Psalm 9-10 (9 w Wulgacie): Będę cię wysławiał, Panie, ze wszystkiego serca

Psalm 9, psalm 10 czy psalm 9 w Wulgacie?

To właśnie tutaj rodzi się podwójna numeracja psalmów. Tekst hebrajski, a za nim Biblia Tysiąclecia, liczy dwa psalmy, 9 i 10; grecka Septuaginta i łacińska Wulgata, a za nią ks. Wujek, robią z nich jeden psalm 9. Na tej stronie:

• wersety 1-21 odpowiadają psalmowi 9 nowszych Biblii, z tymi samymi numerami wersetów;
• wersety 22-39 odpowiadają psalmowi 10: aby znaleźć werset psalmu 10 hebrajskiego, dodaj 21 do jego numeru. Psalm 10, 1, „Czemu, o Panie, stoisz z daleka”, to nasz werset 22; szukany psalm 10, 14 to werset 35, a psalm 10, 17 to werset 38.

Połączenie nie jest dowolne. W hebrajskim oba psalmy tworzą razem jeden poemat alfabetyczny, zachowany niedoskonale, którego strofy przechodzą przez kolejne litery alfabetu z jednego psalmu do drugiego; psalm 10 hebrajski nie ma też własnego tytułu. Od tego miejsca prawie do końca Psałterza Wulgata liczy o jeden mniej niż nowsze Biblie: Qui habitat to dla niej psalm 90, dla nich 91. Pełna tabela jest na stronie Księgi Psalmów.

A kto szuka «psalmu 10» Wulgaty, In Domino confido, „W Panu ja ufam”, znajdzie go jako psalm 11 nowszych Biblii.

Psalm 9 — interpretacja: dziękczynienie za sąd

Tytuł brzmi u ks. Wujka: „Na koniec, na tajemnice syna. Psalm Dawidowy” (w. 1). Pierwsza część jest uwielbieniem: „Będę cię wysławiał, Panie, ze wszystkiego serca mego, będę opowiadał wszystkie dziwy twoje” (w. 2). Po łacinie Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo: tymi słowami Kościół nazywa ten psalm. Dawid widział, jak jego nieprzyjaciele się cofają, i oddaje chwałę tylko Bogu: „Boś rozstrzygnął sąd mój i sprawę moją, zasiadłeś na stolicy ty, który sądzisz sprawiedliwie” (w. 5).

Psalm szybko przechodzi od zwycięstwa jednego dnia do sądu, który trwa zawsze. Miasta wrogów są zburzone, pamięć o nich ginie, „a Pan trwa na wieki. Nagotował na sąd stolicę swą, i on będzie sądził okrąg ziemi w prawości, osądzi narody w sprawiedliwości” (w. 8-9). Św. Paweł przed Areopagiem w Atenach podejmuje niemal dosłownie te słowa, gdy zapowiada dzień, „w którym sądzić będzie świat w sprawiedliwości, przez męża, którego przeznaczył” (Dz 17, 31): sędzią z psalmu jest zmartwychwstały Chrystus. To nauka o Sądzie Ostatecznym.

Psalm 9, 10-11: ucieczka ubogiego

W środku stoi werset najbardziej pocieszający: „I stał się Pan ucieczką ubogiego, pomocnikiem w potrzebach, w ucisku” (w. 10). I jego skutek: „I niech ufają tobie, którzy znają twe imię, albowiem nie opuściłeś szukających cię, Panie!” (w. 11). Znać imię Boga znaczy w Piśmie znać Jego samego, a kto Go zna, ten Mu ufa. Bóg nie zapomina o maluczkich: „nie zapomniał wołania ubogiego” (w. 13).

Bóg podnosi sprawiedliwego „od bram śmierci” (w. 15), a niegodziwi wpadają w dół, który sami wykopali: „Ugrzęźli poganie w zatraceniu, które przygotowali; w sidle tym, które skrycie zastawili, uwięzła noga ich” (w. 16). Werset 18, „Niech się wrócą grzesznicy do otchłani, wszystkie narody, które zapominają Boga!” (w. 18), ma zaraz odpowiedź: „Bo nie na zawsze będzie zapomniany ubogi, cierpliwość ubogich nie zginie na zawsze” (w. 19). Pierwsza część kończy się prośbą o pokorę dla narodów: „Postaw, Panie, zakonodawcę nad nimi, aby wiedziały narody, iż ludźmi są!” (w. 21). Pycha zapomina, że jest stworzeniem; sąd Boży jej o tym przypomina.

