Psalm 150: Chwalcie Pana w świątyni jego

Psalm 150 — ta sama numeracja?

Tak. Numeracja Wulgaty (i ks. Wujka) oraz numeracja hebrajska (Biblii Tysiąclecia i innych nowych przekładów) różnią się przez większą część Psałterza o jeden, ale schodzą się na samym końcu: Wulgata dzieli na dwa hebrajski psalm 147, i od psalmu 148 oba systemy mają te same numery. Psalm 150 jest więc psalmem 150 w każdej Biblii, a jego wersety także liczy się wszędzie tak samo. Szukany «psalm 150 6» to werset 6 tej strony.

Psalm 150 — interpretacja

Psalm 150 nie prosi o nic i niczego nie opowiada. Jest samą chwałą. Każde zdanie zaczyna się tym samym wezwaniem, „Chwalcie”, aż ostatnie rozszerza je na wszystko, co żyje. Jest zakończeniem piątej księgi Psałterza i zarazem całego zbioru: sto pięćdziesiąt psalmów skarg, próśb, pouczeń i dziękczynień kończy się czystym uwielbieniem.

Gdzie chwalić? (w. 1)

„Alleluja! Chwalcie Pana w świątyni jego, chwalcie go na firmamencie mocy jego!” (w. 1). Łacińskie in sanctis ejus można rozumieć jako «w jego świętym miejscu» albo «w jego świętych». Psalm obejmuje ziemię i niebo: świątynię, w której zbiera się lud, i firmament, czyli sklepienie nieba, gdzie chwalą Boga aniołowie. Liturgia Kościoła łączy te dwa chóry w jeden.

Za co chwalić? (w. 2)

„Chwalcie go dla potężnych czynów jego, chwalcie go według mnóstwa wielkości jego!” (w. 2). To jedyny werset, który podaje powód chwały: to, co Bóg uczynił, i to, kim jest. Wszystkie wcześniejsze psalmy opowiadały o tych czynach: stworzenie, wyjście z Egiptu, przymierze, przebaczenie. Ostatni psalm tylko je zbiera.

Czym chwalić? (w. 3-5)

Następuje cała orkiestra świątyni: „Chwalcie go głosem trąby, chwalcie go na harfie i na cytrze!” (w. 3); „Chwalcie go na bębnie i w korowodach, chwalcie go na strunach i na fletniach!” (w. 4); „Chwalcie go na cymbałach dźwięcznych, chwalcie go na cymbałach gromkich!” (w. 5). Trąba kapłanów, harfa i cytra lewitów, bęben i taniec ludu: każdy ma swój głos. Wulgata mówi w wersecie 4 o organum, co ks. Wujek oddaje jako „fletnie”; od tego łacińskiego słowa pochodzi nazwa organów, które zabrzmią potem w kościołach.

Św. Augustyn kończy tym psalmem swoje Enarrationes in Psalmos, wykład całego Psałterza, i czyta instrumenty duchowo: to sami święci, każdy ze swoją cnotą i swoim głosem, zgodni w jednej chwale. Różnorodność darów nie rozbija chóru, lecz go tworzy.

Zakończenie całego Psałterza

Psałterz dzieli się od starożytności na pięć ksiąg, a każda kończy się krótkim błogosławieństwem, doksologią. Pierwsza księga kończy się na psalmie 41 (40 w Wulgacie): „Błogosławiony Pan, Bóg Izraela, od wieku i aż na wieki!” (Ps 40,14). Druga na psalmie 72 (71), z dopiskiem „Skończyły się pieśni Dawida, syna Jessego”. Trzecia na psalmie 89 (88), czwarta na psalmie 106 (105). Piąta księga nie ma osobnej doksologii: jest nią cały psalm 150. Wszystkie ostatnie psalmy, od 146 do 150 w numeracji hebrajskiej, zaczynają się od słowa «Alleluja», jakby Psałterz, który zaczął się od błogosławieństwa człowieka w psalmie 1, chciał skończyć się samym uwielbieniem Boga.

Psalm 150 6: „Wszelki duch niechaj Pana chwali!”

Ostatni werset całego Psałterza brzmi u ks. Wujka: „Wszelki duch niechaj Pana chwali! Alleluja!” (w. 6). Po łacinie Omnis spiritus laudet Dominum. Słowo „duch” obejmuje wszystko, co oddycha: ludzi, zwierzęta, aniołów. Po stu czterdziestu dziewięciu psalmach chwała wychodzi poza świątynię i Izraela i staje się zadaniem całego stworzenia, tak jak w wizji św. Jana, gdzie „wszelkie stworzenie, które jest w niebie i na ziemi” oddaje cześć Barankowi (Ap 5,13).

