduał werset 20: Misit Dominus verbum suum, et sanavit eos: et eripuit eos de interitu eorum, z wersetem Confiteantur Domino misericordiae ejus.
• We wtorek wielkanocny graduał ma werset Dicant nunc, qui redempti sunt a Domino: quos redemit de manu inimici, et de regionibus congregavit eos: odkupieni z psalmu to ochrzczeni w noc paschalną.
• 22 lutego, w święto Katedry św. Piotra, traktus śpiewa werset 32: Exaltent eum in ecclesia plebis: et in cathedra seniorum laudent eum.
• 20 października, w święto św. Jana Kantego, kapłana i profesora krakowskiego słynnego z miłosierdzia dla ubogich, graduał śpiewa wersety 8-9: Confiteantur Domino misericordiae ejus… quia satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis, „bo nasycił duszę głodną”. Kościół wybrał je dla świętego, którego Kraków zapamiętał jako ojca ubogich; zob. artykuł o św. Janie Kantym.

Jak się modlić psalmem 107?

Psalm jest przede wszystkim modlitwą dziękczynienia po przejściu przez próbę. Możesz do niego wrócić:

• po uzdrowieniu albo rekonwalescencji, zatrzymując się przy wersecie 20;
• po powrocie z podróży, zwłaszcza morskiej albo w złą pogodę, z wersetami 23-32;
• po dobrej spowiedzi, jak więzień, któremu Bóg skruszył kajdany;
• w sobotę, w łączności z Oficjum Kościoła.

Módl się nim powoli, powtarzając refreny jak litanię, i zakończ słowami Chwała Ojcu. Inne formuły znajdziesz w modlitwie dziękczynnej.

Często zadawane pytania

O czym jest psalm 107?

To pieśń dziękczynna tych, których Bóg odkupił. Opisuje cztery utrapienia, zabłąkanych na pustyni, więźniów, chorych i żeglarzy w burzy, i pokazuje, że za każdym razem wołanie do Boga przynosi wybawienie. Na koniec zaprasza mądrego do rozważania miłosierdzia Pańskiego.

Co mówi psalm 107, werset 20?

U ks. Wujka: „Zesłał słowo swoje i uzdrowił ich, i wyrwał ich od zagłady”. W sensie dosłownym chodzi o moc Bożego słowa, które leczy rozkazem. Tradycja widzi w nim zapowiedź Słowa, które stało się ciałem, lekarza dusz i ciał.

Co mówi psalm 107, werset 29?

„i obrócił burzę jego w ciszę, i uspokoiły się nawałności jego”. To moment, w którym Bóg ucisza morze na wołanie żeglarzy; Ewangelia pokazuje Chrystusa, który robi to samo na Jeziorze Galilejskim.

Kto napisał psalm 107?

Psalm nie ma w tytule imienia autora, tylko Alleluja. Opiewa powrót rozproszonych, co wiąże go z czasem po wygnaniu babilońskim. Jak cały Psałterz, ma za głównego autora Ducha Świętego.

Czy psalm 107 to modlitwa o uzdrowienie?

Jest przede wszystkim dziękczynieniem za uzdrowienie i ocalenie, ale wersety 17-22 dobrze nadają się do modlitwy za chorych: przypominają, że Bóg słyszy wołanie tych, którzy „przybliżyli się aż do bram śmierci”, i że Jego słowo uzdrawia.

Kiedy odmawia się psalm 107 w brewiarzu?

W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku w sobotę na Jutrzni, podzielony na trzy części z antyfonami Clamaverunt ad Dominum, Ipsi viderunt opera Dei i Videbunt recti et laetabuntur.