Psalm 10 — interpretacja: niezbożnik i ubogi

Druga część zmienia ton. Nie ma już zwycięstwa, jest zgorszenie: „Czemu, o Panie, stoisz z daleka, przeoczasz w potrzebach, w ucisku?” (w. 22). Sprawiedliwy odczuwa nieobecność Boga, gdy niegodziwy triumfuje.

Następuje portret niezbożnika rzadkiej dokładności. Chełpi się swoimi żądzami; „Nie masz Boga przed obliczem jego” (w. 26); czuje się bezpieczny i mówi w sercu: „Nie będę poruszony z pokolenia na pokolenie, wolny będę od nieszczęścia” (w. 27). „Usta jego pełne są złorzeczenia i gorzkości i zdrady” (w. 28): św. Paweł przytacza ten werset wśród tych, które pokazują powszechność grzechu: „Usta ich są pełne przekleństwa i gorzkości” (Rz 3, 14). Czyha na ubogiego „jak lew w jamie swojej” (w. 30), a jego ateizm jest bardziej praktyczny niż teoretyczny; mówi w sercu: „Zapomniał Bóg, odwrócił oblicze swe, aby nie patrzeć do końca” (w. 32). Nie zaprzecza Bogu argumentami; żyje tak, jakby Bóg nie widział.

Psalmista odpowiada wołaniem: „Powstań, Panie Boże, niech się podniesie ręka twoja, nie zapominaj ubogich!” (w. 33). I wraca ufność, w wersecie, który nowsze Biblie liczą jako psalm 10, 14: „Tobie zostawiony jest ubogi, sierocie ty będziesz pomocnikiem” (w. 35). Psalm kończy się królowaniem Boga, „Pan będzie królował wiecznie i na wieki wieków” (w. 37), i wysłuchaniem ubogich (psalm 10, 17): „Pragnienia ubogich wysłuchał Pan; gotowość serca ich usłyszało ucho twoje” (w. 38), „aby się więcej nie ważył wielmożyć człowiek na ziemi” (w. 39). Najświętsza Maryja Panna zaśpiewa o tym samym odwróceniu losu w Magnificat: „Strącił mocarzy ze stolicy, a podwyższył pokornych” (Łk 1, 52); zob. artykuł o Magnificat.

Czy psalm 9 to modlitwa przeciw nieprzyjaciołom?

Psalm mówi rzeczywiście o nieprzyjaciołach, którzy uciekają, o sądzonych narodach i o niegodziwych złapanych we własne sidła. Trzeba go jednak czytać tak, jak Kościół zawsze go czytał. Psalm nie prosi Boga, by służył naszej zemście: oddaje Mu sprawę, „Boś rozstrzygnął sąd mój i sprawę moją”, i Jemu zostawia sąd. Wrogowie, o których mówi, to przede wszystkim ciemiężyciele ubogich, a w sensie duchowym, który widzieli w nim Ojcowie, grzech i szatan. Kto modli się nim w konflikcie, prosi więc o sprawiedliwość, nie o zgubę; i pamięta, że także przeciwnik, jeśli się nawróci, może przejść na stronę ubogich, których Bóg wysłuchuje.

Ojcowie Kościoła o psalmach 9 i 10

Tytuł Wulgaty, „na tajemnice syna” (pro occultis filii), przyciągał uwagę komentatorów. Św. Augustyn w Objaśnieniach psalmów widzi w nim tajemnicę dwóch przyjść Syna Bożego: pierwszego, ukrytego w pokorze ciała, i drugiego, jawnego, gdy przyjdzie sądzić. Cały psalm mieści się między tymi dwoma przyjściami: Chrystus przyszedł już jako ubogi i przyjdzie jako sędzia, „Gdy zaś Syn Człowieczy przyjdzie w majestacie swoim” (Mt 25, 31). W portrecie niezbożnika z drugiej części Augustyn rozpoznaje też postać przeciwnika czasów ostatecznych, którego Pan zniszczy.

Druga część należy do rodziny psalmów, które zmagają się z powodzeniem złych: psalmu 37 (36 w Wulgacie), Noli aemulari, który pociesza sprawiedliwego, i psalmu 73 (72 w Wulgacie), gdzie dusza trwoży się, „widząc pokój grzeszników”, zanim zrozumie ich koniec. Niezbożnik, który mówi „Zapomniał Bóg”, jest podobny do głupca z psalmu 14 (13 w Wulgacie): „Rzekł głupi w sercu swoim: «Nie masz Boga.»”.