Te słowa weszły głęboko w polszczyznę. Ludowe zawołanie Wszelki duch Pana Boga chwali!, wypowiadane w chwili nagłego przestrachu, nawiązuje właśnie do tego wersetu. Za tym zwrotem, dziś często żartobliwym, stoi stara wiara: wszystko, co dobre, chwali Stwórcę.

Psalm 150 w liturgii 1962

W brewiarzu. W Brewiarzu rzymskim 1962 psalm 150 jest ostatnim psalmem laudesów w sobotę, z antyfoną Omnis spiritus laudet Dominum. Przed reformą św. Piusa X (1911) psalmy 148, 149 i 150 odmawiano razem na zakończenie laudesów każdego dnia: od tych trzech psalmów chwały, Laudate, godzina wzięła swoją nazwę. Psalm 150 zamyka też laudesy w Oficjum za zmarłych: Kościół, modląc się za dusze czyśćcowe, kończy poranną modlitwę tym samym uwielbieniem, do którego one zmierzają. O tradycyjnym Oficjum przeczytasz w artykule o Divinum Officium, a godzinę dnia odmówisz w brewiarzu.

Na co dzień. Kto nie odmawia brewiarza, może używać psalmu 150 jak hymnu Te Deum: jako modlitwy dziękczynnej po otrzymanej łasce, na koniec roku, po chrzcie czy ślubie.

Psalm 150 w muzyce

Ze wszystkich psalmów ten najczęściej przyciągał kompozytorów, bo sam wylicza instrumenty. Wśród jego znanych opracowań jest Psalm 150 Césara Francka, na chór, orkiestrę i organy. W liturgii łacińskiej psalm śpiewano na tonach psalmowych chorału gregoriańskiego, i tak brzmi on do dziś w laudesach sobotnich.

Jak modlić się psalmem 150?

• Na zakończenie modlitwy. Tak jak psalm zamyka Psałterz, może zamykać twój pacierz, różaniec czy czytanie Pisma.
• Po wysłuchanej prośbie. Zamiast długiego dziękczynienia powiedz Bogu po prostu werset 2: za Jego czyny i za to, kim jest. Inne modlitwy znajdziesz w artykule o modlitwie dziękczynnej.
• Z dziećmi. Wyliczanka instrumentów z wersetów 3-5 dobrze trafia do dzieci: można ją czytać, wskazując, czym każdy może chwalić Boga.
• W cierpieniu. Ten psalm przypomina, dokąd zmierza każda modlitwa, także pełna łez: do chwały, w której nie będzie już prośby.

O całym Psałterzu, jego numeracji i najczęściej szukanych psalmach przeczytasz na stronie Księgi Psalmów. Psalm 150 dobrze czytać razem z dwoma poprzednimi: psalmem 148, wezwaniem całego stworzenia, i psalmem 149, pieśnią ludu.

Często zadawane pytania

Jak zaczyna się psalm 150?

U ks. Wujka: „Alleluja! Chwalcie Pana w świątyni jego, chwalcie go na firmamencie mocy jego!”. Po łacinie Laudate Dominum in sanctis ejus. Psalm ma tylko sześć wersetów i w każdym powtarza wezwanie do chwały.

Czy psalm 150 ma inny numer w Wulgacie?

Nie. Numeracja Wulgaty i numeracja hebrajska różnią się w większej części Psałterza, ale od psalmu 148 są znów zgodne. Psalm 150 ma ten sam numer u ks. Wujka, w Biblii Tysiąclecia i w księgach liturgicznych.

Co oznacza psalm 150, werset 6?

„Wszelki duch niechaj Pana chwali!” to ostatnie słowa Psałterza. Wzywają do chwały wszystko, co żyje i oddycha, nie tylko Izraela. Z tego wersetu pochodzi polskie zawołanie Wszelki duch Pana Boga chwali!.

Jakie instrumenty wymienia psalm 150?

U ks. Wujka: trąbę, harfę, cytrę, bęben, struny, fletnie i dwa rodzaje cymbałów, a także korowody, czyli taniec. To instrumenty muzyki świątynnej Izraela; Ojcowie Kościoła czytali je także duchowo, jako różne głosy świętych w jednej chwale.

Kto napisał psalm 150?

Psalm nie ma tytułu ani autora; zaczyna się od słowa „Alleluja”. Tradycja przyjmuje, że Psałterz w znacznej części pochodzi od Dawida, ale autorstwa tego psalmu nie da się wskazać na pewno.

Kiedy Kościół odmawia psalm 150?

W Brewiarzu rzymskim 1962 na zakończenie laudesów w sobotę i w laudesach Oficjum za zmarłych. Do 1911 roku odmawiano go codziennie, razem z psalmami 148 i 149, na końcu laudesów.