Psalm 67 (66 w Wulgacie): Niech się nad nami Bóg zmiłuje i błogosławi nam

Psalm 67 czy psalm 66?

To ten sam psalm pod dwoma numerami. Biblia Tysiąclecia i inne nowsze przekłady liczą go według tekstu hebrajskiego jako psalm 67; Wulgata, Septuaginta, Ojcowie, ks. Wujek i Brewiarz rzymski jako psalm 66, bo łączą w jeden hebrajskie psalmy 9 i 10. Po łacinie zaczyna się od słów Deus misereatur nostri. Numery wersetów są w obu Bibliach takie same, bo tytuł liczy się jako werset 1. Pełna tabela odpowiedników jest na stronie Księgi Psalmów.

Kto szuka «psalm 66» w nowszej Biblii, znajdzie inny tekst: Jubilate Deo, omnis terra, psalm o dziełach Bożych, u ks. Wujka „Wykrzykujcie Bogu, wszystkie ziemie”, czyli psalm 65 Wulgaty. A następny po naszym psalm, Exsurgat Deus, to w nowszych Bibliach psalm 68, a w Wulgacie psalm 67: „Niech powstanie Bóg i niech się rozproszą nieprzyjaciele jego”.

Psalm 67 — interpretacja

Ten mały psalm, siedem wersetów modlitwy po tytule, ma kształt liturgicznego błogosławieństwa ujętego w refren. Tytuł przeznacza go do śpiewu i przypisuje Dawidowi: „Na koniec, w hymnach. Psalm Dawidowy” (w. 1).

Błogosławieństwo kapłańskie (w. 2)

Pierwszy werset podejmuje niemal słowo w słowo błogosławieństwo, które Bóg powierzył Aaronowi i jego synom: „Niechaj ci Pan błogosławi i niechaj cię strzeże. Niechaj pokaże Pan oblicze swoje tobie i niech się zmiłuje nad tobą” (Lb 6, 24-25). Psalm zamienia „ty” na „my”: „Niech się nad nami Bóg zmiłuje i błogosławi nam; niech rozświeci nad nami oblicze swe i zlituje się nad nami” (w. 2). Rozświecone oblicze Boga to Jego łaskawość, Jego życzliwa obecność, jak twarz ojca, która rozjaśnia się na widok dziecka.

Cel błogosławieństwa (w. 3)

Izrael nie prosi o błogosławieństwo tylko dla siebie, lecz po to, „żebyśmy poznali na ziemi drogę twoją, między wszystkimi narodami zbawienie twoje!” (w. 3). Błogosławieństwo ludu wybranego jest po to, by się rozlewało. To już misyjny horyzont Kościoła: łaska dana jednym ma doprowadzić do Boga wszystkich.

Refren narodów (w. 4-6)

Dwa razy wraca wezwanie: „Niech cię wysławiają narody, Boże, niech cię wysławiają narody wszystkie!” (w. 4 i w. 6). Między refrenami stoi powód radości ludów: „Niech się radują i weselą narody, bo sądzisz ludy sprawiedliwie, narodami na ziemi kierujesz!” (w. 5). Rządy Boga nie są zagrożeniem dla narodów: są ich szczęściem. Narody nie tracą niczego, gdy uznają Boga; tracą tylko niesprawiedliwość.

Żniwo (w. 7-8)

Psalm kończy się stwierdzeniem: „Ziemia dała swój owoc; niech nas błogosławi Bóg, Bóg nasz!” (w. 7). Często przypuszczano, że śpiewano go w święto zbiorów. Ostatnie błogosławieństwo sięga aż po krańce świata: „Niech nas błogosławi Bóg i niech się go boją wszystkie krańce ziemi!” (w. 8).

Najważniejsze wersety psalmu 67

• Psalm 67, 2 — „Niech się nad nami Bóg zmiłuje i błogosławi nam; niech rozświeci nad nami oblicze swe” (w. 2): najczęściej szukany początek psalmu.
• Psalm 67, 3 — „żebyśmy poznali na ziemi drogę twoją, między wszystkimi narodami zbawienie twoje!” (w. 3): werset misyjny.
• Psalm 67, 4 — „Niech cię wysławiają narody, Boże, niech cię wysławiają narody wszystkie!” (w. 4): refren.
• Psalm 67, 7 — „Ziemia dała swój owoc” (w. 7): dziękczynienie za plony i, w lekturze duchowej, za Chrystusa.

Ojcowie i tradycja o psalmie 67

W ostatnim błogosławieństwie imię Boga wraca trzy razy: benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus. Wielu dawnych i średniowiecznych komentatorów widziało w tym dyskretną zapowiedź Trójcy Świętej, jak w potrójnym błogosławieństwie Aarona. To lektura duchowa, która nic nie odbiera sensowi dosłownemu; przypomina, że doskonałe błogosławieństwo jest błogosławieństwem Ojca i Syna, i Ducha Świętego, tym, które kończy Mszę świętą.

Werset 7, „Ziemia dała swój owoc”, otrzymał w tradycji lekturę chrystologiczną: ziemią jest ludzkość, a jej najwyższym owocem Chrystus, narodzony z Dziewicy. Św. Augustyn w Objaśnieniach psalmów kładzie nacisk przede wszystkim na powszechność psalmu: zbawienie Boże poznane „między wszystkimi narodami” to Kościół rozszerzony po całej ziemi.

