Psalm 149: Śpiewajcie Panu pieśń nową, chwała jego w zgromadzeniu świętych

Psalm 149: jeden numer we wszystkich Bibliach

Psalm 149 ma ten sam numer w Wulgacie, u ks. Wujka i w Biblii Tysiąclecia. Obie numeracje, przesunięte od psalmu 9, schodzą się znowu od psalmu 148, bo Wulgata dzieli hebrajski psalm 147 na dwa (zob. psalm 147). Kto szuka «psalm 149», znajdzie więc tutaj ten sam psalm co w swojej Biblii, tylko w innym przekładzie; wersety też mają te same numery, od 1 do 9. Pozostałe odpowiedniki są na stronie Księgi Psalmów.

Nie należy go mylić z innymi psalmami, które zaczynają się tak samo: psalm 96 nowszych Biblii (95 w Wulgacie) i psalm 98 (97 w Wulgacie) także otwiera wezwanie „Śpiewajcie Panu pieśń nową”.

Psalm 149 — interpretacja

To przedostatni z psalmów Alleluja, które zamykają Psałterz, między kosmicznym wezwaniem psalmu 148, Laudate Dominum de caelis, „Chwalcie Pana z niebios”, a końcowym alleluja psalmu 150. Po uwielbieniu całego stworzenia przychodzi uwielbienie właściwe ludowi Bożemu, „zgromadzeniu świętych”.

Pieśń nowa (w. 1-3)

„Alleluja! Śpiewajcie Panu pieśń nową, chwała jego w zgromadzeniu świętych!” (w. 1). Łacina mówi in ecclesia sanctorum: w kościele świętych. Powód chwały jest podwójny: Bóg jest Stwórcą swego ludu i jego Królem. „Niech się weseli Izrael w tym, który go stworzył, a synowie Syjonu niech się radują w królu swoim!” (w. 2). Radość staje się muzyką: „Niechaj imię jego chwalą w chórze, na bębnie i na harfie niechaj mu grają!” (w. 3). To szukany werset 3: łacińskie in choro oznacza zarówno chór, jak taniec korowodu, a bęben i harfa to instrumenty świąt Izraela.

Św. Augustyn poświęcił pierwszemu wersetowi słynne kazanie: tylko człowiek nowy zna pieśń nową. Nowość śpiewu nie pochodzi z nowych słów, lecz z miłości, którą Duch Święty rozlewa w sercu; pieśnią nową jest nowe życie. Apokalipsa pokazuje odkupionych, którzy przed tronem śpiewają „jakby pieśń nową”, której nikt inny nie mógł się nauczyć (Ap 14, 3).

Bóg ma upodobanie w swoim ludzie (w. 4-5)

Werset 4 podaje fundament tej radości: „Bo ma Pan upodobanie w ludzie swoim i podniesie cichych ku zbawieniu” (w. 4). Łacina mówi beneplacitum est Domino in populo suo: Pan znajduje swoje upodobanie w swoim ludzie. Nie przede wszystkim lud kocha Boga; to Bóg znajduje w nim swoją radość. A podnosi cichych, nie możnych, jak nauczy Pan Jezus: „uczcie się ode mnie, żem jest cichy i pokornego serca” (Mt 11, 29).

„Rozweselą się święci w chwale, rozradują się na łożach swoich” (w. 5). Radość nie kończy się z dniem: święci cieszą się nawet na swoich posłaniach, w nocy, w ciszy. Liturgia usłyszała w tym wersecie odpoczynek męczenników w chwale, o czym niżej.

Miecze obosieczne (w. 6-9)

Druga część zaskakuje: „Wysławianie Boga w gardłach ich, a miecze obosieczne w rękach ich, aby uczynili pomstę nad narodami, karanie między ludami; aby powiązali królów ich w pęta, a szlachtę ich w okowy żelazne” (w. 6-8). W sensie dosłownym psalm przywołuje wojny Izraela z ludami, które go uciskały.

Lektura chrześcijańska zawsze nadawała temu mieczowi inne imię. List do Hebrajczyków mówi: „Albowiem mowa boża jest żywa i skuteczna i przenikliwsza, niż wszelki miecz obosieczny” (Hbr 4, 12). Św. Paweł nazywa bronią chrześcijanina „miecz ducha (którym jest słowo boże)” (Ef 6, 17), a w Apokalipsie miecz obosieczny wychodzi z ust samego Chrystusa (Ap 1, 16). Święci zdobywają narody przepowiadaniem, a związani królowie to ci, których Ewangelia poddała Chrystusowi. Św. Paweł mówi: „broń naszego bojowania nie jest cielesna” (2 Kor 10, 4).

Psalm kończy się zdaniem, które daje klucz do całości: „Taka jest chwała dla wszystkich świętych jego. Alleluja!” (w. 9). Chwałą świętych nie jest panowanie nad ludźmi, lecz udział w sądzie i zwycięstwie Boga.

