Psalm 113 (112 w Wulgacie): Chwalcie, słudzy, Pana

Psalm 113 czy psalm 112?

Biblia Tysiąclecia i inne współczesne przekłady, idące za tekstem hebrajskim, numerują ten psalm jako 113; Wulgata, Brewiarz i Biblia ks. Wujka jako 112, ponieważ łączą hebrajskie psalmy 9 i 10. To ten sam tekst, Laudate, pueri. Wersety mają w obu numeracjach te same numery: «psalm 113, 3» i «psalm 113, 9» to wersety 3 i 9 na tej stronie.

Numer 113 oznacza jednak w Wulgacie inny psalm: In exitu Israel de Aegypto, który odpowiada hebrajskim psalmom 114 i 115 i który Wujek zaczyna słowami: „Gdy wychodził Izrael z Egiptu, dom Jakuba od ludu obcego” (Ps 113, 1). A psalm 112 współczesnych Biblii, Beatus vir qui timet Dominum, to psalm 111 Wulgaty: „Błogosławiony mąż, który się boi Pana”. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.

Psalm 113 — interpretacja

Psalm otwiera Hallel, serię psalmów uwielbienia (113-118 według numeracji hebrajskiej), które Żydzi śpiewali w wielkie święta, a zwłaszcza na Paschę. Według tradycji szeroko przyjmowanej przez komentatorów właśnie ten Hallel zaśpiewał Pan z Apostołami na zakończenie Ostatniej Wieczerzy: „I hymn odmówiwszy, wyszli na górę Oliwną” (Mt 26, 30).

Wezwanie do uwielbienia (w. 1-3)

„Alleluja! Chwalcie, słudzy, Pana, chwalcie imię Pańskie!” (w. 1). Łacińskie pueri znaczy dosłownie „chłopcy”, ale w Biblii oznacza przede wszystkim sługi Pana; Wujek oddaje to słowem „słudzy”. Ojcowie lubili słyszeć w nim także małych i pokornych, którzy jedyni umieją naprawdę chwalić. Uwielbienie nie ma końca w czasie, „odtąd i aż na wieki” (w. 2), ani granic w przestrzeni: „Od wschodu słońca aż do zachodu, chwalebne jest imię Pańskie” (w. 3). Prorok Malachiasz zapowiada to samo w odniesieniu do ofiary: „Bo od wschodu słońca aż do zachodu wielkie jest imię moje między narodami i na każdym miejscu poświęcają i składają imieniu memu ofiarę czystą” (Ml 1, 11); tradycja odnosiła te słowa do Ofiary Mszy świętej.

Najwyższy, który patrzy w dół (w. 4-6)

„Wywyższony jest Pan nad wszystkie narody i nad niebiosa chwała jego” (w. 4). A jednak: „Któż jest jak Pan, Bóg nasz, który mieszka na wysokości, a na niskość spogląda na niebie i na ziemi?” (w. 5-6). Cała religia biblijna mieści się w tym kontraście: transcendencja Boga nie oddala Go od małych, tylko sprawia, że może ich dosięgnąć.

Ubogi i niepłodna (w. 7-9)

„Który podnosi z ziemi biednego i z gnoju wywyższa ubogiego, aby go posadzić z książętami, z książętami ludu swego!” (w. 7-8). To niemal słowa pieśni Anny z Pierwszej Księgi Samuela (u Wujka I Królewskiej): „Wzbudza z prochu nędzarza, a z gnoju podnosi ubogiego, aby siedział z książęty” (1 Sm 2, 8). Najświętsza Maryja Panna podejmie je w Magnificat: „Strącił mocarzy ze stolicy, a podwyższył pokornych” (Łk 1, 52). Ostatni werset wieńczy całość: „Który czyni, iż niepłodna mieszka w domu matka synów z weselem” (w. 9). Sara, Anna i Elżbieta są jego figurami; Ojcowie widzieli w nim także Kościół z pogan, długo niepłodny, a teraz matkę niezliczonych dzieci.

Najważniejsze wersety psalmu 113

• Psalm 113, 1-2: wezwanie sług Pańskich i błogosławieństwo imienia Pańskiego „odtąd i aż na wieki”, które Kościół powtarza w antyfonie Nieszporów niedzielnych.
• Psalm 113, 3: „Od wschodu słońca aż do zachodu, chwalebne jest imię Pańskie”, zapowiedź uwielbienia powszechnego, zestawiana z proroctwem Malachiasza.
• Psalm 113, 5-6: Bóg, który mieszka na wysokości, a patrzy na to, co niskie.
• Psalm 113, 9: niepłodna, która staje się radosną matką synów, werset nadziei dla małżeństw czekających na dziecko.

