Psalm 99 (98 w Wulgacie): Pan jest królem, niech się gniewają narody

Psalm 99 czy psalm 98?

Biblia Tysiąclecia i inne współczesne przekłady, które idą za tekstem hebrajskim, liczą ten psalm jako 99; Wulgata, liturgia i ks. Wujek liczą go jako 98, bo łączą psalmy 9 i 10 hebrajskie w jeden. To ten sam tekst, który po łacinie zaczyna się od słów Dominus regnavit, irascantur populi. Wersety mają w obu wydaniach te same numery. Pełną tabelę znajdziesz na stronie Księgi Psalmów.

Uwaga na częstą pomyłkę. W dawnych modlitewnikach i księgach liturgicznych, które podają numer łaciński, «psalm 99» to Jubilate Deo, psalm 100 współczesnych Biblii, psalm ludu i trzody Bożej: „Wykrzykujcie Bogu, wszystka ziemio! Służcie Panu z weselem!” (psalm 100, 99 w Wulgacie). Z kolei psalm 98 współczesnych Biblii to Cantate Domino canticum novum, w Wulgacie psalm 97: „Śpiewajcie Panu pieśń nową, bo uczynił dziwy”.

Psalm 99 — interpretacja

To ostatni z psalmów zaczynających się od Dominus regnavit i najpoważniejszy z nich. Tam, gdzie inne zapraszają ziemię do radości, ten każe jej drżeć przed świętością Boga. Jest zbudowany jak litania z trzema refrenami: trzy razy wraca słowo «święty».

Król na cherubinach (w. 1-3)

„Pan jest królem - niech się gniewają narody; który siedzi na cherubinach - niech się trzęsie ziemia!” (w. 1). Cherubini to cherubini arki przymierza, nad którymi Bóg był obecny w świątyni. „Pan wielki na Syjonie i wywyższony nad wszystkie narody” (w. 2). Pierwszy refren: „Niech wysławiają imię twoje wielkie, albowiem straszne i święte jest” (w. 3).

Król sprawiedliwy (w. 4-5)

Królowanie Boga nie jest władzą samowolną: „a majestat królewski sąd miłuje. Ty przygotowałeś drogi proste, ty uczyniłeś sąd i sprawiedliwość w Jakubie” (w. 4). Drugi refren: „Wywyższajcie Pana, Boga naszego, i kłaniajcie się przed podnóżkiem nóg jego, bo święty jest!” (w. 5). Podnóżek oznacza arkę albo sanktuarium, miejsce, gdzie Bóg «stawia stopy» pośród swojego ludu.

Orędownicy (w. 6-9)

Psalm przypomina tych, którzy modlili się do świętego Boga: „Mojżesz i Aaron między kapłanami jego, a Samuel między tymi, którzy wzywają imienia jego; wzywali Pana, a on ich wysłuchiwał” (w. 6). Przychodzi na myśl Samuel w Masfa, gdy „wołał Samuel do Pana za Izraelem, i wysłuchał go Pan” (1 Sm 7,9). Bóg mówił do nich „w słupie obłoku” (w. 7) i był im miłościw, choć karał ich winy (w. 8). Trzeci refren, najszerszy: „Wywyższajcie Pana, Boga naszego, i kłaniajcie się przed górą świętą jego, albowiem święty jest Pan, Bóg nasz!” (w. 9).

Lekcja jest jasna: do świętego Boga nie zbliża się człowiek, który sam siebie uważa za świętego, lecz ten, kto się kłania, słucha i strzeże Jego przykazań, jak Mojżesz, Aaron i Samuel, którzy „Strzegli świadectw jego i przykazania, które im dał” (w. 7).

Kłaniać się podnóżkowi nóg: św. Augustyn i Eucharystia

Potrójne «święty» psalmu przypomina pieśń serafinów z widzenia Izajasza: „Święty, święty, święty Pan, Bóg zastępów!” (Iz 6,3), którą Kościół powtarza w Sanctus każdej Mszy. Ojcowie widzieli w tym cień tajemnicy jednego Boga w trzech Osobach.

Najsłynniejszy komentarz to komentarz św. Augustyna do wersetu 5 w Objaśnieniach Psalmów. Augustyn się waha: czy kłaniać się podnóżkowi, czyli stworzeniu, nie byłoby bałwochwalstwem? Odpowiada słowami Izajasza, gdzie Bóg mówi: „Niebo stolicą moją, a ziemia podnóżkiem nóg moich” (Iz 66,1). Podnóżkiem nóg Boga jest ziemia; a Chrystus przyjął ciało z ziemi, z Maryi, i to ciało dał nam do spożycia dla naszego zbawienia. I wnioskuje: nemo autem illam carnem manducat, nisi prius adoraverit, nikt nie spożywa tego Ciała, jeśli wpierw mu się nie pokłonił; grzeszymy nie wtedy, gdy się kłaniamy, ale gdy się nie kłaniamy. To jedno z wielkich starożytnych świadectw adoracji Najświętszego Sakramentu; więcej przeczytasz w artykule o Eucharystii i o godzinie świętej.

