Psalm 75 (74 w Wulgacie): Sławić cię będziemy, Boże

Psalm 75 czy psalm 74?

Współczesne polskie Biblie numerują ten psalm jako 75, według hebrajskiego; Wulgata, Brewiarz rzymski i Biblia ks. Wujka jako 74, bo łączą hebrajskie psalmy 9 i 10. To ten sam tekst, a wersety mają te same numery. Zestawienie wszystkich psalmów jest na stronie Księgi Psalmów.

Kto szuka «psalmu 75», może trafić na dwa teksty, a kto szuka «psalmu 74», na jeszcze inny:

• psalm 75 (hebr.) = psalm 74 (Wulgata): Confitebimur tibi, na tej stronie;
• psalm 76 (hebr.) = psalm 75 Wulgaty: Notus in Judæa, „Znany jest Bóg w Judzie”, zwycięstwo Boga na Syjonie, który w Brewiarzu następuje po naszym w tej samej godzinie;
• psalm 74 (hebr.) = psalm 73 Wulgaty: Ut quid, Deus, skarga nad spaloną świątynią.

Psalm 75 — interpretacja

Tytuł

Ks. Wujek przekłada: „Na koniec. «Nie zatracaj.» Psalm pieśni Asafowy” (w. 1). Łacina ma Ne corrumpas, „nie niszcz”: to samo hebrajskie określenie stoi w tytułach trzech psalmów Dawida, psalmów 56-58 Wulgaty. Wielu widzi w nim nazwę znanej melodii, na którą psalm miał być śpiewany; dokładny sens nie jest pewny. Asaf był jednym ze śpiewaków Dawida i ojcem rodu śpiewaków świątynnych.

Werset 2: chwała

Lud zaczyna: „Sławić cię będziemy, Boże, sławić będziemy i wzywać imienia twego; opowiadać będziemy dziwne sprawy twoje” (w. 2). Łacińskie Confitebimur tibi, Deus łączy wyznanie i chwałę: wysławiać Boga to wyznawać, kim jest i co uczynił.

Wersety 3-6: mówi Bóg

Nagle głos zabiera sam Bóg: „Gdy obiorę czas, ja ze sprawiedliwością sądzić będę” (w. 3). Sąd jest odłożony, nie zapomniany. Nawet gdy ziemia zdaje się rozpadać, to On ją podtrzymuje: „Roztopiła się ziemia i wszyscy, którzy mieszkają na niej; ja jej filary umocniłem” (w. 4). Potem przestroga dla pysznych: „Mówiłem nieprawym: «Nie czyńcie nieprawości!» a występnym: «Nie podnoście rogu!»” (w. 5). Róg w Biblii oznacza siłę i dumę; podnosić róg to wynosić się nad innych i nad Boga.

Wersety 7-8: tylko Bóg jest sędzią

Ratunek nie przyjdzie „ani od wschodu ani od zachodu, ani od pustynnych gór” (w. 7), „albowiem Bóg jest sędzią. Tego poniża, a owego podwyższa” (w. 8). To samo odwrócenie losów śpiewa Anna, matka Samuela: „Pan ubogim czyni i wzbogaca, poniża i podwyższa” (1 Sm 2, 7, u ks. Wujka I Księga Królewska), i podejmie je Najświętsza Panna w Magnificat: „Strącił mocarzy ze stolicy, a podwyższył pokornych” (Łk 1, 52).

Werset 9: kielich

Przychodzi obraz najmocniejszy: „bo w ręce Pańskiej jest kielich wina szczerego, pełen zmieszania, i nachylił tu i tam, wszakże drożdże jego nie wylały się: będą pić wszyscy grzesznicy ziemi” (w. 9). Kielich w ręce Boga to Jego sąd nad złem; jego męty piją ci, którzy do końca odrzucają łaskę. Apokalipsa podejmie ten sam obraz kielicha gniewu Bożego (Ap 14, 10).

Wersety 10-11: zakończenie

Psalmista obiecuje śpiewać „Bogu Jakubowemu” (w. 10), a Bóg kończy: „I wszystkie rogi grzeszników połamię, a rogi sprawiedliwego będą wywyższone” (w. 11). Pycha zostaje złamana, pokora wywyższona.