Psalmy 9 i 10 w liturgii 1962 roku

Niedzielna Jutrznia. W Brewiarzu rzymskim z 1962 roku psalm 9, zawierający więc psalmy 9 i 10 nowszych Biblii, odmawia się w niedzielę na Jutrzni (Matutinum), podzielony na cztery części, z antyfonami Sedisti super thronum, qui judicas justitiam, Exsurge, Domine, non praevaleat homo, Ut quid, Domine, recessisti longe? i Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus tua. Co tydzień nocne Oficjum niedzieli rozbrzmiewa więc uwielbieniem sprawiedliwego Sędziego i wołaniem ubogiego, który czeka na sprawiedliwość. Oficjum dnia znajdziesz w brewiarzu.

W mszale. Mało który psalm daje tyle śpiewów czasowi przygotowania do Wielkanocy:

• graduał niedzieli Siedemdziesiątnicy, Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione (wersety 10-11 i 19-20), który otwiera czas przedpościa;
• graduał III niedzieli Wielkiego Postu, Exsurge, Domine, non praevaleat homo (wersety 20 i 4);
• komunia wtorku II tygodnia Wielkiego Postu, Narrabo omnia mirabilia tua (wersety 2-3);
• graduał soboty IV tygodnia Wielkiego Postu, Tibi, Domine, derelictus est pauper: pupillo tu eris adjutor (werset 35), z wersetem Ut quid, Domine, recessisti longe?;
• offertorium wtorku w tygodniu Męki Pańskiej, Sperent in te omnes, qui noverunt nomen tuum (wersety 11-13).

Po Zesłaniu Ducha Świętego IV niedziela śpiewa w wersecie alleluja wersety 5 i 10: Deus, qui sedes super thronum, et judicas aequitatem: esto refugium pauperum in tribulatione.

Jak się modlić psalmami 9 i 10?

• W dziękczynieniu. Po doznanej pomocy pierwsza część uczy odnosić do Boga to, co skłonni bylibyśmy przypisać sobie; zob. też modlitwę dziękczynną.
• Gdy Bóg wydaje się daleko. Werset 22 daje słowa próbie wiary, werset 35 daje odpowiedź: ubogi jest powierzony Bogu. Dobrze łączy się to z modlitwą w trudnej sytuacji.
• Za uciśnionych. Módl się tym psalmem za ubogich, sieroty i ofiary niesprawiedliwości, oddając ich sprawę Bogu.
• W walce duchowej. Wołanie „Powstań, Panie Boże” wypowiadaj przeciw grzechowi i pokusie, nie przeciw ludziom.

Zakończ, jak w Oficjum, słowami Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Dlaczego psalmy 9 i 10 są połączone?

Ponieważ grecka Septuaginta i łacińska Wulgata liczą je jako jeden psalm 9. W hebrajskim tworzą razem jeden poemat alfabetyczny, a psalm 10 nie ma własnego tytułu, co uzasadnia ich połączenie. Stąd bierze się przesunięcie o jeden numer między Wulgatą a nowszymi Bibliami w większej części Psałterza.

Gdzie w Wulgacie jest psalm 10?

Psalm 10 nowszych Biblii to wersety 22-39 psalmu 9 Wulgaty, zaczynające się od słów Ut quid, Domine, recessisti longe, u ks. Wujka „Czemu, o Panie, stoisz z daleka”. Psalm, który Wulgata liczy jako 10, In Domino confido, to psalm 11 nowszych Biblii.

Co mówi psalm 9, werset 10?

„I stał się Pan ucieczką ubogiego, pomocnikiem w potrzebach, w ucisku”. Numer wersetu jest ten sam w obu numeracjach. Następny werset wyciąga wniosek: ufają Bogu ci, którzy znają Jego imię, bo On nie opuszcza tych, którzy Go szukają.

Co mówi psalm 10, werset 14?

U ks. Wujka to werset 35 psalmu 9: „Tobie zostawiony jest ubogi, sierocie ty będziesz pomocnikiem”. Psalmista, który przed chwilą skarżył się na nieobecność Boga, wyznaje, że Bóg widzi krzywdę i bierze w opiekę bezbronnych.

Czy psalm 9 jest modlitwą przeciw wrogom?

Mówi o pokonanych nieprzyjaciołach i osądzonych niegodziwcach, ale nie jest formułą zemsty. Oddaje Bogu własną sprawę i prosi o sprawiedliwość dla ubogich; Ojcowie czytali w nim przede wszystkim zwycięstwo Chrystusa nad grzechem i szatanem.

Kto napisał psalmy 9 i 10?

Tytuł przypisuje je Dawidowi: „Na koniec, na tajemnice syna. Psalm Dawidowy”. Tradycja uważa obie części za jedną pieśń Dawida. Jak całe Pismo, mają za głównego autora Ducha Świętego.