Psalm 60 (59 w Wulgacie): Boże, odrzuciłeś nas

Psalm 60 czy psalm 59?

Biblia Tysiąclecia i współczesne przekłady idą za tekstem hebrajskim i liczą ten psalm jako psalm 60. Wulgata i Septuaginta, a za nimi liturgia łacińska i ks. Wujek, liczą go jako psalm 59, bo łączą w jeden psalmy 9 i 10 hebrajskie. To ten sam tekst, Deus, repulisti nos, et destruxisti nos. Numery wersetów są w obu Bibliach te same, bo obie liczą długi tytuł jako wersety 1 i 2. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.

Numer 60 wskazuje jednak także inny tekst:

• psalm 60 (hebrajski) = psalm 59 (Wulgata): Deus, repulisti nos, opisany na tej stronie;
• psalm 61 (hebrajski) = psalm 60 (Wulgata): Exaudi, Deus, deprecationem meam, modlitwa tego, kto mówi: „Od krańców ziemi wołałem do ciebie” (psalm 61 (60 w Wulgacie)), którą brewiarz śpiewa w komplecie środy.

Psalm 60 — interpretacja

Tytuł: wojny Dawida (w. 1-2)

Tytuł należy do najdłuższych w Psałterzu: „Na koniec, dla tych, którzy będą odmienieni, na napis pomnika. Dawidowy, ku nauce” (w. 1). Wiąże psalm z wyprawami Dawida przeciw Syrii i królestwu Soby oraz ze zwycięstwem Joaba nad Idumeą: „kiedy spalił Mezopotamię syryjską i Sobal; i wrócił się Joab, i poraził Idumeę w dolinie Żup solnych, dwanaście tysięcy” (w. 2). Te wojny opowiada II Księga Królewska, w nowszych Bibliach 2 Księga Samuela, rozdział 8, oraz 1 Księga Kronik (Paralipomenon), rozdział 18. Liczby poległych nie są w tych opowiadaniach takie same: tytuł psalmu podaje dwanaście tysięcy, oba opowiadania osiemnaście. Pośród tych zwycięstw lud zdaje się zaznać ciężkiej porażki.

Skarga (w. 3-7)

„Boże, odrzuciłeś nas i zniszczyłeś nas; rozgniewałeś się i zmiłowałeś się nad nami!” (w. 3). Lud wie, że próba przychodzi od Boga i że tylko Bóg może ją zakończyć. Ziemia jest jak wstrząśnięta trzęsieniem: „Wzruszyłeś ziemię i wstrząsnąłeś nią; ulecz szczerby jej, bo się zachwiała!” (w. 4). Lud wypił „winem żałości” (w. 5), łac. vinum compunctionis, wino, od którego człowiek się zatacza. A jednak psalmista wyznaje: „Dałeś znak bojącym się ciebie, aby uciekli od oblicza łuku, aby byli wybawieni umiłowani twoi” (w. 6), i lud prosi: „Wybaw prawicą twoją i wysłuchaj mnie!” (w. 7).

Wyrocznia (w. 8-10)

W środku psalmu mówi Bóg: „Bóg mówił w świątyni swojej: Rozweselę się i podzielę Sychem, i dolinę namiotów rozmierzę” (w. 8). Wymienia krainy jak pan swoje włości: „Mój jest Galaad i mój Manasses, a Efraim mocą głowy mojej. Juda królem moim” (w. 9). Sąsiednie ludy wymienia z władczą ironią: „Moab garncem nadziei mojej. Na Idumeę wyciągnę but mój” (w. 10). Wyciągnąć but nad ziemią to gest objęcia jej w posiadanie.

Sychem, Galaad, Efraim, Juda: mapa obietnicy

Imiona z wyroczni układają się w mapę ziemi obiecanej. Sychem leży na zachód od Jordanu, w sercu kraju, gdzie Abraham zbudował pierwszy ołtarz; «dolina namiotów» to okolica Sukkot po drugiej stronie rzeki. Galaad i część pokolenia Manassesa zajmowały ziemie za Jordanem. Efraim, najsilniejsze pokolenie północy, jest „mocą głowy mojej”, czyli jakby hełmem Boga. Juda, pokolenie Dawida, jest „królem moim”: to echo błogosławieństwa Jakuba, „Nie będzie odjęte berło od Judy ani wódz z biódr jego, aż przyjdzie, który ma być posłan” (Rdz 49,10).

Potem przychodzą sąsiedzi. Moab jest „garncem”, naczyniem do mycia, a nad Edomem Bóg wyciąga but jak nad posiadłością. Wyrocznia odpowiada w ten sposób na klęskę z wersetu 3: ziemia nie należy do zwycięzców chwili, tylko do Boga, który daje ją swojemu ludowi. Ojcowie, czytając psalm o Kościele, rozumieli te imiona jako narody, które Chrystus przyciąga do siebie.

Ufność (w. 11-14)

„Któż mię doprowadzi do miasta obronnego? Kto mię doprowadzi aż do Idumei?” (w. 11). Odpowiedzią jest pytanie, które zawiera wyznanie: „Czy nie ty, Boże, któryś nas odrzucił i nie wynijdziesz, Boże, z wojskami naszymi?” (w. 12). Ten, kto dopuścił próbę, jest też jedynym, który może z niej wyzwolić.