Lektura chrześcijańska: kielich i sąd

Ojcowie czytają ten psalm w świetle sądu Chrystusa, któremu Ojciec przekazał wszelki sąd: „Ojciec bowiem nikogo nie sądzi, lecz wszystek sąd dał Synowi” (J 5, 22); zob. nasz przewodnik o sądzie ostatecznym. Czas, który Bóg „obiera” w wersecie 3, jest dniem, którego nikt nie zna, ale który na pewno przyjdzie.

Kielich nabrał jeszcze głębszego sensu. W Ogrójcu Chrystus modli się: „Ojcze mój, jeśli to być może, niech odejdzie ode mnie ten kielich; wszakże nie jako ja chcę, ale jako ty” (Mt 26, 39). Ten, który był bez grzechu, wypił kielich przeznaczony grzesznikom, by ci, którzy się nawracają, nie musieli pić go do dna. Dlatego Kościół śpiewa ten psalm w nocy Wielkiego Czwartku (zob. niżej).

Psalm sąsiaduje z psalmem 82 (81 w Wulgacie), w którym „Bóg stanął w zgromadzeniu bogów” i sądzi sędziów ziemi, oraz z psalmem 113 (112 w Wulgacie), który podnosi ubogiego z prochu.

Psalm 74 w liturgii 1962 roku

Nona czwartku. W psałterzu Brewiarza rzymskiego z 1962 roku psalm 74 otwiera Nonę czwartku, godzinę popołudniową; po nim następują dwie części psalmu 75. Antyfona jest wzięta z jego wersetu 2: Invocabimus nomen tuum, Domine: narrabimus mirabilia tua. Możesz go odmówić tego dnia w brewiarzu.

Wielki Czwartek. W Ciemnej Jutrzni Wielkiego Czwartku psalm otwiera trzeci nokturn, z antyfoną z wersetu 6: Dixi iniquis: Nolite loqui adversus Deum iniquitatem. W nocy, w której Pan przyjmuje kielich, Kościół śpiewa psalm o kielichu.

Apostołowie. We wspólnym Oficjum o Apostołach psalm otwiera trzeci nokturn Jutrzni. Kościół odnosi w ten sposób do Apostołów obietnicę daną sprawiedliwym, których „rogi […] będą wywyższone”.

Jak się modlić psalmem 75?

Wobec niesprawiedliwości, która zdaje się triumfować. Werset 3 przypomina, że Bóg wyznaczył swoją godzinę.

W pokusie pychy. Wersety 5-6, „Nie podnoście ku górze rogu waszego”, są rachunkiem sumienia dla każdego, kto lubi się wywyższać.

Rozważając sąd. Kielich z wersetu 9 przypomina o powadze grzechu i o miłosierdziu Chrystusa, który wypił go za nas.

W Wielki Czwartek, z Chrystusem, który przyjmuje kielich. Zakończ Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

O czym jest psalm 75?

To pieśń chwały, w której sam Bóg zapowiada, że będzie sądził w wyznaczonym przez siebie czasie. Poniża pysznych, wywyższa pokornych i daje grzesznikom pić z kielicha swojego gniewu.

Co znaczy „Nie podnoście rogu”?

Róg oznacza w Biblii siłę i dumę. Bóg zakazuje pychy: wynoszenia się nad innych i mówienia przeciw Bogu. Werset 7 dodaje, że ratunek nie przychodzi ani ze wschodu, ani z zachodu, ani z gór pustyni, ale od samego Boga, który jest sędzią.

Co oznacza kielich z wersetu 9?

To kielich wina w ręce Pańskiej, którego męty wypiją wszyscy grzesznicy ziemi: obraz Bożego sądu nad złem. Chrystus w Ogrójcu zgodził się wypić go za nas.

Kto napisał psalm 75?

Tytuł przypisuje go Asafowi, śpiewakowi Dawida i ojcu rodu śpiewaków świątynnych. To jeden z dwunastu psalmów Asafa w Psałterzu.

Czy psalm 75 to psalm 74?

Tak, jeśli idzie się za Wulgatą: psalm 74 ksiąg liturgicznych to psalm 75 współczesnych Biblii. Psalm 74 współczesnych Biblii to natomiast Ut quid, Deus, skarga nad spaloną świątynią, w Wulgacie psalm 73.