Ten sam pokłon opisuje psalm 132 (131 w Wulgacie): „kłaniać się będziemy na miejscu, gdzie stały nogi jego”, a Boga, „który siedzisz na cherubinach”, wzywa psalm 80 (79 w Wulgacie).

Psalm 99 w liturgii z 1962 roku

W piątkowych Laudesach. W Brewiarzu Rzymskim z 1962 roku psalm 98 Wulgaty otwiera Laudesy piątku w zwykłym układzie, z antyfoną z wersetu 9: Exaltate Dominum Deum nostrum, et adorate in monte sancto ejus. W dni pokutne, gdy Laudesy zaczynają się od Miserere, przechodzi do Prymy tego samego dnia. W dniu Męki Kościół od świtu wyznaje trzykroć świętego Króla. Psalm należy do serii psalmów królowania, które otwierają Laudesy tygodnia: psalm 93 (92 w Wulgacie) w niedzielę i psalm 97 (96 w Wulgacie) w środę. Godziny dnia znajdziesz w brewiarzu.

W święta. Psalm należy do psalmów Jutrzni Wniebowstąpienia Pańskiego, z antyfoną Dominus in Sion, alleluja: magnus et excelsus, alleluja, i Jutrzni oktawy Bożego Narodzenia (1 stycznia). We wspólnym Oficjum o Apostołach antyfona podejmuje werset 7, Custodiebant testimonia ejus, et praecepta ejus: jak Mojżesz, Aaron i Samuel, Apostołowie strzegli słowa Bożego i byli wysłuchani. Śpiewa się go także w Oficjum poświęcenia kościoła, domu, w którym Bóg mieszka pośród swojego ludu.

Jak się modlić psalmem 99?

Przed Najświętszym Sakramentem. Werset 5, „kłaniajcie się przed podnóżkiem nóg jego, bo święty jest”, jest prostą modlitwą adoracji, z komentarzem św. Augustyna w sercu.

Przed Komunią świętą. Psalm przypomina, że Ciało Pańskie przyjmuje się z czcią: najpierw pokłon, potem Komunia.

Za Kościół i jego pasterzy. Wersety 6-7 o Mojżeszu, Aaronie i Samuelu, którzy wzywali Pana i byli wysłuchani, są dobrą modlitwą za kapłanów.

Rano w piątek. To jego miejsce w Oficjum: odmówić go o świcie dnia Męki to oddać cześć Królowi, który króluje z krzyża.

Zakończ modlitwą Chwała Ojcu.

Często zadawane pytania

Dlaczego psalm 99 nazywa się też psalmem 98?

Bo Wulgata i Septuaginta łączą psalmy 9 i 10 hebrajskie w jeden. Psalm 99 współczesnych Biblii, Dominus regnavit, irascantur populi, jest więc psalmem 98 Wulgaty, Brewiarza i ks. Wujka.

Czy psalm 99 to «Wykrzykujcie Bogu, wszystka ziemio»?

Nie we współczesnych Bibliach. Ten psalm, Jubilate Deo, liturgia numeruje 99 według Wulgaty, a Biblia Tysiąclecia nazywa go psalmem 100. Psalm 99 hebrajski, przedstawiony tutaj, śpiewa świętość Króla.

O czym jest psalm 99?

Ogłasza, że Bóg króluje, że Jego królowanie jest sprawiedliwe, a Jego imię święte. Przypomina Mojżesza, Aarona i Samuela, których Bóg wysłuchiwał, by pokazać, jak zbliżać się do świętego Boga: przez pokłon i posłuszeństwo.

Co znaczy «kłaniajcie się przed podnóżkiem nóg jego»?

Dosłownie chodzi o arkę przymierza i świątynię, miejsce obecności Boga. Św. Augustyn, opierając się na Izajaszu, który nazywa ziemię podnóżkiem Boga, odnosi te słowa do Ciała Chrystusa wziętego z ziemi i danego nam w Eucharystii: nikt go nie spożywa, jeśli najpierw mu się nie pokłonił.

Kto napisał psalm 99?

Tekst hebrajski nie ma tytułu; Wulgata zatytułowała go „Psalm Dawidowy” i tradycja przyjmuje go w ten sposób. Głównym autorem, jak całego Pisma, jest Duch Święty.

Kiedy w liturgii śpiewa się psalm 99?

W Brewiarzu z 1962 roku w piątkowych Laudesach (w dni pokutne w Prymie), a także w Jutrzni Wniebowstąpienia, oktawy Bożego Narodzenia, świąt Apostołów i poświęcenia kościoła.