Starzec Symeon, biorąc Dziecię w świątyni, śpiewa o tym, o co psalm prosił: „gdyż oczy moje oglądały zbawienie twoje, które zgotowałeś przed obliczem wszystkich narodów. Światłość na objawienie pogan i chwałę ludu twego izraelskiego” (Łk 2, 30-32). A Zmartwychwstały posyła Apostołów: „Idąc tedy, nauczajcie wszystkie narody” (Mt 28, 19).

Psalm ma braci: psalm 117 nowszych Biblii (116 w Wulgacie), Laudate Dominum, omnes gentes, najkrótszy w Psałterzu, który rzuca to samo wezwanie: „Chwalcie Pana wszystkie narody”, oraz psalm 65 (64 w Wulgacie), Te decet hymnus, który opisuje ziemię nawiedzoną przez Boga: „Nawiedziłeś ziemię i napoiłeś ją”.

Psalm 67 w liturgii 1962 roku

Wtorkowe Laudesy. W psałterzu Brewiarza rzymskiego z 1962 roku psalm 66 odmawia się we wtorek na Laudesach, zarówno w układzie zwykłym, jak w układzie na czasy pokuty, z antyfonami Illumina, Domine, vultum tuum super nos i Deus misereatur nostri, et benedicat nobis. Możesz modlić się nim tego dnia w brewiarzu.

Dawniej każdego ranka. Przed reformą psałterza dokonaną przez św. Piusa X w 1911 roku psalm miał jeszcze większe miejsce: odmawiano go codziennie na Laudesach, po psalmie 62, Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo, „Boże, Boże mój, do ciebie się zrywam na świtaniu” (Ps 62 (63), 2), pod jednym Chwała Ojcu. Reguła św. Benedykta z kolei rozpoczyna Laudesy psalmem 66, odmawianym bez antyfony. O świcie Kościół łączył w ten sposób osobiste pragnienie Boga z modlitwą o zbawienie wszystkich narodów.

Wielki Tydzień i Krzyż. W Mszale z 1962 roku werset 2 jest wersetem psalmowym introitu Nos autem gloriari oportet in cruce Domini nostri Jesu Christi, który śpiewa się w Wielki Wtorek, we Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek i w święto Podwyższenia Krzyża Świętego, 14 września. W Wielki Piątek, podczas adoracji Krzyża, ten sam werset towarzyszy antyfonie Crucem tuam adoramus, Domine: oblicze Boga, które rozświeca się nad nami, to oblicze Ukrzyżowanego. Zob. artykuł o Krzyżu Świętym.

Msza o rozkrzewienie wiary. Psalm daje też introit (wersety 2-3) i graduał (wersety 6-8) wotywnej Mszy o rozkrzewienie wiary: najbardziej misyjny z psalmów stał się modlitwą Kościoła za misje.

Jak się modlić psalmem 67?

• Jako błogosławieństwem. Możesz odmawiać go nad rodziną, nad dziećmi, nad domem, czyniąc znak krzyża przy wersecie 8.
• Za misje. Werset 3 to modlitwa, by Ewangelia została poznana przez wszystkie ludy; dobrze łączy się z modlitwą o nawrócenie.
• W dziękczynieniu za plony, z wersetem 7, w czasie żniw albo przy stole.
• Rano, po psalmie 63 nowszych Biblii (62 w Wulgacie), Deus, Deus meus, według dawnego zwyczaju Laudesów.

Zakończ, jak w Oficjum, słowami Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

O czym jest psalm 67?

To modlitwa błogosławieństwa: Izrael prosi Boga, by rozświecił nad nim swoje oblicze, aby wszystkie narody poznały Jego zbawienie i wysławiały Go. Błogosławieństwo jednego ludu staje się błogosławieństwem świata.

Czy „Niech się nad nami Bóg zmiłuje” to psalm 66 czy 67?

To ten sam psalm: 66 w Wulgacie i w tradycyjnych księgach liturgicznych, 67 w nowszych Bibliach. U ks. Wujka zaczyna się od słów „Niech się nad nami Bóg zmiłuje i błogosławi nam”.

Kto napisał psalm 67?

Tytuł Wulgaty mówi „Psalm Dawidowy” i Kościół przyjął to przypisanie; tekst hebrajski podaje psalm bez imienia autora. Pokrewieństwo z błogosławieństwem Aarona pokazuje psalm przeznaczony do kultu w świątyni.

Co znaczy „niech rozświeci nad nami oblicze swe”?

W Piśmie rozświecone oblicze Boga oznacza Jego łaskę i życzliwą obecność. Psalm bierze ten obraz z kapłańskiego błogosławieństwa Aarona (Lb 6, 25). Chrześcijanin widzi to oblicze w Chrystusie, dlatego liturgia śpiewa ten werset przy Krzyżu.

Kiedy modlić się psalmem 67?

Rano, jak Kościół robił to przez wieki na Laudesach; dziś w brewiarzu z 1962 roku we wtorek. Także dla błogosławienia bliskich, za misje i w dziękczynieniu za otrzymane dobra. Jest dość krótki, by nauczyć się go na pamięć.

Jaki psalm następuje po psalmie 67?

Exsurgat Deus, który w nowszych Bibliach ma numer 68, a w Wulgacie 67. Znajdziesz go na stronie psalmu 68 (67 w Wulgacie).