Psalm 60 13-14: „Z Bogiem pokażemy siłę”

Werset 13 daje naukę: „Daj nam ratunek w utrapieniu, bo omylny ratunek człowieczy!” (w. 13). To akt wiary kogoś, kto doświadczył granic ludzkich sił i zwraca się do Boga. Ostatni werset wyciąga wniosek: „Z Bogiem pokażemy siłę, i on wniwecz obróci trapiących nas” (w. 14). Łacina mówi In Deo faciemus virtutem: z Bogiem dokonamy dzieł męstwa. Werset łączy wysiłek człowieka i łaskę Boga: walczy się naprawdę, ale zwycięstwo przychodzi od Niego.

Ojcowie Kościoła o psalmie 60

Św. Augustyn w Enarrationes in Psalmos zatrzymuje się nad łacińskim tytułem, pro his qui immutabuntur, „dla tych, którzy będą odmienieni”. Widzi w nim ludzi, których łaska przeprowadza od starego człowieka do nowego, i czyta cały psalm jako modlitwę Kościoła w próbie, który wie, że Bóg rani, aby uleczyć.

Wersety 7-14 zostały przejęte niemal dosłownie w psalmie 108 (107 w Wulgacie), który mówi: „Wybaw prawicą swoją i wysłuchaj mię!”. Skarga odrzuconego ludu wraca w psalmie 44 (43 w Wulgacie), „A teraz odtrąciłeś i zawstydziłeś nas i nie będziesz wychodził, Boże, z zastępami naszymi”, a modlitwa o odnowienie w psalmie 80 (79 w Wulgacie), „Który rządzisz Izraelem, posłuchaj!”.

Psalm 59 w liturgii 1962 roku

Nona środy. W psałterzu brewiarza rzymskiego 1962 roku psalm 59 śpiewa się w nonie środy, po dwóch częściach psalmu 58, pod antyfoną Deus meus, misericordia tua praeveniet me. Tę godzinę odmówisz w brewiarzu.

Niedziela Sześćdziesiątnicy. Mszał 1962 roku bierze z niego traktus niedzieli Sześćdziesiątnicy, jednej z niedziel, które przygotowują Wielki Post: Commovisti, Domine, terram, et conturbasti eam (werset 4), z wersetami Sana contritiones ejus, quia mota est i Ut fugiant a facie arcus: ut liberentur electi tui (werset 6). Kościół prosi Boga, by uleczył szczeliny wstrząśniętej ziemi i wyzwolił swoich wybranych.

Jak się modlić psalmem 60?

Po porażce. Odmawia się go po klęsce, osobistej albo wspólnej: uczy uznać próbę, nie tracąc nadziei na obietnicę.

Za Kościół i ojczyznę. Pasuje do kryzysów Kościoła albo narodu i dobrze łączy się z modlitwą za Ojczyznę i z modlitwą o pokój. Werset 4, „ulecz szczerby jej, bo się zachwiała”, jest modlitwą za kraj rozdarty i zraniony.

Przeciw złudnej ufności. Werset 13 poprawia nadmierną ufność w środki ludzkie; werset 14 zastępuje ją ufnością w Boga, która nie wyklucza wysiłku: walczy się, ale zwycięstwo pochodzi od Niego. Modlitwę zakończ doksologią Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Dlaczego psalm 60 nazywa się też psalmem 59?

Z powodu dwóch numeracji Psałterza. Wulgata i liturgia katolicka liczą go jako psalm 59, współczesne Biblie jako psalm 60. To ten sam Deus, repulisti nos.

O czym jest psalm 60?

To modlitwa ludu, który poniósł klęskę w czasie wojen Dawida. Psalm zaczyna się skargą, w środku przytacza wyrocznię Boga, który ogłasza swoje panowanie nad ziemią obiecaną i sąsiednimi ludami, a kończy się ufnością, że z Bogiem lud zwycięży.

Co znaczy werset 14 psalmu 60?

U ks. Wujka: „Z Bogiem pokażemy siłę, i on wniwecz obróci trapiących nas”. Werset łączy wysiłek człowieka z łaską Boga: walczy się naprawdę, ale zwycięstwo przychodzi od Niego.

Co znaczy werset 12 psalmu 60?

Lud uznaje, że Bóg go odrzucił, a mimo to prosi Go, by wyruszył na czele jego wojsk. Ten, kto dopuścił próbę, jest też jedynym, który może z niej wyzwolić.

Co mówi psalm 60, werset 13?

U ks. Wujka: „Daj nam ratunek w utrapieniu, bo omylny ratunek człowieczy!”. To akt wiary kogoś, kto poznał granice ludzkich sił i zwraca się do Boga.

Kto napisał psalm 60?

Tytuł przypisuje go Dawidowi, „ku nauce”, i wiąże z jego wojnami przeciw Syrii i Idumei. Tradycja przyjmuje to przypisanie; głównym autorem, jak całego Pisma, jest Duch Święty.