Psalm 113, pieśń Anny i Magnificat

Psalm tworzy z pieśnią Anny i z Magnificat jakby jedną linię. Anna, długo niepłodna, prosiła w Szilo, by Pan wejrzał na „utrapienie służebnicy” swojej (1 Sm 1, 11); otrzymawszy Samuela, śpiewa Boga, który podnosi ubogiego. Maryja, Dziewica, której Bóg dał Syna bez udziału mężczyzny, śpiewa tego samego Boga, który „podwyższył pokornych” (Łk 1, 52). Psalm 113 jest jak szkic obu tych pieśni: Bóg, który mieszka na wysokości, wybiera to, co niskie, aby okazać swoją chwałę. O kantyku Maryi przeczytasz w artykule o Magnificat.

Psalm 113 w liturgii 1962 roku

Nieszpory niedzielne. W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku psalm 112 Wulgaty jest czwartym psalmem Nieszporów niedzielnych, po psalmie 109, Dixit Dominus, Confitebor i Beatus vir, a przed In exitu. Jego antyfona brzmi Sit nomen Domini benedictum in saecula. Odmawia się go co tydzień w brewiarzu; budowę tej Godziny wyjaśnia artykuł o Nieszporach.

Nieszpory Matki Bożej. Psalm wraca w Nieszporach świąt Najświętszej Maryi Panny, między Dixit Dominus a Laetatus sum, z antyfoną Laeva ejus sub capite meo. Kościół słyszy w nim chwałę pokornej służebnicy, na którą Bóg wejrzał, i radosnej matki synów z wersetu 9; ten sam układ psalmów służy Nieszporom z Oficjum wspólnego o dziewicach.

W Mszale. Mszał z 1962 roku wziął dosłownie łacińskie Laudate, pueri. Werset 1 jest wersetem Alleluja w święto Świętych Młodzianków (28 grudnia) i w Sobotę w Białym Tygodniu, gdy nowo ochrzczeni z Wigilii Paschalnej składali białe szaty.

Jak się modlić psalmem 113?

• Wieczorem, z Kościołem. To psalm wieczornego uwielbienia: zamyka niedzielę wdzięcznością.
• Po łasce otrzymanej w ubóstwie albo upokorzeniu, gdy Bóg podniósł to, co upadło.
• W oczekiwaniu dziecka. Małżonkowie, którzy czekają na dziecko albo go pragną, mogą powierzyć Bogu swoje pragnienie wersetem 9, jak Anna w przybytku w Szilo; zob. modlitwę o dziecko.
• Z Magnificat. Psalm jest jego zapowiedzią: dobrze modlić się nim razem z kantykiem Maryi i z psalmem 117 (116 w Wulgacie): „Chwalcie Pana wszystkie narody”.

Zakończ modlitwą Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

O czym jest psalm 113?

To hymn, który wzywa sługi Boże, by chwalili Jego imię w każdym czasie i w każdym miejscu. Opiewa Boga najwyższego, który pochyla się nad małymi, podnosi ubogiego i daje niepłodnej radość macierzyństwa.

Co mówi psalm 113, werset 3?

„Od wschodu słońca aż do zachodu, chwalebne jest imię Pańskie”. Zapowiada uwielbienie powszechne; tradycja zestawia go z proroctwem Malachiasza o ofierze czystej składanej na każdym miejscu między narodami.

Co znaczą wersety 7-9 psalmu 113?

Opisują dzieło Boga na rzecz pokornych: podnosi ubogiego z prochu, by posadzić go z książętami, a niepłodną czyni radosną matką. To te same myśli, które wyrażają pieśń Anny i Magnificat.

Dlaczego psalm mówi „Chwalcie, słudzy, Pana”?

Łacińskie pueri, podobnie jak słowo hebrajskie, oznacza sługi; Wujek tłumaczy je słowem „słudzy”. Ponieważ pueri znaczy też „chłopcy”, liturgia przyjęła i ten sens: śpiewa ten werset w Mszy Świętych Młodzianków.

Kto napisał psalm 113?

Tytuł zawiera tylko Alleluja i nie podaje autora. Tradycja żydowska stawia go na początku Hallelu śpiewanego w święta; ludzki autor pozostaje nieznany, a głównym autorem jest Duch Święty.

Kiedy odmawia się psalm 113?

W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku co niedzielę w Nieszporach, jako czwarty psalm, a także w Nieszporach świąt Matki Bożej. Można się nim modlić zawsze, gdy chce się podziękować Bogu, że podniósł to, co było małe i poniżone.