Psalm 149 w finale Psałterza

Ostatnie pięć psalmów Biblii hebrajskiej, od 146 do 150, zaczyna się i kończy słowem Alleluja, czyli chwalcie Pana; u ks. Wujka psalm 149 też otwiera i zamyka to słowo (w. 1, w. 9). Psałterz, który zaczął się od błogosławieństwa sprawiedliwego i przeszedł przez skargi, prośby i pokutę, kończy się samą chwałą. To nie przypadek redakcji, lecz nauka: wszystkie modlitwy człowieka, nawet najbardziej udręczone, zmierzają do uwielbienia. Psalm 148 każe chwalić Boga niebu i ziemi, psalm 149 Jego ludowi, psalm 150 każe wołać: „Wszelki duch niechaj Pana chwali!” (Ps 150, 6). Kościół, który odmawia psalmy co tydzień, za każdym razem kończy tę drogę tak samo.

Najważniejsze wersety psalmu 149

• Psalm 149, 1 — „Śpiewajcie Panu pieśń nową, chwała jego w zgromadzeniu świętych!” (w. 1).
• Psalm 149, 3 — „Niechaj imię jego chwalą w chórze, na bębnie i na harfie niechaj mu grają!” (w. 3).
• Psalm 149, 4 — „Bo ma Pan upodobanie w ludzie swoim i podniesie cichych ku zbawieniu” (w. 4).
• Psalm 149, 5 — „Rozweselą się święci w chwale” (w. 5): werset męczenników.
• Psalm 149, 6 — „Wysławianie Boga w gardłach ich, a miecze obosieczne w rękach ich” (w. 6).

Psalm 149 w liturgii 1962 roku

Sobotnie Laudesy. Psalm 149 należy do trzech psalmów chwały, razem z psalmami 148 i 150, od których godzina Laudesów wzięła swoją nazwę (laudes, pochwały): przed reformą św. Piusa X (1911) śpiewano je razem codziennie na końcu tej godziny. W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku psalm 149 otwiera Laudesy w sobotę w układzie zwykłym, z antyfoną Filii Sion exsultent in Rege suo, a psalm 150 je zamyka. W czasach pokuty, gdy Laudesy zaczynają się od Miserere, psalm 149 przechodzi na Prymę tego samego dnia. Znajdziesz go w brewiarzu.

Msze o męczennikach. W Mszale z 1962 roku wersety 5 i 1, Exsultabunt sancti in gloria: laetabuntur in cubilibus suis. V. Cantate Domino canticum novum: laus ejus in ecclesia sanctorum, tworzą graduał Mszy świętych męczenników Wita, Modesta i Krescencji (15 czerwca; w kalendarzu 1962 roku już tylko wspomnienie). Kościół rozpoznaje w nich świętych, którzy walczyli tylko mieczem wiary i teraz radują się w chwale. Więcej o świętych, których czci Kościół, w artykule o świętych katolickich.

Jak się modlić psalmem 149?

• Rano. Werset 1 otwiera dzień pieśnią nową: bardziej niż nowe słowa, odnowione serce. Dobrze łączy się z modlitwą poranną.
• We wspólnocie Kościoła. Ten psalm modli się w liczbie mnogiej: «zgromadzenie świętych» to cały Kościół, walczący, cierpiący i triumfujący, zjednoczony w świętych obcowaniu, które świętujemy w uroczystość Wszystkich Świętych.
• Przed czytaniem Pisma. Werset 6 przypomina, że słowo Boże jest mieczem: przyjmuje się je, by zostać przez nie przebitym i nawróconym, zanim się nim wymachuje wobec innych.
• W święta męczenników, z wersetem 5, prosząc o ich męstwo.

Zakończ słowami Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

O czym jest psalm 149?

To pieśń radości ludu Bożego, który chwali swego Stwórcę i Króla pieśnią nową. Mówi, że Pan ma upodobanie w swoim ludzie i podnosi cichych. Jego miecze obosieczne oznaczają według tradycji słowo Boże, które zdobywa narody, a nie przemoc.

Co znaczy „ma Pan upodobanie w ludzie swoim”?

To werset 4. Bóg znajduje radość w tych, których wybrał, a podnosi i zbawia cichych. Łacina, beneplacitum est Domino in populo suo, wyraża upodobanie Boga, które poprzedza wszelką naszą miłość do Niego.

Co mówi psalm 149, werset 3?

U ks. Wujka: „Niechaj imię jego chwalą w chórze, na bębnie i na harfie niechaj mu grają!”. To wezwanie do uwielbienia całym człowiekiem, głosem, ruchem i muzyką, jak na świętach Izraela.

Co oznaczają miecze obosieczne w psalmie 149?

W sensie dosłownym przywołują wojny Izraela z jego ciemiężcami. Nowy Testament nazywa słowo Boże mieczem obosiecznym (Hbr 4, 12), dlatego Ojcowie czytali ten werset o przepowiadaniu, którym święci zdobywają świat dla Chrystusa.

Kto napisał psalm 149?

Psalm ma tylko tytuł Alleluja, bez imienia autora. Tradycja zalicza go do psalmów chwały, a cały Psałterz wiąże z Dawidem; wielu komentatorów umieszcza go po powrocie z wygnania. Głównym autorem jest Duch Święty.

Kiedy Kościół śpiewa psalm 149?

W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku w każdą sobotę jako pierwszy psalm Laudesów. Do reformy z 1911 roku śpiewano go codziennie na Laudesach, razem z psalmami 148 i 150.