Psalm 38 (37 w Wulgacie): Panie, nie karć mnie w zapalczywości twojej

Psalm 38 czy psalm 37?

Ten psalm jest 38 w Biblii Tysiąclecia i współczesnych przekładach, które idą za tekstem hebrajskim, a 37 w Wulgacie, Septuagincie i u ks. Wujka, bo łączą one w jeden psalmy 9 i 10. To ten sam tekst; numery wersetów są w obu Bibliach te same, bo obie liczą tytuł jako werset 1. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.

Psalm zaczyna się prawie tak samo jak psalm 6, pierwszy z psalmów pokutnych: „Panie, w zapalczywości twej nie karć mnie i w gniewie twoim mnie nie karz” (Ps 6,2). To podobieństwo bywa źródłem pomyłek, podobnie jak sąsiednie numery. Psalm 37 Biblii Tysiąclecia to Noli aemulari, „Nie obruszaj się z powodu złoczyńców” (psalm 37 (36 w Wulgacie)). Psalm 38 Wulgaty to Dixi, custodiam, o krótkości życia, w nowszych Bibliach psalm 39: „Będę strzegł dróg moich, abym nie zgrzeszył językiem moim” (psalm 39 (38 w Wulgacie)).

Psalm 38 — interpretacja

Tytuł brzmi: „Psalm Dawidowy. Ku wspominaniu, o sabacie” (w. 1). Pokutnik układa przed Bogiem pamiątkę swojej nędzy, aby Bóg o nim wspomniał.

Grzech jak choroba (w. 2-9)

Psalm otwiera prośba: „Panie, nie karć mnie w zapalczywości twojej i w gniewie twoim mnie nie karz!” (w. 2). Pokutnik prosi, by Bóg go karcił jak ojciec, a nie jak rozgniewany sędzia. Potem opisuje swój stan z rzadką surowością: „Nie masz zdrowia w ciele moim dla gniewu twego, nie masz pokoju kościom moim dla grzechów moich” (w. 4). Nie szuka wymówek: „Albowiem nieprawości moje przewyższyły głowę moją i jak brzemię ciężkie zaciążyły na mnie” (w. 5), a jego rany ropieją „z powodu głupoty mojej” (w. 6).

Werset 7, o który pytają szukający «psalm 38 7», pokazuje człowieka zgiętego pod ciężarem: „Znędzniałem i skurczyłem się bardzo, cały dzień chodziłem zasmucony” (w. 7). Psalm łączy cierpienie ciała i duszy. Nie twierdzi, że każda choroba jest karą za jakąś winę; daje głos człowiekowi, który uznaje, że jego grzech dosięgnął wszystkiego, co w nim jest. Św. Augustyn widzi tu stan człowieka zranionego po upadku, a w cierpieniu pokutnika lekarstwo, którego Bóg używa, by uleczyć.

Pragnienie przed Bogiem (w. 10-11)

Pośród skargi pada zdanie ufności: „Panie, przed tobą jest cała tęsknota moja i wzdychanie moje przed tobą nie jest skryte” (w. 10). Łacina mówi ante te omne desiderium meum. Komentując ten psalm, św. Augustyn wyprowadził stąd jedną ze swoich najbardziej znanych nauk o modlitwie: samo pragnienie jest modlitwą, a jeśli pragnienie trwa nieustannie, nieustanna jest i modlitwa. Kto nie znajduje już słów, wciąż może pragnąć Boga.

Opuszczony przez bliskich (w. 12-15)

Pokutnik jest sam: „Przyjaciele moi i bliscy moi przybliżyli się ku mnie i stanęli, a którzy przy mnie byli, stali z daleka. I gwałt czynili ci, którzy szukali duszy mojej” (w. 12). On nie odpowiada: „A ja jak głuchy nie słyszałem i byłem jak niemy, nie otwierający ust swoich” (w. 14).

Tradycja rozpoznała tu Chrystusa w Męce. Na Kalwarii „wszyscy jego znajomi stali z daleka” (Łk 23,49); przed Sanhedrynem „Jezus milczał” (Mt 26,63), jak baranek z Księgi Izajasza, który „nie otworzył ust swoich” (Iz 53,7). Sprawiedliwy wziął na siebie skargę grzesznika.

Wyznanie i wołanie (w. 16-23)

Ostatnia część wraca do nadziei: „Albowiem w tobie, Panie, nadzieję miałem; ty mnie wysłuchasz, Panie, Boże mój!” (w. 16). Pokutnik wyznaje: „Albowiem nieprawość moją oznajmię i będę się troskał za grzech mój” (w. 19). Psalm kończy się dwoma krótkimi okrzykami: „Nie opuszczaj mnie, Panie, Boże mój, nie odstępuj ode mnie!” (w. 22) i „Bądź gotów na ratunek mój, Panie, Boże zbawienia mego!” (w. 23).

Trzeci z siedmiu psalmów pokutnych

Tradycja Kościoła zebrała siedem psalmów, które wyrażają skruchę. W numeracji Wulgaty są to psalmy 6, 31, 37, 50 (Miserere), 101, 129 (De profundis) i 142; w Biblii Tysiąclecia 6, 32, 38, 51, 102, 130 i 143. Ten jest trzeci, między psalmem 32 (31 w Wulgacie), „Błogosławieni, którym odpuszczone są nieprawości”, a Miserere. Brewiarz rzymski 1962 roku podaje je w dodatku, z antyfoną Ne reminiscaris, Domine, delicta nostra i z Litanią do Wszystkich Świętych; pobożność katolicka odmawia je razem zwłaszcza w Wielkim Poście i w dni pokuty.

Psalm 37 w liturgii 1962 roku

Jutrznia wtorku. W brewiarzu rzymskim 1962 roku psalm 37 Wulgaty śpiewa się w jutrzni wtorku, w trzecim nokturnie, podzielony na dwie części, z antyfonami Ne in ira tua corripias me, Domine i Intende in adjutorium meum, Domine, virtus salutis meae. Oficjum dnia znajdziesz w brewiarzu.

Wielki Piątek. W jutrzni Wielkiego Piątku, w Ciemnej Jutrzni, psalm otwiera drugi nokturn z antyfoną Vim faciebant qui quaerebant animam meam, z wersetu 12: „I gwałt czynili ci, którzy szukali duszy mojej”. Kościół słyszy w nim głos Chrystusa otoczonego przez nieprzyjaciół.

Wielki Post. Mszał 1962 roku bierze z niego introit środy II tygodnia Wielkiego Postu: Ne derelinquas me, Domine Deus meus, ne discedas a me: intende in adjutorium meum, Domine, virtus salutis meae (wersety 22-23), z wersetem 2 jako wersetem psalmu.

Jak się modlić psalmem 38?

Przed spowiedzią. Werset 19 jest aktem oskarżenia samego siebie. Przygotowuje do spowiedzi, nie zamykając w wstydzie, bo psalm zaczyna się i kończy nadzieją. Dobrze łączy się z aktem skruchy.

W chorobie. Chory może złączyć swoje cierpienie z cierpieniem pokutnika i Chrystusa, ofiarując to, czego zmienić nie może.

Gdy modlitwa jest sucha. Wystarczy werset 10: powiedzieć Bogu, że cała moja tęsknota jest przed Nim.

W Wielki Piątek, rozważając milczenie Chrystusa przed oskarżycielami. Zakończ go doksologią Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Kto napisał psalm 38?

Tytuł przypisuje go Dawidowi. Tradycja słyszy w nim głos króla pokutnika, a głębiej głos Chrystusa, który wziął na siebie ciężar grzechów, które nie były Jego.

Czy psalm 38 jest psalmem pokutnym?

Tak, jest trzecim z siedmiu psalmów pokutnych: 6, 32, 38, 51, 102, 130 i 143 w Biblii Tysiąclecia; 6, 31, 37, 50, 101, 129 i 142 w Wulgacie. Wyraża skruchę grzesznika, który uznaje swoją winę, nie rozpaczając.

O czym jest psalm 38?

To modlitwa człowieka przygniecionego grzechami, chorego i opuszczonego, który wyznaje Bogu winę i w Nim pokłada nadzieję. Psalm uczy łączyć wyznanie grzechu z ufnością.

Co mówi psalm 38, werset 10?

U ks. Wujka: „Panie, przed tobą jest cała tęsknota moja i wzdychanie moje przed tobą nie jest skryte”. Św. Augustyn czyta w nim, że pragnienie jest już modlitwą: kto bez przerwy pragnie Boga, modli się bez przerwy, nawet gdy milczy.

Co mówi psalm 38, werset 7?

U ks. Wujka: „Znędzniałem i skurczyłem się bardzo, cały dzień chodziłem zasmucony”. To obraz człowieka zgiętego pod ciężarem grzechu i cierpienia. Psalm nie zatrzymuje się na tym smutku: prowadzi do wyznania winy i do wołania o ratunek.

Kiedy odmawia się psalm 38?

W brewiarzu 1962 roku we wtorek w jutrzni, a także w Ciemnej Jutrzni Wielkiego Piątku. Wraz z pozostałymi psalmami pokutnymi odmawia się go zwłaszcza w Wielkim Poście.